Kamulaştırma bedelinin tespiti davasında, arsa niteliğindeki taşınmazın değeri ve mevcut yapı bedelinin, yeni bina yapımı ile enkaz nakli bedelini içeren hatalı bilirkişi raporuyla hükmedilmesine dair temyiz.
Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti davasında, istinaf mahkemesinin taşınmazın arsa vasfında olduğunu ve emsal karşılaştırmasıyla değer biçilmesini yerinde bulan kararı, temyiz incelemesinde bilirkişi raporunda taşınmaz üzerindeki yapı bedelinin hesaplanmasında yeni yapım ve enkaz kaldırma bedelleri yerine sadece mevcut yapı bedelinin dikkate alınması gerektiği gerekçesiyle bozulmuştur.
MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2025/529 Esas, 2025/655 KararKARAR: Esastan retİLK DERECE MAHKEMESİ: Ödemiş 2. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2018/296 Esas, 2024/150 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tescili ile tapudan yol olarak terkini davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; İzmir ili, ..., Mahallesi 5 11... parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ile davacı idare adına tescilini, tapudan yol olarak terkinini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın arsa niteliğinde olduğunu, taşınmazın elektrik, su ve kanalizasyon hizmetleri ile çöp toplama hizmetinden de faydalandığını, dava konusu taşınmazın tüm belediye hizmetlerinden faydalandığını, dava konusu 512 parselin hemen arkasında mahalle bulunduğunu, 511 parsel sayılı taşınmazın 70... metre mesafede iki farklı mahalle ile komşu durumunda olduğunu, bu nedenle taşınmazın arsa vasfında olduğunun tespiti ile değerlerinin buna göre belirlenmesini talep etmiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile davacı kurum adına tesciline ve yol olarak terkinine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur. B. İstinaf SebepleriDavacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların tarla vasfında sayılması gerektiğini, emsal karşılaştırmasının usule uygun yapılmadığını, emsalin dava konusu taşınmazlardan daha değerli sayılması gerektiğini ileri sürmüştür. C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde ve yapılan kıyaslama uyarınca zemin bedeline hükmedilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı gibi üzerindeki ağaçlara yaş, cins ve verim durumlarına göre maktuen, yapı unsurlarına 2018 yılı Yapı Yaklaşık Maliyet Tebliği'ne uygun şekilde değer biçilmesinin de yerinde görüldüğü, tespit edilen metrekare birim değerinin Daire incelemesinden geçen benzer mahiyetteki dosyalarla uyumlu olduğu, davacı idare lehine vekâlet ücretine hükmedilmemesinin doğru bulunduğu belirtilerek davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesindeki itirazlarını tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukukî NitelendirmeUyuşmazlık, dava konusu taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir. 2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arsa niteliğindeki İzmir ili, ..., Mahallesi 5 11... parsel sayılı taşınmazlara 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesi ve tespit edilen bedelin bloke ettirilerek hükmün kesinleşmesi beklenmeden davalıya ödenmesine karar verilmesi yerindedir. 3.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir. 4. Davaya konu taşınmaz üzerinde bulunan yapı bedelinin davacı tarafa ödenmesi ile yetinilmesi gerekirken yeni bina yapımı ve mevcut binanın yıkılıp enkaz nakli bedelini de hesaplayan bilirkişi raporuna göre hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir. VI. KARARAçıklanan sebeplerle;1-Davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,2-Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,3. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Davacı idare harçtan muaf olduğundan harç alınmasına yer olmadığına,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,27.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.