Hizmet alım sözleşmesinde asgari ücret fiyat farkının ödenmemesi üzerine açılan uyarlama davasında, asgari ücretin kamu düzeni niteliği gereği sözleşmedeki fiyat farkı ödenmez hükümlerinin geçersiz sayılması.
Özet: Davacı firmanın, hizmet alım sözleşmesi kapsamında davalı kurum bünyesinde çalışan işçilerinin 2015-2017 dönemindeki asgari ücret farklarının ödenmediği iddiasıyla açtığı alacak davasında, ilk derece mahkemesi ve istinaf, sözleşmedeki fiyat farkı verilmeyeceğine dair hükümler nedeniyle davayı reddetmiş; Yüksek Mahkeme ise, asgari ücretin kanunla belirlenen ve kamu düzenini ilgilendiren bir konu olduğu, işçilere asgari ücretin altında ödeme yapılmasının mümkün olmadığı ve sözleşme hükümlerinin bu durumu değiştiremeyeceği gerekçesiyle yerel mahkeme kararını bozarak, asgari ücret farkının kamu düzenine aykırılık teşkil eden ret kararının yeniden değerlendirilmesi gerektiğini belirtmiştir.
MAHKEMESİ:Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI: 2024/165 E., 2025/8 K.Temsilci: İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; taraflar arasında 2015/... ... no.lu hizmet alım sözleşmesinin 28.05.2015 tarihinde ihale edildiğini, 13.07.2015 tarihinde sözleşme imzalandığını ve sözleşmenin 14.07.2015 tarihinde başlayarak 07.12.2017 tarihinde son bulduğunu, davalı ile imzalanan 2015/... ... no.lu hizmet alım sözleşmesine göre davalı kurum bünyesinde çalışan müvekkili firma işçilerinin asgari ücret fiyat farkının davalı tarafından ödenmediğinı, bu sebeple fazlaya ilişkin her türlü talep ve dava haklarının saklı kalmak kaydıyla müvekkil firmanın sözleşme süresince davalı kurum bünyesinde çalışan personelin davalı tarafından ödenmeyen 14.07.2015 - 31.12.2015 dönemi arasında oluşan asgari ücret fiyat farkının, 01.01.2016 – 31.12.2016 dönemi arasında oluşan asgari ücret farkının ve 01.01.2017 – 07.12.2017 dönemi arasında oluşan asgari ücret farkının toplamından şimdilik 10.000,00 TL'sinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap delikçesinde; zamanaşımı ve hak düşürücü sürelere ilişkin def'i ve itirazlarının bulunduğunu, davacının talep ettiği faiz başlangıç tarihine ve faiz oranına itiraz ettiklerini belirterek haksız davanın reddini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesi 27.05.2021 tarihli kararı ile Hizmet Alımına Ait Sözleşme'nin 6. maddesine göre sözleşme birim fiyatlı olup, sabit birim fiyatlara göre toplam bedel kararlaştırıldığı, sözleşmenin 14.2. maddesinde yükleniciye taahhüdün gerçekleşmesi sırasında hiçbir şekilde fiyat farkı verilmeyeceği, ancak mücbir sebepler veya idareden kaynaklı nedenlerle işin bitim tarihinin süre uzatımı verilmek suretiyle uzatılması halinde yürürlükte bulunan fiyat farkına ilişkin esasların dikkate alınarak fiyat farkının hesaplanacağı, 14.3. maddesinde de sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılmayacağı kabul edildiği, 14.1. maddede de yüklenicinin gerek sözleşme süresi gerekse uzatılan süre içinde sözleşmenin tamamen ifasına kadar vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamayacağının kararlaştırıldığı, taraflar arasındaki sözleşmenin 6. maddesindeki düzenlemeden sözleşmenin birim fiyatlı sözleşme olduğu, yine sözleşmenin 22. maddesi, idari şartnamenin 25. ve 46. maddeleri uyarınca ihale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında fiyat farkı hesaplanmayacağının bildirildiği, yine 25.2. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiğinin kabul edildiği, yüklenicinin bu artış ve farkları ileri sürerek hak talebinde bulunamayacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin 27.05.2021 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 24.11.2022 tarihli kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİBölge Adliye Mahkemesinin 24.11.2022 tarihli kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairemizce; dava, asgari ücrette meydana gelen beklenenin üzerindeki artışa dayalı olarak taraflar arasındaki hizmet sözleşmesi bedelinin uyarlanması istemine ilişkin olduğu, asgari ücret kanunla belirlenmekte olup, belirlenen bu asgari