İzmir 3. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen itirazın iptali davasında, davacı alacağının tespiti amacıyla ticari defterler, faturalar ve banka kayıtları üzerinde yapılan uzman bilirkişi incelemeleri ve raporlarının özeti.
Özet: Davacı tarafından, davalıdan olan alacağının tahsili amacıyla başlatılan icra takibine davalının itiraz etmesi üzerine açılan itirazın iptali davasında, tarafların ticari ilişkisi ve alacak miktarı, defterler ve ek belgeler incelenerek birden fazla bilirkişi raporuyla değerlendirilmiş; başlangıçta iddia edilen 350.351,66 TL alacağın, yapılan detaylı incelemeler ve belgesel kanıtlar ışığında, son bilirkişi raporunda 109.863,42 TL olarak tespit edildiği, ancak raporlar arasındaki çelişkilerin giderilmesi ve itirazların cevaplanması amacıyla dosyanın uzman bilirkişi heyetine tevdi edilmesinin talep edildiği anlaşılmaktadır.
T.C.
İZMİR 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ ESAS NO : 2012/320KARAR NO : 2018/1137DAVA : İtirazın İptali DAVA TARİHİ: 14/11/2012KARAR TARİHİ: 02/11/2018Mahkememizde görülen İtirazın İptali davasının yapılan açık yargılaması sonunda,GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle ; Müvekkilinin davalıdan olan alacağının tahsili için İzmir... İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyası ile toplam 350.351,66.-TL asıl alacak üzerinden icra takibi başlatıldığını, davalı şirket tarafından takibe ve borca itiraz edildiğini, takibin durdurulduğunu belirterek itirazın iptaline, takibin devamına borçlu tarafından haksız ve kötü niyetli olarak takibe ve borca itiraz edilmiş olması nedeni ile %20 icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle ; İcra takibinin ...Şti . Aleyhine yapıldığını, davacı ve davalı şirket arasında 2007 yılından bu yana ticari ilişki bulunduğunu, ödemelerin şirket tarafından dikkate alınmadığını, kayıtların cari hesap dışı tutulduğunu, usulsüz tutulan kayıtlar nedeniyle davalı şirketin sürekli borçlandırıldığını, icra takibi ile talep edilen %22 faizin fahiş olduğunu, takipten önceki faiz talebinin de yasal dayanaktan yoksun olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesine talep etmiştir. Taraflarca bildirilen deliller toplanmış, icra dosyası incelenmiş, bilirkişi görüşüne başvurulmuştur.İzmir ... İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası dosyamız içerisine alınmış, incelenmesinde ; alacaklı ...Şti. Tarafından davalı... Şti. Aleyhine 350.351,66.-TL asıl alacak, 2.745,22.-TL olmak üzere 353.745,22.-TL alacak üzerinden icra takibine geçildiği borçlunun itirazı üzerine takibin durdurulduğu anlaşılmıştır. Mahkememizce dosya mali müşavir bilirkişiye tevdi olmuş, 18/06/2013 tarihli raporda özetle ; her iki taraf yevmiye ve envanter defterlerinin dönem başı ve dönem sonu noter onay durumlarının olmaması ve defterlerin sahibi lehine delil teşkil etmeyeceği hususunun değerlendirilmesinin Mahkememize ait olduğu, Mahkememizce defter kayıtlarına itibar edilmesi halinde davacı defter kayıtlarına göre davacının davalıdan icra takip tarihi itibarı ile 350.346,28.-TL, davalı defter kayıtlarına göre ise davacının davalıdan 350.132,15.