istanbul 1. asliye ticaret mahkemesindeki, irade dışı ciro edilerek davalıya geçen çekin istirdadı ile ödeme yasağına rağmen haksız iktisabın önlenmesini konu alan ticari dava.

İstanbul 1. Asliye Ticaret Mahkemesindeki, irade dışı ciro edilerek davalıya geçen çekin istirdadı ile ödeme yasağına rağmen haksız iktisabın önlenmesini konu alan ticari dava.

Özet: Bu istirdat davasında davacı, ticari bir işlemle edindiği ve kargoyla gönderilirken kaybolan, ardından iradesi dışında dolaşıma sokularak davalıya intikal eden 400.000 TL meblağlı çekin bedelinin iadesini istemektedir. Davacı, çeke daha önce ödeme yasağı konulduğunu belirtirken, davalı faktöring şirketi ise çeki bir müşterisinden faktöring sözleşmesi kapsamında, 6361 sayılı yasaya uygun ve iyi niyetli meşru hamil sıfatıyla devraldığını, davacının ileri sürdüğü itirazların kendisine karşı ileri sürülemeyecek şahsi defiler olduğunu savunmaktadır.

T.C.

İSTANBUL

1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2024/486 Esas

KARAR NO : 2026/41

DAVA : İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 05/08/2024

KARAR TARİHİ : 20/01/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : 21/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan İstirdat (Ticari Satımdan Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA/

Davacı vekili tarafından sunulan dava dilekçesinde özetle; Keşidecisi ... AŞ olan, ...Şubesi üzerine keşideli ... - Lehtarı ...Şti Olan 30.06.2024 tarihli 400.000-TL Meblağlı ÇEK i, lehtar tarafından cirolanmak suretiyle ticari işlem karşılığında iktisap ettiğini ve ...Itd Şti ne teslim edilmek üzere Cirolamak Suretiyle ... Marifetiyle gönderildiğini, Takibe konu çek ile birlikte bir adet daha (... Şti'ne ait 30.06.2024 tarih ve 288.000-TL'lik) çekin.. Limited Şirketi lehine cirolanmak suretiyle aynı zarf içerisinde gönderildiğini, kargo teslimatının gecikmesi üzerine yapılan incelemede, kargonun gönderilene ulaşamadığı öğrenildiğini ve ivedilikle ödeme yasağı talepli çek iptali davası ikame edildiğini, takibe ve dolayısıyla davaya konu çek ile diğer çek hakkında açılan ödeme yasağı talepli çek iptali davasında, ... 2 ATM nin ...Esas sayılı Dosyas ından her iki çek hakkında 31.05.2024 tarih ve...E sayısı ile ödeme yasağı konulduğunu, iş bu kararın ilgili bankaları bildirilmek suretiyle 20.06.2024 tarihli Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiğini, Takibe ve davaya konu çekin Müvekkili davacının cirosundan sonra ... Tic Ltd Şti Tarafından cirolanmak suretiyle sirküle edilmiş ve sonrasında ciro silsilesi ile davalıya kadar intikal ettiğini, dava dışı diğer çekin de aynı şirket tarafından ciro edilerek kullanılmış ve fakat süresinde ibraz edilmeden takibe konu edilmiş olup halen ... 2. İcra Müdürlüğünün ... E s.lı Dosyası ndan takipli olduğunu, şikayet yoluyla itiraz üzerine dosyanın ... 2. İcra Hukuk Mahkemesinin ...E.s.lı Dosyasına kayıtlı olduğunu, takibe ve davaya konu çekin, müvekkili davacının cirosunu havi olmakla birlikte iradesi dışında ve haksız üçüncü şahıs tarafından ciro edilmek suretiyle kullanıldığını, Müvekkilin cirosundan sonra bulunan ...ŞTİ' ye ait ciro iki taraf arasında bir ticari ilişkiyi gerektireceği gibi, bu yönde herhangi bir ticari ilişkinin bulunmadığını, olmadığı gibi, geçmişten gelen bir cari ilişkinin de bulunmadığını, yetkili hamili tarafından ibraz edilmeyen iş bu çek nedeniyle, davalının, çek sahibi firma olan ... Şirketin den tahsil edeceği bedel kadar haksız iktisap sahibi olacağını, Bu nedenle TTK 658 - 669 hükümlerince bahse konu bedelin istirdadına dair talebin zorunlu olduğunu, müvekkilinin iradesi dışında elinden çıkan ve ibraz edilen çek halen ... 34. İcra dairesi ... slı Takip Dosyası nda bulunmakla birlikte Sayın Mahkemenin takibi durdurmaması halinde çekin temsil ettiği bedel takip alacaklısına ödenecek olup, bu takdirde müvekkili davacının hak kaybına uğrayacağını, bu nedenle öncelikle, takibin durdurulmasına, aksi taktirde dosyaya yapılacak olan tahsilatların blokesi ile takip alacaklısı davalıya ödenmemesine ilişkin tedbir kararı talebinin bulunduğunu, ... 34. İcra dairesi ... Sayılı takibin tedbiren durdurulmasına, dosyadan yapılan tahsilatların blokesi ile takip alacaklısına ödenmesinin tedbiren önlenmesine, ... 34. İcra dairesi ... Sayılı dosyasından takipli ve ...Şubesine ait ... sayılı çekin dosyaya halen ödeme yapılmadığından TTK 665 gereğince taraflarına iadesine, Ödeme yapıldığı taktirde, 400.000,-TL asıl alacak ve ferilerinin taraflarına ödenmesine, Yargılama giderleri ile avukatlık ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA/

