İstanbul 7. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, çalınan çek bedelinin iyi niyetli hamile ödenmesi sonrası istirdat talepli alacak davası.
Özet: Bu dava, davacının çalındığı iddia edilen ve aslında borcu bulunmayan bir çeke ilişkin olarak icra tehdidi altında ödediği 245.831,83 TLnin iadesini talep etmesi üzerine açılmıştır; davacı, davalının haksız kazanç elde ettiğini ileri sürerken, davalı faktoring şirketi ise çeki, çalınma ilanından önce, iyi niyetle faktoring sözleşmesi kapsamında edinip karşılığında avans ödemesi yaptığını savunarak davanın reddini istemekte ve bilirkişi raporu da davalının faktoring evrakları ile ödeme sürecini belgelediğini belirtmektedir.
T.C.
İSTANBUL7. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : 2024/809 EsasKARAR NO : 2026/88DAVA :AlacakDAVA TARİHİ : 05/08/2024KARAR TARİHİ : 03/02/2026Mahkememizde görülmekte olan Alacak davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle;Davalı taraf, ... 18. İcra Dairesi... E. Sayılı dosyası ile kambiyo senetlerine mahsus haciz yolu ile takip başlatmış olup, müvekkili tarafından işbu dosyaya icra - haciz tehdidi altında 245.831,83 TL ödeme yapıldığnı,... Bankası ... Şubesinin ... çek numaralı, keşidecisi ... olan, 19/09/2022 keşide tarihli, 167.000,00 TL bedelli çek .. Ticaret Limited Şirketi uhdesinde iken kaybolmuş olup, söz konusu çekin ilgili şirket yetkilisi ... ile beraber çalışan oğlu ...'ın cüzdanının çalındığı sırada cüzdan ile beraber çalındığı beyan edildiğini, ...Şirketi tarafından işbu hususa ilişkin olarak ... 2.Asliye Ticaret Mahkemesi ...E. - ... K. Sayılı mahkeme ilamı ekte olduğunu, neticeten, müvekkilinin bahsi geçen şekilde bir borcu bulunmadığı halde ödemiş olduğu miktar ile davalı alacaklının haksız kazanç elde ettiği açık olup, bu durumun tespit edilerek müvekkilinin haksız yere uğradığı zararın giderilebilmesi için mahkemenizde, işbu istirdat davasının ikame edilmesi zorunluluğu taraflarınca hasıl olduğunu, tüm bu nedenlerle davanın kabulüne,... Bankası ... Şubesinin ... çek numaralı, keşidecisi ...olan, 19/09/2022 keşide tarihli, 167.000,00 TL bedelli çek adına ödenen 245.831,83 TL'nin davalıdan istirdadına ve müvekkile iadesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkili şirket ile dava dışı müşteri diğer borçlu şirket ...Şirketi arasında 24.02.2023 tarihinde faktoring sözleşmesi imzalandığını, işbu faktoring sözleşmesi kapsamında ... Şirketinden davaya konu olan keşidecisi ...olan, 20.12.2023 keşide tarihli, 167.000 bedelli çek teslim alındığını, işbu çek fatura ile tevsik edilerek müvekkil kurum tarafından teslim alındığını, bahse konu, ... çek numaralı, 13.09.2023 tarihli ... Fatura No'lu 167.000 TL bedelli fatura ile tevsik edilerek muntazam ciro silsilesi ile müvekkili şirkete müşteri ... Şirketi tarafından teslim edilmiş, karşılığında Ödeme Araçları Tevdi Bordrosu düzenlenerek bahse konu şirkete 133.510,01 TL'lik ödeme gerçekleştirildiğini, yapılan tüm işlemler faktoring sözleşmesi kapsamında usul ve yasaya uygun olarak yapıldığını, ancak, müvekkili şirket tarafından yapılan tüm işlemlerin usul ve yasaya uygun olmasına rağmen davacı şirket tarafından, haksız ve hiçbir dayanağı olmayan huzurdaki dava ikame edildiğini, davacının dava dilekçesindeki talepleri usul ve yasaya aykırı olup; hukuki dayanaktan yoksun işbu davanın reddi gerektiğini, davacı tarafın, söz