-TL alacaklı olması gerektiği belirtilmiştir. Davalı vekili tarafından iki klasör halinde sunulan ve rapora ek olarak sunulan davacı tarafından peşin satış esasına dayalı olarak düzenlenen faturalar ve davacı şirkete ait tahsilat makbuzlarına dayalı olarak davalı şirket tarafından davacıya yapılan nakit ve çekli ödemelere ilişkin makbuzlar ile davalı tarafından davacıya banka havalesi ile yapılan ödemelere ilişkin belgelerin de incelenmesini talep etmesi üzerine bilirkişiden ek rapor alınmış 03/09/2013 tarihli ek raporda özetle; taraf defterler kayıtlarının özelliği gereği kayıtlarda yer alan belgesiz muhasebe kayıtlarına ( örneğin çekli ödemeler, pos kayıtlarına göre ödemeler ) itibar edilmemiş, belgeye dayalı kayıtlara itibar edilmek suretiyle taraflar arasındaki borç alacak ilişkisinin irdelenmesi sonucunda 2007-2008-2009-2010-2011-2012 yıllarına ait davacı tarafından peşin satış esasına dayalı olarak düzenlenen faturalar, davalıdan yaptığı çek ve nakit tahsilatlara ilişkin olarak davacının düzenlediği makbuzlar, davacının veresiye satışlara ilişkin olarak düzenlediği faturalar ile davalı defter kayıtlarının birlikte değerlendirilmesi sonucu yıllar itibarı ile yapılan değerlendirme sonucunda davacının davalıdan icra takip tarihi itibarı ile alacağının 277.628,33.-TL'den ibaret olması gerektiği belirtilmiştir. Mahkememizce Bankalarla yapılan yazışmalar, Vergi Dairesinden gelen... incelenmesi ve taraf vekillerinin itirazları da değerlendirilmek suretiyle bilirkişiden ek rapor alınmış, 13/06/2014 tarihli ikinci ek raporda özetle ; Vergi Dairesi Müdürlüğünden gelen ... davacı ve davalı tarafından düzenlenen faturalar dönemler itibarı ile toplu olarak gösterildiğinden ve her bir dönemin ayrıntılı olarak fatura dökümleri verilmediğinden bu belgeye dayalı olarak defter kayıtlarına dayalı bir inceleme yapılmasının mümkün olmadığı, ayrıca davalı tarafından mahkemeye verilen 26/09/2013 tarihli yazıda 03/09/2013 tarihli bilirkişi raporunda pos kayıtları toplamının 183.979,00.-TL den ibaret olduğu ileri sürülmüş ise de bu konuda herhangi bir belge ibraz edilmediği sadece vergi dairesine dönemler itibarı ile verilmiş olan ...dosya içerisinde verildiği, faturaların toplu olarak verilmesi nedeniyle bu formlarda fatura karşılaştırma imkanının bulunmadığı, dosyada mevcut bankalardan gelen cevabi yazılar ve ekleri ile dosyaya ibraz edilen belgeler kapsamında yapılan inceleme sonucunda da davacının davalıdan icra takip tarihi itibarı ile olması gereken alacağının 109.863,42.-TL olduğu belirtilmiştir. Dosyada mevcut raporlarda incelenerek raporlar arasındaki çelişkiyi giderir, taraf vekillerinin rapora itirazlarını tek tek cevaplar mahiyette uzman bilirkişi heyetinden rapor aldırılmış, 29/09/2015 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle ; Davacı defterlerinden alınan cari hesap ekstrelerinde yapılan incelemelerde; Davalıya ait cari hesabın Alıcılar Hesabı altında ve Satıcılar hesabı altında takip edildiği ve takip tarihi olan 06.03.2012 tarihi itibariyle Alıcılar hesabı altında davalının 350.346,28 TL borçlu olduğu, davalı defterlerinde ve 18.06.2013 tarihli bilirkişi raporu ekinde bulunan cari hesap muavinlerinde yapılan incelemelerde Davacıya ait cari hesabın Satıcılar Hesabı altında ...nolu hesapta takip edildiği, Davalının 2011 yılı yevmiye defterinde 31.12.2011 tarihli... sayılı yevmiye fişinde Transfer açıklaması ile 350.232,15 TL borç bakiyesinin kapatıldığı ancak bu işleme ait belge bulunmadığı için önceki bilirkişi tarafından bu işlemin kabul edilmeyerek bakiyenin 350.232,15 TL olarak dikkate alındığı, davalı vekilinin itirazı ile davacı kayıtlarında bulunmayan ödeme işlemlerine ait liste ve belgeler ibraz edildiği, davalı vekili tarafından 263.069,30 TL davalı ödemesinin davacı kayıtlarında yer almadığı, davalı defterlerine bir kısım hareketlerin kaydedilmemiş olması nedeniyle, heyetimizce yapılan incelemeler davacı kayıtlarındaki cari hesap hareketlerinin, dosya ekinde yer alan fatura fotokopileri, davalının yasal defter kayıtları, davalının ibraz ettiği ödeme belgelerinin tek tek