Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin, kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve tapu kaydındaki şerhin terkini istemli davanın reddi yönündeki Bölge Adliye Mahkemesi kararını onayan içtihadı.
Özet: Davacı tarafından kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili ve tapudaki şerhin terkini talebiyle açılan davada, ilk derece mahkemesinin ret kararının istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi, taşınmaz bedeli talebini daha önce kesinleşmiş bir hüküm bulunması, şerhin terkini talebini ise idare tarafından konulmamış olması ve idari yollarla kaldırılabileceği gerekçesiyle güncel hukuki yarar yokluğundan reddederek hüküm kurmuş, bu kararın davacı tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay, Bölge Adliye Mahkemesinin usul ve yasaya uygun olan kararını onamıştır.
MAHKEMESİ: Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2023/1875 Esas, 2024/2554 KararKARAR: Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen kararİLK DERECE MAHKEMESİ: Erzincan 2. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI: 2016/535 Esas, 2018/37 KararTaraflar arasındaki şerhin terkini ve kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.Kararın davacı vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Erzincan ili, ..., köyü. ../A parsel sayılı taşınmaza el atıldığını, kamulaştırmasız el atılan taşınmazın bedelinin davalı idareden tahsilini, 1 07... parsel sayılı taşınmaz üzerine davalı kurum tarafından tesis edilen şerhin terkinini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; kararın hatalı ve hukuka aykırı olup bozulması gerektiğini, dava konusu ettikleri hususta davalı idare lehine işlem tesis edildiğini, bu işlemin kamulaştırmasız el atma işlemi akabinde gerçekleştiğini, haksız olarak davalı idare lehine olan bu hatanın giderilmesi gerekir iken davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürmüştür.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Mahkemece davanın reddine karar verilmesinin sonuç itibarıyla doğru olduğu, ancak davacının dava konusu etmiş olduğu 2334/A parsel sayılı 225,00 m² yüzölçümündeki taşınmazla ilgili davacı ... Genel Müdürlüğünün daha önce dava açtığı, Erzincan 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 15.05.2014 tarihli ve 2013/55 Esas, 2014/323 Karar sayılı kararı ile tazminat ödenmesine karar verildiği, verilen kararın ... tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay 5. Hukuk Dairesinin 12.03.2015 tarihli ve 2014/21800 Esas, 2015/4635 Karar sayılı kararı ile düzelterek onamasına karar verildiği, aynı konuda verilmiş ve kesinleşmiş bir hüküm bulunduğundan davanın bu yönüyle reddi gerektiği, 1 07... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydındaki şerhin kaldırılması talebi yönünden ise dosya kapsamına göre şerhin davalı idare tarafından konulmadığı, Tapu Sicil Müdürlüğünün hatalı işlemi ile dava konusu taşınmazın tapu kaydına aktarıldığı diğer bir ifadeyle konulduğu bu nedenle ilgili Tapu Sicil Müdürlüğüne başvuru ile kaldırılabileceği, davalı idarece bu hususta yapılacak bir işlem bulunmadığı, şerhin kaldırılmasının idari işlem ile yapılabileceği, davacının dava açmakta güncel hukuki yararının bulunmadığı, İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmesi gerekçesinin bu şekilde düzeltilmesi gerektiğinden İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.V.TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek, vekâlet ücretinin aleyhlerine düzeltildiğini ileri sürmüştür.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, ... olarak şerhin terkini istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihaî kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup, temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,27.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.