Davalı vekili tarafından sunulan cevap dilekçesinde özetle: müvekkilinin dava konusu çeki müşterisi ...Şti ile aralarında akdedilmiş olan faktöring sözleşmesine binaen devir aldığını, Çekin devir ve ciro edilmesini sağlayan faturaya bağlı alacak temliki işleminin 6361 sayılı kanunda belirtilen esaslara ve BDDK'nın belirlediği kriterlere uygun olarak eksiksiz yerine getirildiğini, ...un temlik ettiği, davacı şirketten olan Kambiyo Senedine Bağlı alacağı 6361 Sayılı yasanın öngördüğü şekilde fatura ile tevsik edilmiş ve ilgili fatura asılları üzerine temlik işlemini gösterir şekilde açıklama derc edilerek işlemin tamamlandığını, davacıya karşı İYİ NİYETLİ, meşru hamil sıfatını kazandığını, Bu hususun 6361 sayılı Finansal Kiralama, ... ve Finansman Şirketleri Kanunu 9. Maddesinin 3. Fıkrasına uygun olduğunu, davacının ileri sürdüğü itiraz ve iddiaların hukuken şahsi defi niteliğinde olup, ileri sürülemeyeceğini, çekin kıymetli evrak vasfına haiz kambiyo senedi olduğunu,. Çekin ciro yolu ile devri mümkün olduğunu, Müvekkilinin çekin meşru hamili olduğunu 6102 sayılı TTK hükümleri ile iyi niyetli çek hamilleri korunmakta olduğunu, Müvekkilinin dava konusu çekin çalınmış olduğuna ilişkin hiçbir bilgisi bulunmadığını, Müvekkili şirketin çekte cirosu bulunan tüm ilgilerin ticari ilişkilerini inceleyerek çekte cirosu bulunan tüm ilgililer arasında ki faturaları temin etmek gibi bir yükümlülüğü asla bulunmadığını, müvekkilinin çekin çalıntı olduğundan verilen ödeme yasağı kararından bilgi sahibi olmadığını, Tüm bu nedenlerle, Davanın dava şartı yokluğundan reddine, Haksız ve kötü niyetli olarak ikame edilen davanın reddine, Davacıların alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere inkar tazminatına mahkum edilmelerine, Yargılama giderleri ve ücreti vekaletin davacı tarafa yüklenmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Tüm Dosya Kapsamı Birlikte Değerlendirildiğinde;

Dava; istirdat istemine ilişkindir.

Dava konusu uyuşmazlığın ...Şubesine ait ... Numaralı çekin davalıdan istirdatı istemine ilişkin hususlarından kaynaklandığı görülmüştür.

