bursa 4. asliye ticaret mahkemesinin, yolsuz tescil nedeniyle tapusu iptal edilen taşınmaz üzerindeki ipoteğin kaldırılması talebini, bankanın iyi niyetli üçüncü taraf savunması ışığında değerlendiren gerekçeli kararı.

Bursa 4. Asliye Ticaret Mahkemesinin, yolsuz tescil nedeniyle tapusu iptal edilen taşınmaz üzerindeki ipoteğin kaldırılması talebini, bankanın iyi niyetli üçüncü taraf savunması ışığında değerlendiren gerekçeli kararı.

Özet: Davacı, vekalet görevinin kötüye kullanılması nedeniyle tapu iptal ve tescil davası sonucu adına kesinleşen, yolsuz tescilli taşınmaz üzerindeki davalı banka lehine tesis edilmiş ipoteğin, yolsuz tescile bağlı olarak geçersiz hale geldiğini belirterek fekkini talep etmiş; davalı banka ise tapu siciline iyi niyetle güvenerek ipotek tesis ettiğini, Türk Medeni Kanununun ilgili maddeleri uyarınca hakkının korunması gerektiğini ve tapu sicili hatalarından devletin sorumlu olduğunu savunmuştur.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2026/

KARAR NO : 2026/

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLİ : Av.

DAVALI :

VEKİLİ : Av.

DAVA : İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki)

DAVA TARİHİ : 29/04/2025

KARAR TARİHİ : 17/02/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 17/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan İpotek (İpoteğin Kaldırılması (Fekki)) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı Vekili Dava Dilekçesinde özetle; Davacının ... 6.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 15/02/2023 tarih ve 2021/ E. -2023/ K sayılı ilamına istinaden ... bulunan taşınmazı, davalı lehine tapu kaydındaki ipotek şerhi ile birlikte devraldığını, taşınmazın tapu kaydındaki yevmiye numaralı ve 15/09/2010 tarihli ipotek şerhi, davalı ... Bankası lehine konulmuş olup taşınmazın ipotek tablosundaki değeri 400.000 TL olduğunu, taşınmaz üzerine (ipotek tesis işlem tarihinde taşınmazın maliki gözüken) dava dışı ... isimli şahıs tarafından ... Şubesi’nden kullandığı ticari kredi nedeniyle 15/09/2010 tarihinde, davalı lehine (fekki bildirilinceye kadar) süresiz ipotek tesis işlemi yapıldığını, dava dışı ... tarafından, ipotek tesis edilen ve adına kayıtlı taşınmaz için, müvekkilinin davacı tarafından vekalet görevinin kötüye kullanılması nedeniyle dava dışı ...'e karşı 01.03.2011 tarihinde tapu iptal ve tescil davası açıldığı, ... 6.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 15/02/2023 tarih ve 2021/ E. -2023/ K sayılı ilamı uyarınca, dava konusu taşınmazın müvekkilinin davacı adına kayıt ve tesciline karar verildiğini, yerel mahkeme kararı, nihai olarak ... 1.Hukuk Dairesi'nin 2024/ E. Ve 2024/ K. Ve 13/11/2024 tarihli ilamı uyarınca davalı tarafın karar düzeltme isteminin reddine karar verilerek 13/11/2024 tarihinde kesinleştiğini, mahkeme kararına istinaden müvekkilinin davacı, dava konusu taşınmazı 25/02/2025 tarihinde adına tescil ettirdiğini, mahkeme kararına istinaden dava konusu taşınmazın dava dışı ... adına yolsuz olarak tescil edildiğinin ispatlandığını, yolsuz tescil nedeniyle taşınmaz üzerine davalı banka lehine tesis edilen ipotek işlemi de geçersiz hale geldiğini, yolsuz tescil, geçmişe etkili olarak hüküm ve sonuç doğuracağını, davacının dava dışı ...'e karşı açtığı vekalet görevinin kötüye kullanılması suretiyle tapu iptal ve tescil davasınığını kararın kesinleştiğini, iş bu nedenle ipoteğin bağlı olduğu alacak ortadan kalktığı için yolsuz tescile dayalı ipoteğin geçersiz olduğunun tespiti ile ipotek şerhinin kaldırılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Dava dilekçesinin davalıya usulüne uygun tebliğ edildiği, davalı tarafından yasal süresi içinde cevap dilekçesinin sunulmadığı anlaşılmıştır.Davalı vekili beyan dilekçesinde özetle; Dava konusu taşınmaz üzerinde Bankamız lehine tesis edilen ipotek, 15/09/2010 tarihinde ... adlı müşterimize kullandırılan kredinin teminatını oluşturduğunu, davacının yasal dayanağı bulunmayan iddialarının, kabul anlamına gelmemekle beraber, bir an için doğru olduğu kabul edilse dahi; Banka iyiniyetli bir şekilde tapu kaydına güvenerek ... kullandırılan kredinin teminatı olarak dava konusu taşınmaz üzerine 15/09/2010 tarih ve 9129 yevmiye no. ile lehine ipotek tesis ettirdiğini, Türk Medeni Kanunun 1023. Maddesinde düzenlenen “Tapu kütüğündeki sicile iyi niyetle dayanarak mülkiyet veya başka bir ayni hak kazanan üçüncü kişinin bu kazanımı koruduğunu, ” şeklindeki amir hüküm uyarıca, dava konusu taşınmaz ... üzerine kayıtlı iken Banka tarafından tapu kaydına güvenilerek iktisap edilen ipotek hakkınin Tapuya Güven ilkesi gereğince korunması gerektiğini, Türk Medeni Kanunu’nun 1007. maddesi, tapu sicilinin aleniliği ve tapu siciline güven ilkesinin yansıması sonucu olarak, mülkiyet hakkı ya da başkaca ayni hak edinen kişinin, bu sicilin tutulması sebebiyle uğradığı zararın tazminine ilişkin olduğunu, bu hüküm ile tapu sicilinin tutulmasından doğan bütün zararlardan Devletin sorumlu olacağının düzenlendiğini,... ... (Başvuru No: ...) davalarında, ... tarafından tazminat ödenmeksizin taşınmazların geri alınmasının orantısız bir müdahale olduğunu ve söz konusu davada tazminat ödememeyi gerektirecek istisnai şartların bulunmadığını kaydederek, kamu yararıyla bireysel haklar arasında adil bir dengenin bulunmadığı gerekçesiyle ...’ye Ek 1 No.’lu Protokol’ün 1. maddesinin ihlal edildiğine karar verildiğini, Devletin tapu sicilinin tutulmasından doğan sorumluluğunda kusursuz sorumluluk, ağırlaştırılmış objektif sorumluluk ve tehlike sorumluluğuna dair kurallar uygulandığını, bu tür sorumluluk halinde, diğer sorumluluk hallerinden farklı olarak kurtuluş beyyinesi getirme olanağı olmadığını, gerek AİHM kararlarından gerekse ... 20. Hukuk Dairesi’nin içtihatlarında da anlaşılacağı üzere, tapu kaydına güvenerek, tapu sahibinden satın alınan taşınmazlara ilişkin tapunun, orman idaresi tarafından açılan tapu iptal ve tescil davası sonunda, taşınmazın orman olduğu gerekçesiyle iptal edilmesi durumunda, idarenin tapu kayıtlarının doğru tutulmamasından dolayı oluşan tüm zararlardan TMK’nın 1007. maddesi gereğince ...’in sorumlu olacağının açık ve aşikar olduğunu, söz konusu davanın kabul edilerek dava konusu taşınmaz tapusunun iptal edilerek orman olarak tescil edilmesi durumunda, diğer davalının mülkiyet hakkı, Bankamızın ise ipotek hakkı kaybı sebebiyle ortaya çıkacak olan zarardan yukarıda yapılan açıklamalar doğrultusunda ... Genel Müdürlüğü’nün ve bağlı bulunduğu ... sorumluluğu söz konusu olduğundan dava konusu taşınmazda kadastro çalışması yapan ve tapu düzenleyen ... Genel Müdürlüğü ve bağlı bulunduğu Bakanlık ile davalılar arasında zorunlu dava arkadaşlığı bulunduğundan sayılanların dahili davalı olarak mezkur davaya dahil edilmesi gerektiğini, öncelikle, yasal dayanaktan yoksun bu davanın tümüyle reddine karar verilmesinin talep edilmesini, hukuki gerekçelere dayanmayan davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

