Kamulaştırma bedelinin tespiti, tescili ve taşınmazın göl alanı olarak tapudan terkini talebiyle açılan davada bilirkişi raporu ve usul itirazlarının temyiz incelemesi.
Özet: Bu hukuki metin, kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili ile göl alanı olarak tapudan terkini davasında, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne dair kararının her iki tarafça istinaf edilmesi üzerine bölge adliye mahkemesinin, bilirkişi raporundaki kapitalizasyon faiz oranı, objektif değer artışı ve metrekare birim fiyatı gibi değerleme unsurlarının uygun olduğunu tespit etmekle birlikte, taşınmazın proje kapsamında göl alanı olacağından tapudan terkin edilmesi gerekirken yalnızca tesciline karar verilmesinin hatalı olduğunu belirterek hükmü düzelttiği ve davacı idarenin bu düzeltilmiş kararı temyiz etmesiyle yargılamanın yüksek mahkeme nezdinde devam ettiğini özetlemektedir.
MAHKEMESİ: Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 9. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2022/2624 Esas, 2024/1683 KararKARAR: Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen kararİLK DERECE MAHKEMESİ: Diyarbakır 3. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI: 2018/612 Esas, 2021/247 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili ile göl alanı olarak tapudan terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare ve davalı ... vekilleri tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Diyarbakır ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 4 93... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın göl alanı olarak tapudan terkinini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; idare tarafından takdir edilen bedelin düşük kaldığını ileri sürerek kamulaştırma bedelinin Mahkeme tarafından tespit edilmesine karar verilmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve kamulaştırma bedelinin tespiti ile davalı tarafa ödenmesine, dava konusu taşınmazın davalılar adına olan tapu kaydının iptali ile davacı idare adına tesciline karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili ile davalı ... Hazinesi vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1. Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın değerinden çok yüksek tespit edildiğini, bilirkişi raporunda kullanılan verilerin resmî verilerle uyuşmadığını, bilirkişi kurulunca taşınmazın kapama bağ vasfında değerlendirilmesi ve objektif değer artışı uygulanmasının doğru olmadığını, rapordan ürünlerin dekara verim miktarlarının yüksek alındığını, alınan değerler bölge ortalamasının üstünde olduğunu, ürünlerin üretim masrafları düşük alındığını, motopomp masrafları dikkate alınmadığını, kapitalizasyon faiz oranı %6 olarak alınması gerekirken kapitalizasyon faiz oranını %4 oranında alınmasının hatalı olduğunu, ... kıymet takdir komisyonu tespiti ile bilirkişi raporları arasında fahiş fark olduğunu, kıymet takdir raporunda taşınmazın metrekare birim fiyatı 14,099 TL/m² tespit edildiğini, ancak bilirkişi raporunda ise 62,33 TL/m² tespit edildiğini, komşu taşınmazlara daha düşük değer tespit edildiğini ileri sürmüştür.2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; hüküm fıkrasında parsel numarasının yanlış yazıldığını, dava konusu taşınmazın Diyarbakır Kadastro Mahkemesinde 2016/27 Esas, 2018/39 Karar sayılı dosyasında ihtilaflı olduğunu, Kadastro Mahkemesinde belirtilen parsel ile mevcut dava dosyasındaki parsellerin uyuşmadığını, çelişki mevcut olduğunu, tüm davalılar lehine tek maktu avukatlık vekâlet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, her bir davalının kendilerini ayrı ayrı avukatla temsil ettiğini, bu nedenle davalılar lehine ayrı ayrı maktu avukatlık vekâlet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın sulu kapama bağ olarak kapitalizasyon faiz oranı %4 uygulanarak metrekaresine 54,20 TL değer biçildiği, gelir metoduna göre tespit edilen metrekare birim fiyatına niteliklerine göre %15 oranında objektif değer artırıcı unsur ilave edilerek sonuç metrekare birim fiyatının 62,33 TL tespit edilerek toplam kamulaştırma bedelinin 122.907,90 TL olarak belirlendiği, bağ vasfındaki taşınmazla ile ilgili bilirkişi kurulunca belirlenen %4 kapitalizasyon faizi ile %15 objektif değer artış oranının uygun bulunduğu, dava konusu taşınmaz için belirlenen 62,33 TL/m² birim fiyatının uygun ve resmî verilerle ve belirtilen Yargıtay kararları ile uyumlu olduğu, ancak dava konusu taşınmazın ... Projesi kapsamında göl altında kalacak olması nedeniyle göl alanı olarak terkinine karar verilmesi gerekirken yalnızca taşınmazın tapusunun iptali ile davacı idare adına tapuya tesciline karar verilmesinin doğru görülmediği, dava konusu taşınmaz tapu kaydında "4 93... parsel" numarası ile kayıtlı olduğu hâlde, Mahkemenin hüküm fıkrasında "4 97... parsel" olarak yazmasının infazda tereddüt yaratacak mahiyette olduğu, dava konusu taşınmaz ile ilgili Diyarbakır Kadastro Mahkemesinde görülen 2016/27 Esas sayılı dava dosyasında yapılan yargılamada Mahkeme ilâmının kesinleşmesi ile taşınmazda hak sahibinin belirlenmesi nedeniyle Mahkemece tespit edilen kamulaştırma bedelinin tespit edilen hak sahibine ödenmesi gerektiğinden istinaf başvurularının kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, ... olarak davacı idare ile davalı tapu malikleri arasındaki kamulaştırma bedelinin tespiti istemine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Kapama bağ niteliğindeki Diyarbakır ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 4 93... parsel sayılı taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir. 3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,27.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.