Mahkememizin 14/01/2025 tarihli duruşmasının 6 nolu ara kararı ile dosyanın mahkememizce resen seçilecek 1 mali müşavir ve 1 ... uzmanı bilirkişiye tevdi ile tarafların iddia ve savunmaları, sunulan deliller, savcılık soruşturma dosyası kapsamında dava konusu çalındığı iddia olunan çekin davacıya ait ticari defterlerde kayıtlı olup olmadığı ve davalının düzgün ciro silsilesi ile çeki iktisap edip etmediği ve çekin fatura karşılığında gerçek bir ticari ilişki çerçevesinde alınıp alınmadığı konusunda rapor alınmasına karar verilmiş, mahkememiz dosyası bilirkişiler ...ve...'na tevdi edilmiş, bilirkişiler tarafından müştereken düzenlenen 15/09/2025 tarihli bilirkişi raporunda özetle: "Tarafımıza tevdi olunan görev doğrultusunda yapılan inceleme tespit, İrdeleme ve değerlendirmeler neticesinde; Davalı ... Şirketinin; ... İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 5 maddesindeki;Öncelikle ilgili mevzuatta yer alan faturanın tarifi, şekli ve nizamına ilişkin düzenlemeler de dikkate alınarak faturadaki bilgilerin kontrol edilmesi, Sözleşme veya Sipariş Formunun ve taraflar arasındaki Ticari İlişkiyi ortaya koyacak olan belgeleri araştırmamış olduğu, faturalar borçlusunun aranmadığı, borcun teyit edilmediği, müş teri beyanına istinaden işlem yapılmış olduğu, Davalı ... Şti nin; Davaya konu çeki ciro yoluyla devir alırken, çekin keşidecisine müracaat etmediği, çekin durumu hakkında bilgisine baş vurmadığı ve dolayısıyla Davalı ... Şti nin ... işlemi 26.04.2024 tarihinde yapılmış olmakla birlikte, kayıp olayı birkaç gün evvel yaşanmış olmakla, keşideciye sorma halinde; kayıp ve çalıntı olayından haberdar olunup, çek teminata/ işleme alınmayacak ...idi ... Ki; çekin durumu hakkında keşideci bilgisine baş vurulmamış ve dolayısıyla davalı ... Şti 26.04.2024 tarihi itibariyle- keşidecisinin bilgisi dahilinde olacak olan- çalıntı çeki iktisap ettiği, ... nin söylenebileceği, Faturanın ve eki Çekin iktisabında gereken dikkat ve özeni göstermeyen, bu konuda kusurlu olan davalı (... Şti nin), davaya konu çeki aynen iade etmesi veya çek bedeli tahsil olunmuş ise ödenen bu bedelin (ödeme tarihlerinden itibaren) işleyecek avans faizi ile (talep gibi yasal faizi ile) birlikte istirdadının talep edilebileceği, Tarafların Sair taleplerin Sayın Mahkemenin takdirlerinde olduğu, görüş ve kanaatine varılmıştır." yönünde rapor düzenlendiği görülmüştür.

Mahkememizin 07/10/2025 tarihli duruşmasının 2 nolu ara kararı ile taraf vekillerinin beyan ve itirazları doğrultusunda dosyanın yeniden bilirkişi heyetine tevdi edilerek ek rapor alınmasına karar verilmiş, mahkememiz dosyası yeniden bilirkişilere tevdi edilmiş ve bilirkişiler tarafından müştereken düzenlenen 18/12/2025 tarihli ek raporunda özetle: " Tarafımıza tevdi olunan görev doğrultusunda yapılan inceleme tespit, irdeleme ve değerlendirmeler neticesinde;Davalı ... Şirketini: ... İşlemlerinde Uygulanacak Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik in 5 madde sindeki; Öncelikle ilgili mevzuatta yer alan faturanın tarifi, şekli ve nizamına ilişkin düzenlemeler de dikkate alınarak faturadaki bilgilerin kontrol edilmesi, Sözleşme veya Sipariş Formunun ve taraflar arasındaki Ticari İlişkiyi ortaya koyacak olan belgeleri araştırmamış olduğu, faturalar borçlusunun aranmadığı, borcun teyit edilmediği, müşteri beyanına istinaden işlem yapılmış olduğu,Davalı ... Şti nin; Davaya konu çeki ciro yoluyla devir alırken, çekin keşidecisine müracaat etmediği, çekin durumu hakkında bilgisine baş vurmadığı ve dolayısıyla Davalı ... Şti nin ... işlemi 26.04.2024 tarihinde yapılmış olmakla birlikte, kayıp olayı birkaç gün evvel yaşanmış olmakla, keşideciye sorma halinde; kayıp ve çalıntı olayından haberdar olunup, çek teminata/ işleme alınmayacak ..idi ... Ki; çekin durumu hakkında keşideci bilgisine baş vurulmamış ve dolayısıyla davalı ... Şti 26.04.2024 tarihi itibariyle- keşidecisinin bilgisi dahilinde olacak olan- çalıntı çeki iktisap ettiği, ... nin söylenebileceği, Faturanın ve eki Çekin iktisabında gereken dikkat ve özeni göstermeyen, bu konuda kusurlu olan davalı (... Şti nin), davaya konu çeki aynen iade etmesi veya çek bedeli tahsil olunmuş ise; ödenen bu bedelin (ödeme tarihlerinden itibaren) işleyecek avans faizi ile (talep gibi yasal faizi ile) birlikte istirdadının talep edilebileceği, Tarafların Sair taleplerin Sayın Mahkemenin takdirlerinde olduğu, görüş ve kanaatine varılmıştır." yönünde görüş bildirildiği görülmüştür.

