2942 sayılı kamulaştırma kanunu m.10 gereği bedel tespiti ve yol olarak terkin davasında, çoklu bozma sonrası ilk derece mahkemesinin davanın reddi yönündeki kararının temyizen onanması.

2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu m.10 gereği bedel tespiti ve yol olarak terkin davasında, çoklu bozma sonrası ilk derece mahkemesinin davanın reddi yönündeki kararının temyizen onanması.

Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın yol olarak terkini istemiyle açılan davada, ilk derece mahkemesinin başlangıçta usulden reddettiği, ardından istinaf ve iki Yargıtay bozma sürecinden geçen yargılama sonucunda, kamulaştırma bedelinin süresinde depo edilmemesi ve davalının mağduriyet iddiaları gerekçeleriyle davanın reddine karar verilmiş olup, bu son kararın Yargıtay tarafından önceki bozma ilamına uygun bulunarak hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği ve kararın onandığı anlaşılmaktadır.

5. Hukuk Dairesi 2025/3274 E. , 2025/14866 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/373 Esas, 2024/125 Karar

KARAR : Ret

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak tapudan terkini istemine ilişkin davada verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Dairece İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın reddine karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu Giresun ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 2 80... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın yol olarak terkinini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; kıymet takdir raporunda dava konusu taşınmazın değerinin düşük belirlendiğini, taşınmazın gerçek değerinin tespit edilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 29.11.2021 tarihli ve 2019/415 Esas, 2021/623 Karar sayılı kararı ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesinin 23.03.2022 tarihli ve 2022/894 Esas, 2022/902 Karar sayılı kararı ile davacı idarenin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Birinci Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesi kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce Bölge Adliye Mahkemesinin esastan ret kararı kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının incelenmesi sonucunda tespit edilen kamulaştırma bedelinin bloke edilmesi için davacı idare vekiline verilen süreler içerisinde kamulaştırma bedeli depo edilmemiş ise de sunulan banka dekontuna göre davacı idarenin karar tarihinden sonra 08.12.2021 tarihinde depo kararını yerine getirdiği anlaşıldığından tarafların beyanları ve usul ekonomisi de gözetilerek işin esasına girilip dosyada mevcut bilirkişi kurulu raporları denetlenmek suretiyle bir karar verilmesi gerektiğinden kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Birinci Karar

İlk Derece Mahkemesinin 22.05.2023 tarihli ve 2022/499 Esas, 2023/335 Karar sayılı kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesi kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairemizce yapılan incelemede; davacı idare vekiline verilen süreler içerisinde kamulaştırma bedeli depo edilmediğinden İlk Derece Mahkemesinin 29.11.2021 tarihli ve 2019/415 Esas, 2021/623 Karar sayılı kararı ile davanın reddine karar verildiği, karardan sonra sunulan banka dekontuna göre bedelin depo edilmesi üzerine tarafların beyanı gözetilerek davanın esası hakkında karar verilmesi yönündeki bozma kararı sonrası İlk Derece Mahkemesinin 16.01.2023 tarihli duruşmasında davalı vekilinin dava tarihine göre taşınmazın değerinin belirlenmesi halinde müvekkilinin mağdur olacağı yönünde beyanda bulunduğunun anlaşılması karşısında davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davanın kabulüne karar verilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen İkinci Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, bozma kararı öncesinde davalıya ödenen kamulaştırma bedelinin müvekkil idareye iade edilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1.Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozma ile kesinleşen ve karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafların kapsamı dışındaki temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

3. İlk Derece Mahkemesince tescil hükmü yönünden verilen 22.05.2023 tarihli kararı gereğince dava konusu taşınmazın davacı idare adına terkin edildiği, bozma sonrası davanın reddine karar verildiği dikkate alınarak davacı idare adına kayıtlı dava konusu taşınmazın tapu kaydının iptali ile önceki maliki olan davalı adına tesciline karar verilmemesi doğru görülmemiştir.

4. Davalıya ödenen kamulaştırma bedelinin varsa çekilme tarihine kadar işlemiş nemaları ile davacı idareye iadesine karar verilmemesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki bu hataların giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden Mahkeme kararının düzeltilerek onanması gerekir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1. Davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,

2. Davacı idare vekilinin temyiz itirazının kısmen kabulü ile Mahkeme kararının hüküm fıkrasına;

a) Ayrı bir bent olarak "Dava konusu Giresun ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 2 80... parsel sayılı taşınmazın tamamının tapu kaydının iptali ile davalı adına tesciline" ibaresinin yazılması,

b) Ayrı bir bent olarak "Davacı idare tarafından bloke edilen 1.869.361,24 TL'nin davalı tarafından bankadan çekilmişse varsa ödenen nemaları ile birlikte davalıdan alınarak davacı idareye verilmesine, bedel alınmamışsa yatan bedelin işlemiş nemaları ile birlikte davacı idareye iadesine" cümlesinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

19.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.