Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin, komisyoncu firmanın zayi olan düşük kaliteli greyfurt ürünleri nedeniyle aleyhine verilen hakem kararının iptali davasına ilişkin gerekçeli kararı.
Özet: Düşük kaliteli greyfurtun büyük bir kısmının zayi olduğunu ve belediye raporuyla imha edildiğini iddia eden bir komisyoncu şirket, kendisine tebligat yapılmadığı için savunma hakkı kısıtlanarak aleyhinde haksız şekilde verilen bir hakem kararının iptalini talep etmiş; şirket, ürün bedelini ödemediği yönündeki şikayetlere karşın, müstahsil faturası ve imha raporunu delil göstererek, yapılan yasal kesintiler ve zayi ürünler sonrası aslında alacaklı konumda olduğunu belirterek, 5000 kg greyfurtun satışı üzerinden hesaplanan 16.862,00 TLlik hakem kararının geçersizliğini ileri sürmektedir.
T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/622 Esas - 2023/405
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : 2022/622KARAR NO : 2023/405HAKİM : ...KATİP : ...DAVACI : ... LİMİTED ŞİRKETİ - ...VEKİLİ : ... - ...DAVALI : ... LİMİTED ŞİRKETİ - ...VEKİLİ : ... - ...DAVA : Hakem Kararının İptaliDAVA TARİHİ : 05/09/2022KARAR TARİHİ : 11/07/2023KARARIN YAZILDIĞI TARİH : ...Mahkememizde görülmekte olan Hakem Kararının İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ: DAVA: Davacı şirket yetkilisi dava dilekçesinde; firmasının, ... Sebze Meyve Hali ... numaralı iş yerinde komisyoncu sıfatı ile faaliyet gösterdiğini, ... Ltd. Şti nin müvekkili kurumca alacağı olduğu iddiası ile firmalarına karşı Adana ... Heyeti Başkanlığına şikayette bulunduğunu, şikayet dilekçesinde firmalarına 5.000 kg greyfurt ürününü künyeli olarak firmalarına gönderdiklerni, söz konusu ürünün tır üstünde olacak şekilde kilosu 4 TL den firmalarına sattıkları ancak sonrasında firmalarının ürünlerinin düşük fiyata sattığını belirttiklerini ve şikayetçi olduklarını, konu ile ilgili Adana ... Heyeti Başkanlığının kendilerine göndermiş olduğu savunma talebi konulu yazısında firma personelinin özensiz davarını nedeni ile kendilerine vaktinde ulaştırılmadığını ve bu nedenle adana ... Heyetine uyuşmazlık konusu hakkındaki açıklama ve itirazlarının iletilmediğini, bunun üzerine Adana ... Heyeti karşı tarafın tek taraflı ve gerçeği yansıtmayan belgeler üzerinden haksız bir karar aldığını, ... Ltd. Şti ürünleri 4 TL den satacağı yönünde anlaştıkları iddiasında bulunmuş ise de bu iddianın asılsız olduğunu, Adana ... Heyetinin başvurucunun asılsız ve tek taraflı beyanları üzerine yaptığı mal bedeli hesaplamasının da gerçeği yansıtmadığını, ... Heyeti kararının inceleme ve gerekçe bölümünde bildirim yapılan dönemde İstanbul ... halinde greyfurt ürününün asgari fiyatının 4 TL olduğu görüldüğünü denilmiş ve toplam alacak bedeline bu birim fiyat üzerinden yapılan hesaplama ile ulaşıldığını, bu noktada gözden kaçırılan bir husus olduğunu hal bülteninde yer alan ürünlere ait asgari ve azami fiyatların satışında sorun yaşanmayan belli bir kalitedeki ürünler için geçerli olduğunu ancak adı geçen firmanın kendilerince komisyonda satılmak üzere gönderdiği greyfurt ürününün düşük kalitede olması neden ile ürüne talep olmamış bu nedenle satışının uzun sürdüğünü ve düşük fiyatlarda alıcı bulabildiğini, firmanın kendilerine gönderdiği 5.000 kg greyfurttan 2.055 kilosunun satılamadığını ve zayi olduğunu, bu durumun İstanbul ... Belediyesi Ürün Tespit Komisyonunun raporu ile tespit edilmiş ve çöpe dökülmek durumunda kaldığını, sonuç olarak ... Ltd. Şti tarafından kendilerine komisyonda satılmak üzere gönderilen 5.000 kg greyfurt 4 TL satılamadığını, Greyfurt ürünün kaç kilosunun kaç lira birim fiyat ile satıl satıldığının kendileri tarafından firmaya kestiği müstahsil faturasında görüneceğini, yine bu faturada toplam ürün satış bedelinin kesilen yasal masraflarının ne kadar olduğu, zayi olan ürünleri 0,10 TL den faturaya yansıtıldığı, söz konusu fatura incelendiğinde ürünün toplam satış bedelinden komisyon, kdv ve navlun gibi yasal kesintiler düşüldükten sonra firmanın alacağının değil tersine 2.153,71 TL borçlu duruma düştüğünün net bir şekilde görüldüğünden bahisle Adana ... Heyetinin kendi firmaları aleyhine 16/02/2022 tarih ve ... nolu kararının iptaline, tüm masrafların karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP:Davalı şirkete usulüne uygun olarak tebligat yapılmış ise de davaya herhangi bir cevap dilekçesi sunmamıştır.YARGILAMA VE GEREKÇE:Mahkememizce Adana ... Heyetinden 16/08/2022 tarih ve ... karar sayılı dosyanın onaylı bir sureti ve İstanbul ... Belediyesi ... Merkez