Hakimler ve Savcılar Kurulu Birinci Dairesinin 25/11/2021 tarihli 1232 sayılı kararı uyarınca; 13.01.2011 tarihli ve 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinin birinci fıkrasının (f) bendinden, 2) 22.11.2001 tarihli ve 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun, rehin karşılığında ödünç verme işi ile uğraşanlar hakkındaki 962 ilâ 969. maddelerinden,

3) 19.10.2005 tarihli ve 5411 sayılı Bankacılık Kanunu’ndan (142. maddesinde düzenlenenler hariç),

4) 23.02.2006 tarihli ve 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanunu’ndan,

5) 21.11.2012 tarihli ve 6361 sayılı Finansal Kiralama, ..., Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu’ndan,

6) 06.12.2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanunu’ndan,

7) 20.06.2013 tarihli ve 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri,

Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşlar Hakkında Kanun’dan, Kaynaklanan ve asliye ticaret mahkemesinin görev alanına giren ticari davalara ve ticari nitelikteki çekişmesiz yargı kapsamında gelecek işlere;

a) İki veya üç asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 2 numaralı,

b) Dört veya beş asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 4 numaralı,

c) Altı veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerler de 6 numaralı,

d) On veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6 ve 7 numaralı,

e) On dört veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7 ve 8 numaralı,

f) Yirmi veya daha fazla asliye ticaret mahkemesi bulunan yerlerde 6, 7, 8 ve 9 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına,

(Örneğin asliye ticaret mahkemelerine bu kapsamda gelecek dava ve işlere;

a) Kayseri’de iki asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 2 numaralı, b) Konya’da dört asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 4 numaralı,

c) İzmir’de yedi asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6 numaralı, d) İstanbul Anadolu’da on üç asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6 ve 7 numaralı,

e) Ankara’da on dört asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6, 7 ve 8 numaralı,

f) İstanbul’da yirmi bir asliye ticaret mahkemesi bulunması nedeniyle 6, 7, 8 ve 9 numaralı asliye ticaret mahkemelerinin bakmasına) karar verilmiştir.

Yargıtay 11.Hukuk Dairesinin 16.10.2023 tarihli uyuşmazlığın giderilmesine ilişkin ... Esas ve Karar sayılı kararında HSK 1. Dairesinin 1232 sayılı kararında belirtilen asliye ticaret mahkemeleri ile aynı yerde bulunan diğer asliye ticaret mahkemeleri arasındaki ilişkinin görev ilişkisi olmayıp iş dağılımı ilişkisi olduğuna, dosya kendisine yanlış tevzi edilen asliye ticaret mahkemesinin gönderme kararı vererek esasını bu şekilde kapatması gerektiğine dair ilamı gözetilerek talebin Finans Mahkemelerinin görev alanında kaldığı anlaşılmakla dava konusu talep hakkında karar verilmek üzere dosyanın İstanbul 6,7,8,9 Asliye Ticaret Mahkemelerinden birine tevzi edilmek üzere İstanbul Hukuk Mahkemeleri Tevzi Bürosuna gönderilmesine karar verilmiştir.

HÜKÜM: Gerekçesi yukarıda belirtildiği üzere;

1-)Dosyanın görevli İSTANBUL 6,7,8,9 ASLİYE TİCARET MAHKEMELERİNDEN BİRİNE TEVZİ EDİLMEK ÜZERE İSTANBUL HUKUK MAHKEMELERİ TEVZİ BÜROSUNA GÖNDERİLMESİNE,

Dair davacı vekilinin yüzüne karşı asıl mahkemede istinaf yasa yolu açık olmak üzere karar verildi. 20/01/2026

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır