Kamulaştırmasız el atma ile enerji nakil hattı geçirilen taşınmazda irtifak hakkı ve ecrimisil talepli davada husumet yokluğu nedeniyle davanın reddi kararının temyizi.
Özet: Kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmaz için irtifak hakkı karşılığı, pilon yeri bedeli ve ecrimisil talebiyle açılan davada, ilk derece mahkemesi davanın kabulüne karar vermişken; istinaf mahkemesi, enerji nakil hattının davalı idareye ait olmadığını, özel bir hat olduğunu ve bu nedenle davalı idare yönünden husumet yokluğu bulunduğunu tespit ederek davalının istinaf başvurusunu kabul etmiş, davacının istinaf talebini ise reddederek ilk derece mahkemesi kararını kaldırıp davanın reddine karar vermiştir.
MAHKEMESİ: Trabzon Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2022/1235 Esas, 2024/38 KararKARAR: Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen kararİLK DERECE MAHKEMESİ: Giresun 2. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI: 2021/73 Esas, 2022/55 KararTaraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılarak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı karşılığı ve pilon yeri bedelinin tahsili ve ecrimisil istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine davalı idare vekilinin istinaf başvurunun ise kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın husumet yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının Giresun ili, ..., ... köyünde bulunan 1 74... parsel sayılı taşınmaza kamulaştırma yapılmaksızın pilon dikilip enerji nakil hattı geçirilmek suretiyle fiilen el atıldığını belirterek pilon yeri bedeli ile irtifak hakkı karşılığının ve ecrimisilin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.II. CEVAP Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle;davacının uzlaşma yoluna başvurmadan davayı açması sebebiyle dava şartının gerçekleşmediğini, dava konusu taşınmazda ... Genel Müdürlüğüne ait bir hat bulunmadığını, söz konusu hattın ...'e ait olup davanın ihbarını talep ettiklerini, ilgili taşınmazda kamulaştırılma çalışmalarına başlanıldığını, dosyaların hazırlık aşamasında olduğunu, davacı vekilinin talep ettiği tazminat miktarının yüksek olduğunu, bu nedenlerle davanın reddine, adı geçen taşınmazın ... Genel Müdürlüğü adına tesciline, taşınmazın 3. kişilere devrinin önlenmesi için davalıdır şerhi konulmasına karar verilmesini, yargılama giderleriyle vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini beyan etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri 1.Davacı vekili istinaf dilekçesinde özedtle; belirlenen bedelin düşük olduğunu, %50 objektif değer artışı ve kapitalizasyon faiz oranının %4 olarak uygulanmasının hatalı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.2.Davalı idare vekili karara karşı istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın konum haritasının dosyada bulunmadığını, objektif değer artışının %350 alınmasının hakkaniyete aykırı olduğunu, kapitalizasyon faiz oranı belirlenirken (kent merkezine yakınlık, nüfus, ulaşım kolaylığı, serbestçe alınıp satılması, pazara yakınlık vb) kriterlerin, objektif değer artışındaki kriterlerle aynı olması sebebiyle objektif değer artışının yeniden hesaplanmasının hatalı olduğunu, davanın husumet yönünden reddi gerektiğini, taşınmaz üzerinde bulunan hattın ... ait özel hat olup, ... ait olmadığını, dava aleyhe sonuçlansa bile özel hat sahibi ile aralarında rücu ilişkisi doğacağından davaya dahil edilmesi taleplerinin kabul edilmeyerek hüküm kurulmasının yasaya aykırı olduğunu, taşınmaz üzerinde takyidat bulunması halinde hükmedilen bedele yansıtılması ibaresinin hükme eklenmesi gerektiğini, bilirkişilerce hesaplanan raporda parselin eğimi, hattın yüksekliği, imar durumu gibi kriterler dikkate alınmadan değer düşüklüğünün sürekli yüzde 35 olarak değerlendirilmesinin hakkaniyete uygun olmadığını, taşınmaz üzerinde bulunan binalar için hesaplanan değer düşüklüğüne itiraz ettiklerini, taşınmaz üzerindeki yapının 3-A sınıfı kabul edilmesinin hatalı olduğunu, yapının 1 inci sınıf yapılardan olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... 9 uncu Bölge Müdürlüğü'nün bila tarihli 898924 sayılı yazısında, ... Köyünde kain 1 74... parsel sayılı taşınmaza davalı kuruma ait bir enerji nakil hattı isabet etmediği, taşınmazın üzerinden geçen hattın ...-1 ... ile ...-2 ... arasında tesis edilen özel hat statüsünde bir hat olduğu, taşınmazın üzerinden geçen enerji nakil hattının davalı kurumun sorumluluğunda olmadığı belirlendiğinden, ... Genel Müdürlüğü aleyhine açılan davanın husumet yönünden reddine karar verilmesi gerektiğinden İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılarak, düzeltilerek davanın husumet nedeniyle reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Dava konusu taşınmaz üzerinde geçen enerji nakil hattına ilişkin; ... kamulaştırma yapma yetkisi bulunmadığını, kamulaştırma işlemleri yapılması için; kesin kabul işlemleri yapılarak ... Genel Müdürlüğü adına tescil işlemi yapılması gerektiğini, kamulaştırma işleminin sorumlusu ... Genel Müdürlüğü olduğundan husumettin yönünden davanın reddinin hatalı olduğunu, davacı tarafın kusuru bulunmadığından; Anayasa Mahkemesi kararı gereği vekâlet ücreti ve yargılama ücretinin üzerinde bırakılmasının hukuka aykırılık teşkil ettiği, Mahkeme tarafından davalı taraf lehine hükmedilen vekâlet ücretinin kaldırılması ve yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılması gerektiğini ileri sürerek resen gözetilecek nedenlerle kararın bozulmasını talep etmiştir. C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, kamulaştırmasız el atılırak enerji nakil hattı geçirilen taşınmazın irtifak hakkı karşılığı ile pilon yeri bedelinin tahsili ile ecrimisil bedelinin davalı idareden tahsili istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre; davacı vekilinin aşağıdaki bent kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.3. Dava konusu taşınmazın tamamından geçen enerji nakil hattının bakım ve onarım ve işletmesinin hangi idarenin sorumluluğunda olduğu tespit edilip, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile hüküm kurulması bozmayı gerektirir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile; temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Davacıdan peşin alınan temyiz harcının istek halinde iadesine,Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 27.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.