Hal'inden ürün tespit raporunun onaylı örneği celp edilmiştir. İstanbul ... Belediyesi ... Merkez Halinin 21/06/2022 tarihli Ürün Tespit raporunun incelenmesinde; Ürünün geldiği yerin Adana, künye numarasının ..., malın cinsinin Greyfurt, miktarının 1317, biriminin kasa, birim miktarının 15, toplam miktarın 2055 kg olduğu, yapılan kontrol sonucunda ... Merkez Hal ... nolu yazıhaneye gelin ürünlerin satılamayacak derecede bozuk/çürük/ezik/yanık/küflü olduğunun tespit edildiği, ürünlerin insan gıdası olarak kullanılamayacağından dolayı Gıda Maddelerinin ve Umumi Sağlığı İlgilendiren Eşya ve Levazımının Hususi Vaflarını Gösteren Tüzük'ün 711.maddesi gereğince imha edildiğinin belirtildiği anlaşıldı.Adana ... Heyetinin 16/08/2022 tarih ... Toplantı nolu kararının incelenmesinde; Şikayet edenin .... Ltd. Şti, şikayet edilenin .... Ltd. Şti olduğu, uyuşmazlık bedelinin 16.862,00 TL olduğu, yapılan inceleme sonunda şikayetçinin 5000 kg ürün gönderidği ve şikayet edilenen bu ürünü kullandığı, şikayet konusu ile ilgili dosyaya savunma sunmadığı gön önünde bulundurulduğunda ürünleri teslim almış olmasına rağmen mal bedelini ödemediği, ürün fiyatının asgari rayiç fiyat olan 4,00 TL üzerinden hesaplanması gerektiğinden 16.862,00TL nin şikayet edilenden alınarak şikayet edene verilmesine karar verildiği anlaşıldı.Mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık konusunda rapor düzenlenmek üzere dosya mali müşavir bilirkişi ... ve Ziraat Mühendisi bilirkişi ...'ye tevdi edilmiş, bilirkişi kurul tarafından düzenlenen 16/02/2023 tarihli raporda; davacının e-defter kapsamında olup, ilgili dönemlere ilişkin e-dfter ve berat dosyasının oluşturulma ve berat dosyalarının GİB sistemine yüklenme süresinde yüklendiğini, bu defterlerin VUKnun 215. Ve müteakip maddelerinde belirtilen kayıt nizamına göre ve genel kabul görmüş muhasebe standartları, muhasebe sistemi uygulama genel tebliğ hükümlerine uygun olarak tutulduğu ve sahibi lehine delil niteliği taşıdığı, dava dosyasının incelenmesinde; Hal Kayıt Sistemi üzerinden yapılan incelemede davalı şirketin davacı şirkete 500 kg Greyfurt ürün teslim ettiği ve bu ürünlerden 2.055 kg sunun İstanbul ... Belediye Başkanlığı, ... Hal Şube Müdürlüğünce 21/06/2022 tarihli Ürün Tespit Raporu ile Greyfurt ürününün satılamayacak derecede olduğundan imha edildiği, bu bağlamda 2945 kg Greyfurt ürün bedelini asgari rayiç fiyatı olan 4,00 TL üzerinden hesaplama yapılması gerektiği, böylece davalının talep edebileceği alacak miktarının 9.931,72 TL olacağı belirtilmiştir. Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; davalı şirketin davacı şirkete 5000 Kg Greyfurt ürünü satılmak üzere gönderdiği, davacı şirket tarafından teslim alındığı, ürünlerin 2.055 Kg'lık kısmının İstanbul ... Belediye Başkanlığı ... Hal Şube Müdürlüğü'nce 21.06.2022 tarihli Ürün Tespit Raporu ile greyfurd ürünün satılamayacak derecede olduğundan imha edildiği, kalan 2945 Kg greyfurd ürün bedelininin asgari rayiç fiyatı olan 4,00-TL üzerinden hesaplama yapılması gerektiği, davalının talep edebileceği alacak miktarının 9.931,72-TL olacağı anlaşıldığından davacının Adana Ticaret İl Müdürlüğü Hakem Heyeti'nin 16/08/2022 tarihli ... nolu kararına yapılan itirazının kısmen kabulüne, kararın 9.931,72-TL olarak düzeltilmesine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KISMEN KABUL, KISMEN REDDİ İLE, -Adana Ticaret İl Müdürlüğü Hakem Heyeti'nin 16/08/2022 tarihli ... nolu kararına yapılan itirazın kısmen kabulü ile, kararın 9.931,72-TL olarak düzeltilmesine,-Fazlaya ilişkin istemin reddine,2- Alınması gereken 678,72 TL karar harcından, peşin alınan 80,70 TL harcın mahsubu ile bakiye 598,02 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye gelir kaydına, 3-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş olduğundan AAÜT uyarınca hesap olunan 9.200,00TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 4-Davacı tarafından yapılan 80,70 TL peşin harcın tamamının davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, 6-Davacı tarafından yapılan 208,52 TL tebligat/müzekkere gideri ile 1.700,00 TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 1.908,50 TL yargılama giderinin davanın kabul ve red oranına göre hesap olunan 1.124,10 TL nin davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, bakiyenin davacı üzerinde bırakılmasına, 7-Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine, Dair, davacı vekili ve davalı vekilinin yüzüne karşı, kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 11/07/2023 Katip ... Hakim ...