Yargıtayın bozma ilamına uyularak görülen kadastro tespitine itiraz davasında, taşınmazların mera ve şahıslar adına tescili hakkında temyiz incelemesi.
Özet: Ağrıdaki parsellerin kadastro tespiti ile ilgili davada, davacı köy tüzel kişiliğinin mera olduğu iddiasına karşılık, davalılar adına kışlak olarak tescil edilen taşınmazlar hakkında verilen ilk derece mahkemesi kararı Yargıtay tarafından; kadim mera niteliği, kamu mallarının zilyetlikle kazanılamayacağı ve eski tapu kayıtlarının miktar bazında geçerliği hususları dikkate alınarak bozulmuş; bozmaya uyularak yapılan yargılamada, belirli bir parselin 200.000 m²lik kısmı davalılara tescil edilirken, kalan kısımlar ve diğer parseller mera olarak sınırlandırılmış, Hazinenin talebi reddedilmiş ve diğer müdahil köy tüzel kişiliğinin talebi hakkında görevsizlik kararı verilmiştir.
MAHKEMESİ :Kadastro Mahkemesi
SAYISI : 2019/5 E., 2024/7 K.Taraflar arasındaki kadastro tespitine itiraz davasında İlk Derece Mahkemesi tarafından verilen karar, temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesince bozulmuştur. İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davacı ... Köyü Tüzel Kişiliği tarafından açılan davanın kısmen kabulüne, müdahil ... tarafından açılan davanın reddine, müdahil ... Köyü Tüzel Kişiliğinin davası hakkında Mahkemenin görevsizliğine karar verilmiştir.İlk Derece Mahkemesi kararı davacı ... Köyü Tüzel Kişiliği vekili ile davalı ... ve arkadaşları vekili tarafından duruşma istemli olarak, müdahil ... vekili ve müdahil ... Köyü Tüzel Kişiliği vekili tarafından duruşmasız olarak temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 25.11.2025 Salı gününde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.Duruşma için tayin edilen günde temyiz eden davacı ... Köyü Tüzel Kişiliği vekili Avukat ... ..., davalı ... ve arkadaşları vekili Avukat ..., müdahil ... vekili.... geldi. Hazır bulunanların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü: .K A R A RKadastro sırasında, Ağrı ili ... ilçesi ... köyü çalışma alanında bulunan 1 01... , 1 02... ve 1 10... parsel sayılı sırasıyla 15.994,57, 2.686.125, 81... .611,95 m² yüzölçümündeki taşınmaz, tapu kaydı, vergi kaydı ve kazandırıcı zaman aşımı zilyetliği nedeniyle ... ve müşterekleri adına kışlak vasfıyla tespit edilmiştir.Davacı ... Köyü Tüzel Kişiliği vekili dava dilekçesinde; dava konusu 1 01... , 1 02... ve 1 10... parsel sayılı taşınmazların ... köyüne ait mera olduğunu ileri sürerek, tespitin iptali ile taşınmazların ... Köyü Tüzel Kişiliğine ait mera olarak sınırlandırılmasını talep etmiştir. Yargılama sırasında ... temsilcisi, dava konusu taşınmazların Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğunu ileri sürerek, tespitin iptali ile taşınmazların ... adına tescili istemiyle; bozma sonrası ... Köyü Tüzel Kişiliği vekili, dava konusu taşınmazların ... Köyü Tüzel Kişiliğine ait mera olduğunu ileri sürerek davaya katılmıştır.İlk Derece Mahkemesinin verdiği karar, Yargıtay (Kapatılan) 16. Hukuk Dairesinin 26.06.2018 tarihli ve 2018/212 Esas, 2018/4339 Karar sayılı ilamıyla bozulmuş olup, bozma ilamında özetle; "... ... köyü halkının mezra iken bağlı bulunduğu ... köyünün kadim köy olduğu hususunda tereddüt bulunmadığı, idari yoldan, köylerin bölünerek birden fazla köy kurulması halinde yeni kurulan ancak kadimden beri burada yaşayan köy halkının kadimlik vasfının ortadan kalktığını kabul etmenin hukuken mümkün olmadığı, Hazinenin müdahale talebinin tüm taşınmazlar hakkında olduğunun kabulü gerektiği, dava konusu taşınmazların davalıların tutunduğu aynı zamanda tespite esas alınan kışlak vasıflı 200 dönüm miktarlı kök Haziran 316 tarihli ve 7 sayılı tapu kaydı ve