Yargıtay, imar planında anaokulu alanı olarak belirlenen ve uzun yıllar kamu hizmetine tahsis edilen taşınmazın kamulaştırmasız el atma bedelinin idareden tahsilini onadı.
Özet: Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemli davada, ilk derece ve istinaf mahkemelerinin davanın kabulüne dair kararları temyiz edilmiş olup, yapılan incelemede, arsa niteliğindeki taşınmaza emsal yoluyla değer biçilmesinde ve uzun yıllardır imar planında anaokulu alanı olarak ayrıldığı için fiilen el atılmamış olsa dahi bedelin idareden tahsiline hükmedilmesinde hukuka aykırılık bulunmadığı değerlendirilmiş; ancak, dava konusu taşınmaza fiilen el atılmamış olması sebebiyle 7421 sayılı Kanun ile 2942 sayılı Kanuna eklenen yeni bir madde kapsamında durumun yeniden değerlendirilmesi gerektiği belirtilmiştir.
MAHKEMESİ: Ankara Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2024/1039 Esas, 2025/711 KararKARAR: Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ: Ankara 10. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI: 2023/210 Esas, 2023/792 KararTaraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davalı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Ankara ili, ..., Mahallesi 137 80... parsel sayılı taşınmaz açısından kamulaştırmasız el atma olgusunun gerçekleştiğinden bahisle taşınmazın bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; öncelikle davaya karşı görevsizlik, yetkisizlik, husumet, hak düşürücü süre, zamanaşımı, dava şartı yokluğu itirazında bulunarak, açılan davanın yerinde olmadığını, davacı tarafından daha önce aynı konu ve talebe ilişkin açılmış olan davalar bulunduğunu, bu sebeple iş bu davanın derdestlik ve/veya kesin hüküm sebebiyle de reddi gerektiğini, müvekkili kurumun uygulamasının yerinde olduğunu, idarenin yaptığı işlemde hukuka aykırılık bulunmadığını, dava konusu taşınmaza kamulaştırmasız el atma unsurlarının gerçekleşmediğini belirterek açılan davanın reddini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlar İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavalı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmaza idarece el atılmadığını, kendilerine husumet yöneltilemeyeceğini, bedelin yüksek belirlendiğini ve davanın reddi gerektiğini ileri sürmüştür.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılmak suretiyle bedelinin tespit edilip davalı idareden tahsiline, taşınmazdaki davacı taraf payının iptali ile Maliye Hazinesi adına tapuya tesciline ve yerleşik Yargıtay içtihatları ile Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 13/2 nci maddesi uyarınca davanın konusunun para olması nedeniyle hükmedilen miktar üzerinden davacı lehine nispi vekâlet ücreti verilmesine dair kararda, Mahkemenin vakıa ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden kanuna aykırılık bulunmadığından istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri Davalı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf başvurusunda ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek temyiz yoluna başvurmuştur.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, davacı tapu maliki ile davalı idare arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazın değerinin biçilmesi ve bedelinin sorumlu idareden tahsili istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.3. Dosya kapsamındaki belgelerden; dava konusu taşınmazın 1978 onay tarihli 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında "Anaokulu Alanı" olarak belirlendiği ve dava konusu taşınmazın uzun yıllardan beri kamu hizmetine tahsis edilmiş olması nedeniyle, fiilen el atılmamış olsa dahi 2942 sayılı Kanun'un Ek Madde 1 maddesi uyarınca alınan rapora göre taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsiline karar verilmesi yerindedir. 4.Buna karşın; dava konusu taşınmaza fiilen el atılmadığı, imar planında Anaokulu Alanı olarak ayrılmış olması nedeniyle kamulaştırmasız el atma olgusuna dayanılarak açılan iş bu davada 26.11.2022 tarihli Resmî Gazete'de yayımlanan 7421 sayılı Kanun'un 5 inci maddesi ile 2942 sayılı Kanun'a eklenen Ek Madde 4 ile ''Bu Kanun kapsamında açılan davalarda verilen bedel ve tazminat kararlarına ilişkin mahkeme ve icra harçları, davalı idare tarafından ödenmek üzere maktu olarak belirlenir." hükmü getirildiği gözetildiğinde vekâlet ücretinin maktu olarak belirlenmesi gerekirken nispi vekâlet ücretine hükmedilmesi bozmayı gerektirir.Ne var ki, bu yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekmiştir. VI. KARARAçıklanan sebeplerle;1.Davalı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,2. Davalı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesinden verilen karara karşı yapılan istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILARAK, 3. İlk Derece Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (6) numaralı bendinde yer alan ''82.852,10'' sayısının çıkarılması, yerine ''17.900,00'' sayısı yazılmak suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,27.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.