Otel mobilya imalatı eser sözleşmesinde yüklenicinin edimini yerine getirmemesi nedeniyle sözleşmenin feshi, ödemelerin iadesi ve çeklerin bedelsizliği hakkında Yargıtay incelemesi.
Özet: Davacı otel sahibinin, davalı yüklenicilerle yaptığı otel mobilyaları imalat ve montaj sözleşmesinin kararlaştırılan teslim tarihinde hiçbir iş yapılmaması ve avans ödemelerine rağmen edimin yerine getirilmemesi üzerine açtığı davada, ilk derece mahkemesi sözleşmenin feshine, davacı tarafından verilen çeklerin bedelsiz olduğuna ve ödenen avansların yasal faiziyle davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil edilerek davacıya iadesine karar vermiş, istinaf mahkemesi ise sözleşme kapsamında şahsi sorumluluğu bulunan davalı yüklenici hakkındaki hükmü ve işin yapılmadığı tespitini onamıştır.
6. Hukuk Dairesi         2024/3503 E.  ,  2025/3861 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2024/1349 E., 2024/1701 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: Samsun Asliye Ticaret Mahkemesi
SAYISI: 2022/541 E., 2024/256 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekilince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü :
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ile davalılar arasında düzenlenen sözleşme ile davacıya ait otelin 36 adet misafir oda ve banyo kapıları ile giysi dolapları, komodinler, TV altı dolapları, banyo tezgahları imalatının yapımının davalı tarafından üstlenildiğini, işin 25.04.2022 tarihinde tesliminin kararlaştırıldığını, davacı tarafından nakit olarak 140.000,00 TL, 05.03.2022 tarihli 0013485 seri nolu çek ile 69.520,00 TL, 01.04.2022 tarihli 0013486 seri nolu çek ile 69.520,00 TL, 01.05.2022 tarihli ... nolu çek ile 69.520,00 TL, 01.06.2022 tarihli ... nolu çek ile 69.520,00 TL, 01.07.2022 tarihli ... nolu ve imzasız çek ile 69.520,00 TL bedelli çekler ile ödeme yapılması şeklinde anlaşıldığını, teslime bir ay kala davalının sözleşmede yüklendiği eşyaların hiçbirinin ortada olmadığının tespit edildiğini, .... Noterliği aracılığıyla 25.03.2022 tarihinde keşide edilen ihtarla, 36 odadan en az birinde örnek gösterimi yapılarak eksiklik yada sözleşme dışı durumların tespitinin yapılmasının istendiğini, davacının bu isteğinin yerine getirilmediğini, 25.04.2022 teslim tarihinde sözleşmede belirtilen hiçbir malın ya da hizmetin tesliminin yapılmadığını, Samsun 2. Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2022/31 D. iş sayılı dosyası ile yapılmayan işler, bu işlerin ne kadar sürede ve ne kadar bedelle yaptırılabileceğine dair tespit istendiğini ve 27.04.2022 tarihinde keşif yapıldığını belirterek, davalıların temerrüdü nedeniyle taraflar arasındaki sözleşmenin feshedildiğinin tespitine ve işin yapılacağına güvenilerek ödenen 279.040,00 TL'nin haksız ödendiğinin, 01.05.2022 tarihli ... nolu, 01.06.2022 tarihli ... nolu ve 01.07.2022 tarihli ... nolu çeklerin bedelsiz kaldığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalılar tarafından cevap dilekçesi verilmemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile eser sözleşmesinde yüklenicinin iş bedelinin tamamına hak kazanabilmesi için sözleşme ve ekleri ile fen ve tekniğine uygun olarak eseri tamamlayarak iş sahibine teslim ettiğini ispat etmesi gerektiği, taraflar arasındaki sözleşmede işin 25.04.2022 tarihinde teslim edileceğinin kararlaştırıldığı, söz konusu vadenin belirli vade olduğu, 27.04.2022 tarihinde tespit mahkemesince işe hiç başlanmadığının tespit edildiği, davacı tarafından davalıya gönderilen .... Noterliği'nin 27.04.2022 tarih ihtarnamesi ile sözleşmenin feshine ilişkin iradesinin haklı olduğu,davaya konu edilen çeklerin taraflar arasında inkara uğramayan sözleşme kapsamında avans olarak verildiği, davalı yüklenicinin sözleşme