tedavülleri ile yine aynı vasıf ve miktar ve sınırları 1937 tarihli ve 355 tahrir no.lu vergi kaydı kapsamında kaldığı anlaşılmakta ise de, tapu kaydının 'haçtaş, beyaztaş, bağır, Şekerbulağı' sınırlarını içerdiği, bu sınırların gayri sabit hudutlu ve nokta sınırlar olup bu haliyle tapu kaydının sınırlarıyla değil de miktarıyla geçerliği olduğu, taşınmazların köylüler tarafından kadim mera olarak kullanıldığı, kamu malı niteliğindeki meraların zilyetlikle kazanılması da mümkün bulunmadığına göre; öncelikle, davacılara tercih hakları sorularak, tercih belirtmedikleri takdirde İlk Derece Mahkemesince uygun sınırlardan başlanılarak tapu kaydı miktarı olan 200 dönümün belirlenmesi, bu hususta fen bilirkişisinden infaza elverişli ek rapor alınması, bundan sonra; belirlenen 200 dönümlük kısmın payları oranında (hükümde olduğu şekilde) davalılar adına tesciline, kalan bölümlerin mera niteliğiyle sınırlandırılmasına karar verilmesi..." gereğine değinilmiştir.İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda; "...bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ve bozma kapsamı dışında kalarak kesinleşen yönlerin yeniden incelenmesinin hukuken mümkün bulunmadığı, buna göre bozma ilamı doğrultusunda keşifte belirtilen şekilde tercih hakkı kullandırılarak fen bilirkişisinden rapor alınıp kroki düzenlettirildiği ve tapu miktarınca 1 02... parselin (A) harfiyle belirtilen 200.000,00 m²lik kısmın payları oranında davalılar adına tesciline, kalan kısmın, 1 01... ve 1 10... parsellerin mera olarak sınırlandırılmasına, Hazinenin davalı taşınmazların ham toprak vasfında olduğuna ilişkin iddiası bakımından yeniden inceleme yapılmaksızın reddine, müdahil ... Köyü Tüzel Kişiliğinin talebinin mera aidiyetine ilişkin olduğu ve görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu..." gerekçesiyle davacı ... Köyü Tüzel Kişiliğinin davasının kısmen kabulüne, dava konusu 1 02... parsel sayılı taşınmazın kadastro tespitinin iptali ile 17.11.2023 tarihli bilirkişi raporuna ekli krokide (A) harfiyle belirtilen 200.000,00 m²lik kısmının aynı ada son parsel numarası verilmek suretiyle payları oranında ... mirasçıları ve müşterekleri adına tesciline, 1 02... parsel sayılı taşınmazın geriye kalan kısmının, 1 01... ve 1 10... parsel sayılı taşınmazların kadastro tespitinin iptali ile aynı ada aynı parsel numarası ile taşınmazların mera niteliği ile kamu orta malı olarak sınırlandırılmasına, müdahil Hazinenin taşınmazların Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden olduğunu öne sürerek ... adına tescili istemi hakkındaki davasının reddine, müdahil ... köyünün taşınmazların aidiyetinin tespitine yönelik talebine ilişkin Asliye Hukuk Mahkemesi görevli olduğundan Mahkemenin görevsizliğine karar verilmiş; hüküm, davacı ... Köyü Tüzel Kişiliği vekili, müdahil ... vekili, müdahil ... Köyü Tüzel Kişiliği vekili, davalı ... ve müşterekleri vekili tarafından temyiz edilmiştir. 1. Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyulan bozma ilamı doğrultusunda inceleme ve araştırma yapılarak, mevcut deliller takdir edilerek karar verildiğine, uygulanması gereken hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığına, bozmaya uyulmakla taraflar lehine ve aleyhine kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin yeniden incelenmesine hukukça imkan olmadığı gibi 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu’nun (1086 sayılı Kanun) 428. maddesi ile 439. maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerin biri de var olmadığına göre, İlk Derece Mahkemesi kararında yazılı gerekçeler dikkate alındığında müdahil ... vekilinin ve müdahil ... Köyü Tüzel Kişiliği vekilinin tüm, davacı ... Köyü Tüzel Kişiliği vekili ile davalı ... ve arkadaşları vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.2. 