konusu ödemenin icra-haciz tehdidi altında yapıldığı iddiası tamamen gerçeklikten uzak olup somut delil ile ispatlanmadığını, alacaklı müvekkili bahse konu çekin iyi niyetli son meşru hamili olduğunu, bahse konu çek, müvekkili şirket tarafından usul ve yasaya uygun şekilde devir alındığını, müvekkili şirket, çeki ciro yolu ile iktisap etmiş olup çeke ilişkin mahkeme kararı olup olmadığını bilebilecek durumda olmadığını, müvekkili şirket çekin iktisabında iyi niyetli olduğunu, zira karşı tarafça bahsedilen çeke ilişkin ilan, müvekkili şirketin çeki devir aldığı tarihten sonra yayımlandığını, sonuç olarak müvekkili şirket çekin iktisabında iyi niyetli olduğu, çek devir işlemlerinin tamamen usul ve yasaya uygun şekilde gerçekleştirildiği ve davacının, dilekçesinde belirttiği çek iptal davasına ilişkin ilanın müvekkil şirketin çeki temlik aldığı tarihten sonra yayımlanmış olması birlikte değerlendirildiğinde huzurdaki davanın haksız ve mesnetsiz olduğu görülecektir. nitekim ... 9. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen karar ile ... Ltd. Şti. tarafından açılan davada da davacının iddilarını ispatlayamadığı ve söz konusu davanın hukuka aykırı ve kötü niyetli olarak açıldığı ispatlandığını, bu nedenle haksız ve kötüniyetle ikame edilen işbu davanın esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacıya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE;Dava; çalınma iddiasına dayalı olarak açılan çek bedelinin istirdatı istemlerine ilişkindir.26.12.2024 tarihli bilirkişi raporunda; Dosya kapsamındaki bilgi ve belgeler, taraf defterleri, faktoring sözleşmesi, ödeme araçları tevdi bordrosu, banka kayıtları, GİB cevabı ve icra dosyası birlikte değerlendirildiğinde; Dosyaya sunulan faktoring evrakları (ABF/tevdi bordrosu, ön ödeme talimatı, temlik beyanları) birlikte değerlendirildiğinde; ...'ın, ... kaynaklı bir alacağı fatura ile tevsik ederek devraldığı ve ...'a 133.510,01 TL ön ödeme sürecini belgelediği görülmektedir. ... seri numaralı, 167.000,00 TL bedelli çekin, ... Şti. tarafından ... A.Ş.'ye faktoring sözleşmesi kapsamında teslim edildiği, Çekin, 13.09.2023 tarih ve ... numaralı e-arşiv fatura ile tevsik edildiği ve söz konusu faturanın GİB sisteminde kayıtlı ve iptalsiz olduğu, Bu işlem karşılığında ... tarafından ...'a 133.510,01 TL tutarında kullandırım yapıldığı ve bu tutarın muhasebe kayıtlarıyla uyumlu olduğu, Buna karşılık, ... 18. İcra Müdürlüğü ...E. sayılı dosyası kapsamında davacıdan tahsil edilen 245.831,83 TL tutarının; çek bedeli, faiz, masraf ve takip giderleri itibarıyla ayrıştırılmadığı, Davacı tarafça sadece defter tasdiklerinin iletildiği, defalarca iletişime geçilmesine rağmen cirantalara ve ticari iş ilişkisinin varlına ilişkin bilgi/belge paylaşılmadığından inceleme yapılamadığı, hususları tespit edilmiştir.6102 sayılı TTK’nın 792. maddesine göre: "Çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.''6361 sayılı Kanun'un 9. maddesinin 2. fıkrasına göre: "Faktoring şirketi Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde kambiyo senetlerine dayalı olsa bile, bir mal veya hizmet satışından doğmuş fatura ile tevsik edilemeyen alacaklar ile Kurulca belirlenen usul ve esaslar çerçevesinde tevsik edilemeyen mal veya hizmet satışına bağlı doğacak alacakları devir alamaz veya tahsilini üstlenemez. Aynı faturaya dayalı birden çok faktoring şirketine yapılan