GEREKÇE;

Dava, ipoteğin fekki istemine ilişkindir. ... finans ile ilgili açılacak davalara bakacak mahkemelerin belirlenmesine ilişkin 25/11/2021 tarih ve ... sayılı ihtisas kararında özetle; - 13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden,- 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinden,- 19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndan (142. maddesinde düzenlenenler hariç),- 23.02.2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’ndan,- 21.11.2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’ndan,- 06.12.2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’ndan,- 20.06.2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun’dan,Kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere; iki veya üç asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 2 numaralı Asliye Ticaret Mahkemesinin bakacağına, ... 27/11/2025 tarih ve ... sayılı kararında ise "Yeni faaliyete geçirilen mahkeme sayıları gözetildiğinde, ... 25.11.2021 tarihli ve ... sayılı ihtisas kararlarının 25.11.2021 tarihindeki mahkeme sayıları esas alınarak uygulanmasına, daha sonra faaliyete geçirilecek mahkeme sayılarının dikkate alınmamasına" karar verildiği görülmüştür.Somut olayda dava konusu ipoteğin, davalı banka tarafından kullandırılan tarımsal ve ticari kredi limitlerinin teminatı olarak tesis edildiği anlaşılmaktadır. Uyuşmazlık, TTK’nın 4/1-f maddesi uyarınca bankacılık işlemi ve kredi sözleşmesinden kaynaklanmaktadır. ...'nın yukarıda anılan kararı ile bankacılık ve finans uyuşmazlıklarına bakmak üzere ihtisas mahkemesi olarak belirlenen 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin görevli olduğu anlaşıldığından, dosyanın ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’ne tevzi edilmek üzere ... Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosu’na gönderilmesine ve esasın bu şekilde kapatılmasına karar verilmiştir.

KARAR : Ayrıntısı ve yasal gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Dava dosyasının, görevli ... 2. Asliye Ticaret Mahkemesine tevzi edilmek üzere ... Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna, GÖNDERİLMESİNE, Esasın bu şekilde KAPATILMASINA,

Dair, dosya üzerinden yapılan inceleme sonucunda karar verildi. 17/02/2026

Katip

✍E-Imzalıdır

Hakim

✍E-Imzalıdır