3402 sayılı Kadastro Kanunu'nun (3402 sayılı Kanun) 1. maddesi uyarınca, kadastro hakimi doğru, infazı kabil, infaz sırasında tereddüt oluşturmayacak ve taşınmaz hakkında sicil oluşturmaya elverişli şekilde karar vermek zorundadır. Ne var ki; dava konusu 1 02... parsel sayılı taşınmazın 17.11.2023 tarihli bilirkişi raporuna ekli krokide (A) harfiyle belirtilen kısmı yönünden tescil hükmü kurulurken ... mirasçılarının payı yanlış yazıldığından pay ve payda birbirini tutmadığı gibi mera niteliği ile kamu orta malı olarak sınırlandırılmasına karar verilen dava konusu 1 02... parsel sayılı taşınmazın geriye kalan kısmının, 1 01... ve 1 10... parsel sayılı taşınmazların mera özel siciline kaydına da hükmedilmemiştir. Öte yandan, davacı ... Köyü Tüzel Kişiliği, dava konusu taşınmazların ... köyüne ait mera olduğunu ileri sürerek dava açtığına göre meranın aidiyetinin tespitine yönelik olarak da talebi bulunmakla, 3402 sayılı Kanun'un 25. maddesi hükmü gereğince yenilik doğurucu hüküm almayı gerektiren dava ile ilgili isteklerin incelenmesinin Kadastro Mahkemesinin görevi dışında olduğu gözetilerek mera aidiyetinin tespitine ilişkin talebi yönünden Asliye Hukuk Mahkemesine görevsizlik kararı verilmesi gerekirken, bu konuda hüküm kurulmamış olması da isabetsiz olup, bu yanlışlıkların düzeltilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un geçici 3. maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 438. maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir. SONUÇ: Açıklanan nedenlerle;Yukarıda (1) numaralı bentte müdahiller ... vekilinin ve .... Köyü Tüzel Kişiliği vekilinin tüm, davacı ... Köyü Tüzel Kişiliği vekili ile davalı ... ve arkadaşları vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,(2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı ... Köyü Tüzel Kişiliği vekili ile davalı ... ve arkadaşları vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile kamu düzeni de gözetilerek hükmün 1. fıkrasının (A) bendinin 5. satırında yer alan " 1...2 T.C. kimlik numaralı davalı ... mirasçıları" ifadesinden sonra gelen 6 ila 14. satırların her birinin başında yer alan ..., ..., ..., ..., ..., ..., ..., ... ve ...'a ait "5240/506880" payın çıkartılarak yerlerine "7040/506880" payın yazılmasına, Hükmün 1. fıkrasının (B) bendinde yer alan "Ağrı ili ... ilçesi .... köyü 1 01... parsel 1 10... parsel ve 1 02... parsel sayılı taşınmazın geriye kalan kısmının aynı ada aynı parsel numarası verilerek kadastro tespitinin iptali ile, taşınmazların mera niteliği ile kamu orta malı olarak sınırlandırılmasına" ifadesinden sonra "ve mera özel siciline kaydına" ifadesinin eklenmesine, Hükmün 3. fıkrasının (A) bendinin başına "müdahil .... köyü temsilcisinin" ifadesinden önce gelmek üzere "Davacı .... Köyü Tüzel Kişiliğinin ve" ifadesinin eklenmesine, aynı cümlenin devamında yer alan "davaya konu Ağrı ili ... ilçesi .... köyü 1 01... parsel, 1 10... parsel ve 1 02... parsel sayılı taşınmazların aidiyetinin tespitine yönelik talebine ilişkin Mahkememizin görevli bulunmadığı anlaşıldığından" ifadesinden sonra "Mahkememizin görevsizliğine" ifadesinden önce yer alan "bu hususta müdahale dilekçesinin görev yönünden reddi ile" ifadesinin cümleden çıkartılmasına ve hükmün DÜZELTİLMİŞ BU ŞEKLİYLE ONANMASINA, İstek halinde peşin harcın temyiz edene iadesine,1086 sayılı Kanun'un 440/I maddesi gereğince Yargıtay ilamının tebliğinden itibaren 15 gün içinde karar düzeltme yoluna başvurulabileceğine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,10.12.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.