kısmi temliklerin toplam tutarı fatura tutarını aşamaz." aynı maddenin 3. Fıkrası ise:" Bir kambiyo senedinin ciro yoluyla faktoring şirketine devri hâlinde, kambiyo senedinden dolayı kendisine başvurulan kişi, düzenleyen veya önceki hamillerden biriyle kendi arasında doğrudan doğruya var olan ilişkilere dayanan def’ileri faktoring şirketine karşı ileri süremez; meğerki, faktoringşirketi kambiyo senedini iktisap ederken bile bile borçlunun zararına hareket etmiş olsun." şeklindedir. Dava konusu çekin istirdadı talebi yönünden iş bu davada ispat yükü davacıda olup, davacının senedi elinde bulunduran davalı faktoring şirketinin kötüniyetli ve iktisabında ağır kusurlu olduğunu ispat etmesi gerekir.Mahkememizce yapılan yargılama sonucunda; tarafların beyanları, deliller ve tüm dosya kapsamına göre; Dava; çalınma iddiasına dayalı olarak çek yönünden TTK'nın 792. maddesine dayalı olarak çekin istirdatı istemlerine ilişkin olduğu, bu kapsamda, davalı foktoring şirket yetkililerinin bu aşamada şüpheli olarak yer almadıkları ve davalıya yöneltilmiş bir suç isnadının bulunmadığı, Davacı ile davalı arasında doğrudan bir ticari ilişki bulunmadığının tarafların kabulünde olması, davacının çekteki imzasına itiraz etmemiş olması ve iş bu dava yönünden davacının ispatlanması gereken hususun davalının kötüniyetli iktisabı olması ile kambiyo senetlerinin ticari defter ve kayıtlarının işlenmesinin zorunlu olmadığı, davalı faktoring şirketi dava konusu çek mevzuat uyarınca tevsik edici belge ile usulüne uygun olarak aldığı, akabinde çekin, 13.09.2023 tarih ve ... numaralı e-arşiv fatura ile tevsik edildiği ve söz konusu faturanın GİB sisteminde kayıtlı ve iptalsiz olduğu, 6361 sayılı kanunun 9/3. fıkrası ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 30/03/2022 tarihli ... esas ... karar sayılı içtihatı dikkate alınarak dosya kapsamı itibariyle davalı şirket tarafından dava konusu çekin usulüne uygun olarak alındığı, çek üzerindeki ciro silsilesinde kopukluk bulunmadığı ve davalının çekin çalıntı olduğunu bilerek, davacının zararına olacak şekilde, çeki kötü niyetle iktisap ettiği veya iktisabında ağır kusurlu olduğunu kanıtlayamadığından sübut bulmayan davanın reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.HÜKÜM: Gerekçesi Yukarıda Açıklandığı Üzere;1-Davanın REDDİNE,2-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Harçlar Tarifesi gereğince hesaplanan 732,00 TL maktu red harcının davacıdan tahsiline, peşin alınan 4.198,20 TL harçtan mahsubu ile geri kalan 3.466,20 TL harcın hüküm kesinleştiğinde ve talep halinde davacıya iadesine,3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Ücret tarifesi gereğince hesap olunan 45.000,00 TL nispi vekalet ücretinin davacıdan alınarak DAVALIYA VERİLMESİNE,4-Arabuluculuk ücreti olan 3.600,00 TL’nin davacıdan alınarak, HAZİNEYE GELİR KAYDINA,5-Davalı tarafından yargılama gideri yapılmadığından takdirine yer olmadığına,6-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,7-Taraflarca yatırılan ve kullanılmayarak artan gider avansının karar kesinleştiğinde ilgili tarafa iadesine,Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı gerekçeli kararın taraflara tebliğinden itibaren 2 hafta içinde İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi İstinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 03/02/2026 Katip e-imzalıdır. Hakim e-imzalıdır.