kapsamındaki edimlerini yerine getirmemiş ve herhangi bir bedele hak kazanmamış olduğu, avans mahiyetinde teslim edilen çeklerin bedelsiz kaldığının tespit edildiği gerekçesi ile, "davanın kabulü ile, taraflar arasında düzenlen ...'in 36 adet odasına giysi dolapları, komodinleri, TV altı dolapları, banyo tezgahları, banyo rafları, tuvalet kapıları, oda kapılarının yapımına ilişkin sözleşmenin fesih olduğunun tespitine, davacının ... Bankası .../ Şubesi'ne ait 01.05.2022 tarihli 13487 seri nolu 69.520,00 TL bedelli çek, 01.06.2022 tarihli 13488 seri nolu 69.520,00 TL bedelli çek ve 01.07.2022 tarihli 13489 seri nolu 69.520,00 TL bedelli çekler yönünden davalılara borçlu olmadığının tespitine, 279.040,00 TL'nin 50.000,00 TL'sine 06.01.2022, 70.000,00 TL'sine 18.01.2022, 20.000,00 TL'sine 27.01.2022, 69.520,00 TL'sine 07.03.2022, 69.520,00 TL'sine 01.04.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, 139.040,00 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile, yargılamaya konu sözleşmede davalı şirketin ve davalı ...'ın 'yükleniciler' olarak tanımlandığı, sözleşmenin her bir sayfasının davalı ... tarafından ayrıca imzalandığı, sözleşmenin 4 ve 7. maddeleri uyarınca davalı ...'ın şahsen sorumluluk aldığı, bu nedenle davalı ... hakkında hüküm tesis edilmesinde isabetsizlik bulunmadığı, taraflar arasında imzalanan eser sözleşmesinde tanımlanan işin yükleniciler tarafından yerine getirilmediği, davalı tarafın temerrüde düştüğü, bu hususun gerek.... Sulh Hukuk Mahkemesi'nin 2022/31 D. İş sayılı dosyası kapsamında yapılan tespitler gerek.... Noterliği'nin 26.04.2022 tarih ve 8906 yevmiye numaralı tespit tutanağı ile sabit olduğu, sözleşmenin davacı tarafından haklı nedenle feshedildiği, mahkeme tarafından hükme esas alınan raporların denetime açık ve hüküm kurmaya elverişli olduğu, davacının sözleşmenin gereğinin yerine getirilmemiş olması sebebi ile sözleşme kapsamında yapılan ödemelerinin iadesini talep etmekte haklı olduğu, sözleşme kapsamında verilen çeklerin bedelsiz kaldığı, ancak banka kayıtları ile ödendiği sabit olan 2 adet çek bedelinin iadesinin gerektiği, verilen kararın usul ve yasaya uygun olduğu, gerekçede hata edilmediği, mahkemenin davalı vekilinin mazeretine yönelik değerlendirmesinde de isabetsizlik bulunmadığı gerekçesiyle, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde;
a.Mahkemenin, dosyada bulunan mesleki mazereti kabul etmeyerek karar verdiğini,
b.Davalının, 12.08.2022 tarihinde, .... Noterliğinin ... Sözleşmesi ile şirketi bütün aktif ve pasifleri birlikte...'a devrettiğini, müvekkilinin şirketle bir bağı ya da bağlantısı kalmadığını, davanın 05.05.2022 tarihinde açıldığını, şirketin devir tarihinin 12.08.2022 olduğunu, şirketi devralan kişinin davaya dahil edilmemesinin davanın usulden reddini gerektirdiğini,
c.Limited Şirkette ortakların, şirket borçlarından sorumlu olmayıp, sadece taahhüt ettikleri esas sermaye paylarını ödemekle ve şirket sözleşmesinde öngörülen ek ödeme ve yan edim yükümlülüklerini yerine getirmekle yükümlü olduklarını, bu husus gözetilmeden dosyanın eksik inceleme ve araştırma neticesinde karara bağlandığını beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, eser sözleşmesinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı halinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, hükme esas alınan bilirkişi raporunun, olaya uygun ve içerik itibariyle yeterli ve inandırıcı olduğunun anlaşılmasına göre usul ve kanuna uygun olup, davalı ... vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370/1 hükmü uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı harcın temyiz davalı ...'dan alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
13.11.2025 tarihinde oy birliği ile karar verilmiştir.