karşılaştırılması şeklinde yapıldığı, davacı kayıtlarındaki incelemeler kasa hesabı, alınan çekler hesabı, bankalar hesabı kayıtları ile kontrol edildiği, tarafların uzun yıllar süren ticari alışveriş sürecinde cari hesap hareketlerinde mutabakat yapmayarak cari hesap bakiyelerini kontrol etmedikleri anlaşılmakta olup, cari hesap ilişkisinin karmaşık hale geldiği ve bu durumdan her iki tarafında sorumlu olduğu, tüm işlemlerin kontrolünün ancak kayda esas olan bütün fatura ve ödeme belgelerinin bir araya getirilerek altı yıl süren cari hesap işlemlerinin tekrar belgeler üzerinden oluşturulması ile mümkün olabileceği ancak bu şekilde bir çalışmanın şirketlerin bünyesinde görevli personel tarafından yapılabileceği görüşüne varılarak, heyetimizce yapılan inceleme çalışmaları yasal defterler ve ibraz edilen belgeler üzerinde sınırlı olarak yapılabildiği, cari hesap hareketleri incelemelerinde;•Taraflar arasındaki... yılı kapsayan işlemlerde hareket çokluğu,•Kayıtlar arasındaki tarih kaymaları,•Kayıtların açıklamalarındaki çek numarası, makbuz numarası gibi karşılaştırma yapmayı engelleyen açıklama eksikleri,•Davalı kayıtlarının incelemeye elverişli olmaması,•Cari hesap hareketlerinde benzer tutarda çok fazla işlem olması,•Her iki tarafında karşılıklı olarak birbirine fatura düzenlemesi ve bunların bir kısmının nakit işlemler şeklinde kaydedildiği fakat makbuzlarının ibraz edilemediği, Davalının vekilinin 19.09.2014 tarihli itirazında 263.498,36 TL Davalı ödemesinin Davacı kayıtlarında yer almadığı, yapılan itiraz doğrultusunda heyetimizce ödeme belgelerinin dava kayıtları ile karşılaştırılması sonucunda Pos ödemeleri, Çek ve havale İle yapılan ödemelerin (Detayı raporun ... bölümünde yer alan) 239.093,80 TL'sinin davacı kayıtlarında yer almadığı, davalı vekilinin beyanında yer alan 2008-2009-2010 yılı pos tahsilatlarının büyük bir çoğunluğunun davacı kayıtlarında yer aldığı ancak havale açıklaması ile kaydedildiği, yine itirazda yer alan çek bedellerinin davacıda kayda alınmış olduğu, yasal defterler, dosya eki ve tarafların ibraz ettikleri belgeler üzerinde tespit edilebilen farklılık nedenleri ile hatalı işlemler ve ilave edilmesi gereken işlemlerin düzeltmeleri sonrasında olması gereken cari hesap bakiyesi 111.551,36.-TL şekilde tespit edildiği, takip tarihi itibariyle davacı ...Şti'nin davalı ... Şti.'den 111.551,36 TL alacaklı olduğu belirtilmiştir. Taraf vekillerinin itirazı üzerine bilirkişi heyetinden ek rapor alınmış 19/10/2017 tarihli ek raporda özetle ; takip tarihi olan 06/08/2012 itibariyle davacı ... Şti. ...davalı ...Şti. Den 3.738,59.-TL alacağının bulunduğu tespit edilmiş olup, işlemiş faiz talebi yönünden yapılan incelemede davalıya gönderilmiş bir ihtarname bulunmadığı dolayısıyla davalının temerrüde düşürülmediği, işlemiş faiz talebinin yerinde olmadığı belirtilmiştir. Taraf vekillerinin ek rapora itirazlarının değerlendirilmesi için dosya bilirkişi heyetine tevdi olmuş 31/07/2018 tarihli ... heyet ek raporunda özetle ; davacı ve davalının itiraz dilekçelerinde somut bilgi ve belgeye dayalı itiraz bulunmadığından ek rapordaki 3.768,59.-TL davacı alacağına ilişkin tespitlerinde bir değişiklik olmadığı, ancak davalının iddiaya konu 135.316,79.-TL tutarındaki kapalı fatura olarak tanzim olunan faturaların bedelinin ödenmiş olup olmayacağı konusundaki taktirin Mahkememize ait olduğunu, Mahkememizce kapalı faturaların üzerindeki slipler kadarının değil de tamamının ödendiği kanaatine varılması durumunda kapalı fatura tutarlarının tamamının cari hesaba dahil edilmesi ve ek raporda tespiti yapılan davacı alacağından mahsup edilmesi sonucunda ( 135.316,79.