İşçinin asgari ücretle bildirilen prime esas kazançlarının gerçek ücretten tespiti talepli uzun yargılama sürecine ilişkin Yargıtay kararı.
Özet: Davacı işçinin 1991-2000 yılları arasında garson olarak çalıştığı işyerinde asgari ücret üzerinden bildirilen prime esas kazançlarının gerçek ücreti üzerinden tespitini talep ettiği ve ilk derece mahkemesinin bu talebi kısmen kabul ederek belirli dönemler için brüt prime esas kazançları detaylı olarak belirlediği davanın, yargılamanın ilk kararlarındaki usul eksiklikleri ve ibraz edilen tip defteri gibi delillerin incelenmesi gerekliliği üzerine üst mahkeme tarafından iki kez bozulmasının ardından, bozmaya uyularak verilen son karar olduğu ve bu kararın davalılar vekilleri tarafından temyiz edildiği anlaşılmaktadır.

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2024/615 E., 2025/33 K.İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalılar vekilleri tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I.DAVA Davacı vekili, davacının 01.04.1991 – 02.02.2000 tarihleri arasında davalı yanında garson olarak daha yüksek kazançlarla çalışmasına rağmen bildirimlerinin asgari ücret üzerinden yapıldığı, açmış olduğu işçilik alacaklarına dair davada son ücretinin 419,74 TL olarak kabul edildiği ve kararın Yargıtay onamasıyla kesinleştiği, çalıştığı dönemdeki prime esas kazançların gerçek ücretleri üzerinden tespitini talep etmiştir.II. CEVAPFer’i müdahil ve davalı vekilleri davanın reddine karar verilmesini talep etmişlerdir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin 24.01.2017 tarihli ve 2015/462 Esas, 2017/37 Karar sayılı kararıyla; davanın kısmen kabulüne, davacının davalı iş yerinde, 1995/1. dönemden itibaren 2002/2. dönemine kadar geçen sürede 08.02.2016 günü bilirkişi ...'nun hazırladığı raporun 10 numaralı sütununda hesap edilen ücretlerle çalıştığının tespitine, 1993/4 ile 1994/12 dönemine ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesi kararının taraf vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 10.12.2018 tarihli ve 2018/1127 Esas, 2018/1835 Karar sayılı kararıyla davalı şirketin istinaf talebinin feragat nedeniyle reddine, davacının istinaf talebinin 6100 sayılı Kanun'un 348. maddesi uyarınca reddine, fer'i müdahil Kurumun istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİA. Birinci Bozma Kararı1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı ve fer'i müdahil Kurum vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.2. Dairemizin 02.03.2020 tarihli, 2019/1179 E., 2020/1846 K. kararında; somut olayda Mahkemece verilen kısa ve gerekçeli kararlarda, “Davanın kısmen kabul kısmen reddi ile davacının davalı iş yerinde, 1995/1 inci dönemden itibaren 2002/2 nci dönemine kadar geçen sürede 08.02.2016 günü bilirkişi ...'nun hazırladığı raporun 10 numaralı sütununda hesap edilen ücretlerle çalıştığının tespitine, 1993/4 ile 1994/12 dönemine ilişkin talebin reddine” denilmek suretiyle usul ve yasaya uygun bir karar oluşturulmadığı belirtilerek karar bozulmuştur.B. İkinci Bozma Kararı1.Bozma sonrası İlk Derece Mahkemesinin 19.03.2021 tarihli, 2020/116 Esas, 2021/158 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiş, karar davacı tarafından temyiz edilmiştir.2.Dairemizin 25.03.2024 tarihli, 2023/12315 Esas, 2024/3147 Karar sayılı kararı ile dosyaya ibraz edilen TİP defteri yazılı delil olup Mahkemece, Dairemiz incelemesinden geçen emsal dosyalar gözetilmek suretiyle bu kapsamda inceleme yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği belirtilerek karar bozulmuştur.C. