Eser sözleşmesinden kaynaklanan inşaatçı ipoteği tescil istemi davasında, davanın konusuz kalması ve vekalet ücreti hesaplamasının temyiz incelemesi.
Özet: Arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi kapsamında alt yüklenici olarak çalışan davacının, bağımsız bölümler üzerine Türk Medeni Kanununun ilgili hükümleri uyarınca yapı alacaklısı ipoteği tescili talebiyle açtığı davada, istenilen ipoteklerin yargılama sürecinde tesis edilmesiyle uyuşmazlık konusuz kalmış; ilk derece mahkemesi esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına hükmederken, istinaf mahkemesi de vekalet ücreti yönünden hatalı değerlendirme yapıldığı gerekçesiyle kararı kaldırarak davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına karar vermiştir. Davacı vekili, dava açmakta haklı olduğu ve yargılama giderleri ile vekalet ücreti hususlarında yeniden değerlendirme yapılması gerektiği yönündeki temyiz başvurusunda, hukuki menfaatini ve haklı sebeplerini ileri sürmektedir.
MAHKEMESİ: Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2025/685 E., 2025/1022 K.İLK DERECE MAHKEMESİ: Samsun 5. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI: 2022/280 E., 2023/115 K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekilince duruşmalı olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 18.11.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.Belli edilen günde davacı vekili Avukat ... ile davalı vekili Avukat ...'nın gelmiş olmalarıyla duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen saatte Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... ile dava dışı ... İnşaat ... Ltd. Şti. arasında arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi imzalandığını, müvekkilinin bu inşaat işine ilişkin olarak dava dışı yüklenici ile basamak mermeri ve granit işlerinin yapılması konusunda anlaştığını ve işi anlaşma şartlarına uygun olarak yapıp teslim ettiğini, yüklenicinin idarece geçici kabulün yapılmasına müteakip yedi iş günü içerisinde 94, 1 14... numaralı bağımsız bölümleri müvekkiline devretmeyi ve davalı idareye başvuruda bulunarak devri taahhüt edilen taşınmazlar üzerinde TMK'nın 893 vd. maddeleri uyarınca müvekkili lehine yapı ipoteği (inşaatçı ipoteği) tesis edilmesi için başvuruda bulunmayı kabul ve taahhüt ettiğini, gelinen aşamada taşınmaz maliki olan davalı idare tarafından müvekkili lehine anılan taşınmaz üzerinde ipotek tesis edilmediğini ileri sürerek, dava konusu 1 14... numaralı bağımsız bölümler üzerine anapara ipoteği mahiyetinde, 94 numaralı bağımsız bölüm üzerine ise üst sınır ipoteği mahiyetinde ipoteğin müvekkili lehine tesciline karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu 120 numaralı bağımsız bölüm için davacı lehine inşaatçı ipoteği tesis edildiğini, mevcut durum itibariyle kat karşılığı inşaat sözleşmesinin henüz tamamlanmadığını, dolayısıyla inşaat işinin tam ve eksiksiz olarak bitirilmesine müteakip anılan diğer bağımsız bölümler üzerinde ipotek tesis edilmesi için idarelerince müracaatta bulunulacağını, davacının idarelerini hasım göstermek suretiyle işbu davayı açmakta hukuki menfaati bulunmadığını savunarak, konusuz kalan davanın öncelikli olarak husumet sebebi ile reddini, aksi takdirde sözleşmenin gerekleri yerine getirilmediğinden esastan reddini, aksi takdirde davalı lehine ipotek tesisi sağlandığından davanın konusuz kalması sebebi ile reddini istemiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava açıldıktan sonra dava konusu taşınmazlar yönünden ipotek tesisinin gerçekleştiği, 120 numaralı bağımsız bölüm için dava tarihinden önce yazı yazıldığından davalının dava açılmasına sebebiyet vermediği, diğer bağımsız bölümler yönünden ise davalı tarafından yazı yazıldığına dair bir delil bulunmadığı, yargılama giderlerinin buna göre hesap edilip, taraflara yükletilmesi gerektiği gerekçesiyle, konusuz kalan davanın esası hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesi kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile vekâlet ücreti açısından davanın konusuz kalması ön inceleme duruşması tarihinden önce olmakla, AAÜT’nin 6. maddesi gereğince hükmedilecek nispi vekalet ücretlerinin yarısına hükmedilmesi gerekirken tümüne hükmedilmesinin hatalı olduğu gerekçesiyle, taraf vekillerinin istinaf başvurularının kabulüne, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın konusuz kalması sebebiyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacı vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu 120 numaralı bağımsız bölüm yönünden dava açıldıktan sonra ipotek tesis edilmişse de, davalı 01.06.2022 tarihinde ipotek tesis yazısını yazdığından, anılan taşınmaz yönünden müvekkili lehine vekalet ücreti ve yargılama giderine hükmedilmeyeceği gibi davalı lehine de vekâlet ücretine hükmedilemeyeceğini, müvekkilinin üç aylık hak düşürücü süre içinde dava açması gerektiğinden haklı nedenle davayı açtığını beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu'nun 893/3 ve 895. maddelerine dayanılarak açılmış yapı alacaklısı ipoteği (inşaatçı ipoteği) tesciline istemine ilişkindir. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir. VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 370/1. maddesi uyarınca ONANMASINA, Yargıtay duruşmasında vekille temsil olunan davalı yararına takdir olunan 40.000,00 TL duruşma vekâlet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, Alınması gereken harç peşin olarak yatırıldığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 18.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.