-TL - 3.738,59.-TL ) = 131.578,20.-TL bu defa davacı alacağına ulaşılacağı belirtilmiştir. Dosya, içerisinde bulunan tüm deliller ile birlikte değerlendirildiğinde ; tarafların ticari defter ve belgelerinin usulüne uygun olarak tutulmadığı, yasal onaylarının süresi içerisinde yaptırılmadığı ve kayıtların gelişigüzel tutulduğu, alınan bütün bilirkişi raporlarında tespit edilmiş olup davacının ticari defter ve belgelerine göre her nekadar başlangıçta takip konusu olan 350.351,66.-TL alacaklı olarak gözüktüğü anlaşılmış ise de daha sonra alınan bilirkişi raporu ve bilirkişi ek raporlarına göre davalının davacıya olan borcunun bir kısmını nakit olarak ödediği ve buna ilişkin sunmuş olduğu makbuzlardan bu hususun anlaşıldığı, yine alınan rapor ve ek rapora göre davalının bir kısım ödemeyi kendi çeki ve müşteri çekleriyle yaptığı ve buna ilişkin getirtilen banka kayıtları sonucu davalının vermiş olduğu çeklerin bedelinin ödendiği ve bu bedeller düşüldükten sonra yeni borç miktarının belirlendiği, tarafların defterlerini usulüne uygun olarak tutmaması nedeniyle kendi kayıt ve belgelerinin aleyhine delil olarak kabul edileceği ve davalarını veya savunmalarını her türlü delil ile ispatları mümkün olacağından davalının dosyaya sunmuş olduğu banka havaleleri ve davacının kesmiş olduğu faturaya eklenen slip miktarları kadar ödeme yapmış olduğu kabul edilerek kapalı faturalar her nekadar ticari teamüllere göre borcun ödendiği manasına gelmekte ise de bunun davalı tarafından ıspatlanması gerektiği ve söz konusu faturalardaki üzerine iliştirilen slip miktarı kadar ödeme yapıldığı kanaatine varılarak bilirkişiler...ve ...'ün rapor ve ek raporları doğrultusunda davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. HÜKÜM : Yukarıda yazılı bulunan gerekçeye göre ; 1-Davanın kısmen kabulüne, davalının İzmir ...İcra Müdürlüğünün ... Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu itirazın 3.738,59-TL asıl alacağın takip tarihinden itibaren avans faizi ile tahsili bakımından iptaline, takibin bu bedel üzerinden devamına, fazlaya ilişkin istemin reddine,3.738,59-TL toplam alacak üzerinden % 20 icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine, 2-Karar tarihi itibarı ile alınması gerekli 255,38. -TL harcın, peşin alınan 3.478,10.-TL harçtan mahsubu ile fazla kalan 3.222,72.-TL harcın karar kesinleştiğinde ve talebi halinde davacıya iadesine,3-Hüküm tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca davanın kabul edilen bölümü üzerinden takdir olunan 2.180,00.-TL avukatlık ücretinin davalıdan alınarak, davacıya verilmesine,Davanın reddedilen bölümü üzerinden takdir olunan 26.911,50.-TL avukatlık ücreti davacıdan alınarak, kendisini vekille temsil ettiren davalıya verilmesine,4-Davacı tarafça sarf olunan 5.318,75.- TL yargılama giderinin davanın kabul oranına göre takdiren 53.18-TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, bakiye yargılama giderinin davacı üzerine bırakılmasına,5-Davalı tarafça sarf olunan 3.000,00.-TL yargılama giderinin davanın red oranına göre takdiren 2.968,24.-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, 6-Davacı tarafından yatırılan ancak sarf edilmeyen gider avansının karar kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine,Dair, oybirliği ile verilen karar davacı vekilili ile davalı vekilinin yüzüne karşı, tebliğden itibaren iki haftalık süre içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere ve gerekçeli kararın iş yoğunluğu sebebiyle yasal sürede yazılması kaydı ile açıkça okunup usulen anlatıldı.02/11/2018Başkan ... Üye ... Üye ... Katip ...