ücret tutarının altında işçilere ödeme yapılmasının mümkün olmadığı, sözleşmelerde asgari ücret altında ödeme yapılmasına ilişkin hükümler bulunmasının kanuna aykırılık nedeniyle yok hükmünde olduğu, asgari ücretin altında yapılan ödemeye ihtirazi kayıt konulmadan kabul edildiği gerekçe gösterilerek bu konudaki talebin reddinin asgari ücretin kamu düzenine ilişkin olması niteliğine aykırılık teşkil ettiği, somut olayda taraflar arasında 13.07.2015 tarihinde hizmet alım sözleşmesi imzalandığı, sözleşme kapsamında davalı yanca yapılan ödemelere asgari ücret fiyat farkının eklenmediği, belirtildiği şekilde, asgari ücretin kamu düzenine ilişkin olduğu, işçiye asgari ücretten az ücret ödenmesi halinde devletin kamu gücünü kullanarak ücretin asgari ücret seviyesine çıkartılmasını sağlaması gerektiği, tarafı kim olursa olsun sözleşmelerde asgari ücret fiyat farkı ödenmesinin önüne geçen hükümler konulması veya birtakım gerekçelerle bunun önüne geçilmeye çalışılmasının asgari ücretin kamu düzeni niteliğiyle bağdaşmadığı, bu durumda mahkemece, alanında uzman bilirkişi marifetiyle eski ve yeni brüt asgari ücret tutarları arasındaki fiyat farkının hesaplanması ile tespit edilecek miktar üzerinden asgari ücret fiyat farkı alacağına karar verilmesi gerekirken, aksi düşüncelerle yazılı şekilde hüküm kurulmasının doğru olmadığı gerekçesiyle kararın davacı yararına bozulmasına karar verilmiştir. İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflarca imzalanan kamu ihale sözleşmesinin yürürlükte olduğu aşamada asgari ücrette meydana gelen artış neticesinde davacı şirket tarafından bu artışa ilişkin fiyat farkının ödenmesinin talep edilmesi, buna karşılık davalı idarenin birim fiyat sözleşmesi hükümleri ileri sürülerek bu ödeme talebini geri çevirmesi söz konusu olup, asgari ücretin kamu düzenine ilişkin olması, bu nedenle davalı idarenin emredici hukuk kurallarına aykırı şekilde yapılan ve geçersiz olan sözleşme hükümlerini dayanak göstererek bu ödemeden kaçınamayacağının değerlendirildiği, mahkememizce hazırlanan bilirkişi raporunda davacı şirketin alacağının 147.823,05 TL olduğu belirlendiğinden ve davacı tarafça ıslah dilekçesi sunularak bilirkişi raporundaki belirlenen tutara göre davadaki talebin artırılması ve harcın ikmal edildiği gerekçesiyle davanın kabulüne karar vermiştir.VI. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalı vekili temyiz dilekçesinde; davacı ile akdedilen sözleşmenin personele dayalı olmayan görüntüleme ve raporlama hizmet alımı işi olduğunu, birim fiyat üzerinden ihaleye çıkıldığını, uyarlama talebinin dayanağı olarak gösterilen nedenler gözetildiğinde davacının basiretli tacir olarak asgari ücrette oluşacak zamları öngörmesinin gerektiğini, bu zamların mücbir sebep olarak kabul edilemeyeceğini, asgari ücret artışı gözetildiğinde edimler arası dengenin kalkmasını ve sözleşme temelinin çökmesini gerektirecek mahiyette olmadığını, asgari ücret farkının öngörülmemesinin kamu düzenine aykırılık teşkil edeceği kabul edilmiş ise de sözleşme konusu iş görüntüleme hizmet alımı işi olup işçi sayısı ile sınırlandırılmadığını, şirketin yaptığı iş başına ücret aldığını, asgari ücret endeksli bir iş olmadığını, bu hususların gözardı edilerek, asgari ücret farkı öngörülmemesinin hukuka aykırılık arz etmeyeceğine dikkat edilmeksizin hatalı ve hukuka aykırı, eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile karar verildiğini beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve GerekçeDosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, taraflar arasındaki görüntüleme ve raporlandırma hizmet alımına dair sözleşme kapsamında asgari ücret fiyat farkı alacağı istemine ilişkindir.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkan bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VII. KARARAçıklanan sebeplerle;Davalı vekilinin yerinde görülmeyen temyiz sebeplerinin reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,Davalı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 19.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.