Kooperatif ortağının kura ile edindiği taşınmazın üçüncü kişiye muvazaalı devri nedeniyle açtığı tapu iptali, tescil ve terditli tazminat davasında temyiz incelemesi.
Özet: Davacı kooperatif ortağı, kendisine kura ile tahsis edilen dairenin davalı kooperatif tarafından başka bir kişiye devredilmesi üzerine tapu iptali ve tescil yahut terditli olarak tazminat talep etmiş; ilk derece mahkemesi tapu talebini reddedip kısmen tazminata hükmetmiş, bölge adliye mahkemesi ise devirlerin kooperatif genel kurulunca yetkilendirildiği ve muvazaalı olmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunu reddetmiş olup, davacı, bu devrin yolsuz ve muvazaalı olduğu iddiasıyla kararı temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 23. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2020/977 E., 2025/319 K.İLK DERECE MAHKEMESİ: Ankara Batı 1. Asliye Ticaret MahkemesiSAYISI: 2015/266 E., 2020/44 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü.I. DAVADavacı dava dilekçesinde; davalı kooperatif ortağı olduğunu, kooperatife 12 yıl aidat ödediğini, Ankara İli, ... İlçesi, ... Mah., 45834 ada, 2-3 parselde bulunan 7 numaralı taşınmazın kura sonucunda kendisine isabet ettiğini, ancak davalı kooperatifin dava konusu taşınmazı bir başka kişiye devir ve tescil ettiğini ileri sürerek, dava konusu taşınmazın adına tescil edilmesini talep etmiş, davacı vekili 18.02.2019 tarihli ıslah dilekçe ile dava dilekçesini tamamen ıslah ettiğini, dava konusu taleplerinin tapu iptali ve tescili terditli olarak tazminat talebi olduğunu ve dava değerini 130.000,00 TL'ye artırarak harcı ikmal etmiştir. II. CEVAP1.Davalı ... .... İnş. Taah. ve.... Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde; davanın görevli mahkemede açılmadığını, kooperatif kurasının mülkiyeti nakleden bir işlem olmadığını, davacının davalı kooperatif ile arasındaki ilişkiyi müvekkil şirkete karşı ileri sürdüğünü oysa müvekkil şirket ile davacı arasında hukuki ilişki bulunmadığını, davacının üyesi olduğu kooperatifin ortaklığından doğan ilişkini müvekkili şirkete karşı ileri süremeyeceğini savunarak, davanın reddini istemiştir.2.Davalı ... Kooperatifi vekili cevap dilekçesinde; müvekkil kooperatifin arsa sahibi olduğunu, davacının müvekkil kooperatifin ortağı olmaması nedeniyle müvekkiline karşı dava açmasının mümkün olmadığını, dava konusu 7 numaralı konutun hangi blokta olduğunun açıklanması gerektiğini, davalı yüklenici kooperatif ile aralarındaki sözleşme ve protokol gereği daire tapularının hak sahiplerine devredildiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.3.Davalı...Kooperatifi usulüne uygun olarak yapılan tebligata rağmen yasal süresi içinde cevap dilekçesi sunmamıştır.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının...Kooperatifi'nin normal ödemeli ortağı olduğu, davalı kooperatifler arasında 21.04.1995 tarihli arsa payı karşılığı inşaat sözleşmesi düzenlendiği, 98 adet konutun yapımının yüklenici...Kooperatifi tarafından taahhüt edildiği, iki kooperatif arasındaki 15.12.2004 tarihli protokole göre 3,5,7 ve 10 no'lu blokların işlerin tamamlanması ile yükleniciye bırakıldığı, 37 konut için yüklenici kooperatif adına kat irtifakı tesisi ile devir işlemi yapıldığı ve daha sonra bu taşınmazların alt yüklenici ... İnşaat Ltd. Şirketi'ne satışının yapıldığı, bu konutların şirket tarafından üçüncü kişilere satıldığı, kooperatif ortaklarına devredilmediği, davalı...Kooperatifi'nin defter ve kayıtlarına ulaşılamadığı, bu kooperatif adına herhangi bir taşınmazın kaydedilmemiş olduğu, davacıya verilecek bir daire de bulunmadığı, ancak Yargıtayca benimsenen altılı formül esasları gereği davacının 69.602,40 TL alacağının bulunduğu tespit edildiği gerekçesiyle, tapu iptali ve tescil isteminin reddine, tazminat talebinin kısmen kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı ... .... İnş. Taah. ve.... Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalılar arasındaki el değiştirmelerin, davacının ortağı olduğu...Kooperatifi'nin genel kurulunda yönetim kuruluna verilen yetki ile gerçekleştirildiği, bu genel kurulun iptali ile ilgili herhangi bir dava açıldığına dair dosyada delil ve belge bulunmadığı anlaşıldığından, davacı vekilinin davalılar arasındaki tapu devirlerinin muvazaalı olarak yapıldığı yönündeki istinaf itirazları ile davacının ayni hak sahibi .... İnş. Taah. ve.... Tic. Ltd. Şti. adına tapuda kayıtlı taşınmaza yaptırdığı imalatlar üzerinde hak iddia etmesi mümkün olmadığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ... .... İnş. Taah. ve.... Tic. Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılarak istinaf isteminde bulunan davalı yönünden vekalet ücretinin düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavacı vekili temyiz dilekçesinde; davalı ... .... İnş. Taah. ve.... Tic. Ltd. Şti'ye yapılan tescilin yolsuz ve devrin muvazaalı olduğu, genel kurul kararları iptal edilmediğinden muvazaa iddiasının değerlendirilmemesinin hatalı olduğunu, kooperatife ait taşınmaz satışının yalnızca genel kurul kararı ile yapılabileceği, genel kurulda yönetim kuruluna yetki verilmesinin satışı usule uygun hale getirmeyeceğini, muvazaalı işlemi gerçekleştiren ve kötüniyetli olan tüm davalılar aleyhine davanın kabulüne karar verilmesi gerekirtiğini, bilirkişi raporlarının denetime ve hüküm kurmaya elverişli olmadığını, eksik ödemesi olan başkaca üyelere konut tahsisi yapılıp yapılmadığının incelenmesi gerektiğini, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... .... İnş. Taah. ve.... Tic. Ltd. Şti. yönünden vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan etmektedir.B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, kooperatif üyeliğine dayalı tapu iptal tescil olmadığı taktirde tazminat istemine ilişkindir. Her ne kadar Bölge Adliye Mahkemesince davacının üyesi olduğu davalı...Kooperatifi ile diğer davalılar arasındaki tapu devirlerinin kooperatifinin genel kurulunda yönetim kuruluna verilen yetki ile gerçekleştirildiği, genel kurul kararlarının iptal edilmediğinden davacının muvazaa iddiası değerlendirilmemiş ise de; muvazaa olgusu TBK'nın 19. maddesi gereğince tarafların gerçek iradelerinin saklanması olup kooperatif genel kurul kararlarının iptalinin istenmemesi bu iddianın ileri sürülmesine engel değildir. Dava konusu daire 27.06.2004 tarihli kura ile davacıya isabet etmiş olup dava açılmadan önce taşınmazın kullanıldığı ve davacı tarafından daireye yapılan masraf iddiasının bulunmadığı anlaşılmaktadır. Davalı ... .... İnş. Taah. ve.... Tic. Ltd. Şti'nin 27.06.2004 tarihli kura sonrası taşınmazı 08.03.2005 tarihinde devraldığı anlaşılmakla muvazaa iddiaları ile taşınmazı devralan davalı ... .... İnş. Taah. ve.... Tic. Ltd. Şti'nin de sorumluluğu değerlendirilerek bir karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir. VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz harcın istek halinde ilgilisine iadesine,Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,18.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.