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Kararİlk Derece Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında; davanın kısmen kabulüne, davacının, davalıya ait ... sicil numaralı işyerinden bildirilen hizmetler bakımından,1995/1. dönemde prime esas kazancının brüt 3.017.250 TL, 1995/2. dönemde prime esas kazancının brüt 3.017.250 TL, 1995/3. döneminde prime esas kazancının brüt 3.017.250 TL, 1995/4. döneminde prime esas kazancının brüt 3.582.510 TL, 1995/5. döneminde prime esas kazancının brüt 3.582.510 TL,1995/6. döneminde prime esas kazancının brüt 3.582.510 TL, 1995/7. döneminde prime esas kazancının brüt 3.582.510 TL,1995/8. döneminde prime esas kazancının brüt 3.972.510 TL, 1995/11. döneminde prime esas kazancının brüt 4.643.712 TL, 1995/12. döneminde prime esas kazancının brüt 8.706.960 TL, 1996/1. döneminde prime esas kazancının brüt 8.706.960 TL, 1996/2. döneminde prime esas kazancının brüt 8.706.960 TL, 1996/3. döneminde prime esas kazancının brüt 8.706.960 TL, 1996/4. döneminde prime esas kazancının brüt 8.706.960 TL, 1996/5. döneminde prime esas kazancının brüt 8.706.960 TL, 1996/6. döneminde prime esas kazancının brüt 8.706.960 TL, 1996/7. döneminde prime esas kazancının brüt 14.060.700 TL, 1996/8. döneminde prime esas kazancının brüt 12.197.700 TL, 1996/9. döneminde prime esas kazancının brüt 12.197.700 TL, 1996/10. döneminde prime esas kazancının brüt 12.197.700 TL, 1996/11. döneminde prime esas kazancının brüt 12.197.700 TL, 1996/12. döneminde prime esas kazancının brüt 12.197.700 TL, 1997/1. döneminde prime esas kazancının brüt 18.278.910 TL, 1997/2. döneminde prime esas kazancının brüt 18.278.910 TL, 1997/3. döneminde prime esas kazancının brüt 18.746.340 TL, 1997/4. döneminde prime esas kazancının brüt 18.746.340 TL, 1997/5. döneminde prime esas kazancının brüt 18.746.340 TL, 1997/6. döneminde prime esas kazancının brüt 18.746.340 TL, 1997/7. döneminde prime esas kazancının brüt 25.306.140 TL, 1997/8. döneminde prime esas kazancının brüt 25.227.270 TL, 1997/9. döneminde prime esas kazancının brüt 18.000.000 TL, 1997/10. döneminde prime esas kazancının brüt 14.500.000 TL, 1997/11. döneminde prime esas kazancının brüt 25.227.270 TL, 1997/12. döneminde prime esas kazancının brüt 25.227.270 TL, 1998/1. döneminde prime esas kazancının brüt 32.912.100 TL, 1998/2. döneminde prime esas kazancının brüt 16.250.000 TL, 1998/3. döneminde prime esas kazancının brüt 32.912.100 TL, 1998/4. döneminde prime esas kazancının brüt 32.912.100 TL, 1998/5. döneminde prime esas kazancının brüt 32.912.100 TL, 1998/6. döneminde prime esas kazancının brüt 32.912,100 TL, 1998/7. döneminde prime esas kazancının brüt 40.071.000 TL, 1998/8. döneminde prime esas kazancının brüt 40.071.000 TL, 1998/9. döneminde prime esas kazancının brüt 40.071.000 TL, 1998/10. döneminde prime esas kazancının brüt 44.175.000 TL, 1998/11. döneminde prime esas kazancının brüt 44.175.000 TL, 1998/12. döneminde prime esas kazancının brüt 25.000.000 TL olduğunun tespitine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.VI. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalılar vekilleri, yeterli inceleme yapılmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.B. Değerlendirme ve Gerekçeİnceleme konusu dosyada; davacı 01.04.1991-02.02.2000 tarihleri arasında prime esas kazancının tespitini talep etmiştir. Mahkemece bozma kararına uyularak TİP ödemelerinin prime esas kazanca dahil edilmesi gerektiği yönünde karar verilmesi yerinde ise de, tespit edilen miktarların fark prime esas kazanç olduğunun gözetilmemesi isabetli değildir. Bu nedenle hükmedilen tutarların fark prime esas kazanç olduğu belirtilmek suretiyle karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir.Ne var ki bu yanlışlığın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesi gereğince İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davalı vekillerinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının 1 nci fıkrasına "Davacının davalıya ait ... sicil numaralı iş yerinden bildirilen hizmetler bakımından" ibaresinden sonra gelmek üzere "fark prime esas kazançların" ibaresinin yazılmasına, kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,10.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.