t.c. istanbul anadolu 5. asliye ticaret mahkemesinde, avrupada yakıt alımı kdv iadesi finansmanından kaynaklanan alacak talebinde temliknameye dayalı aktif husumet itirazlarının incelendiği ticari uyuşmazlık.

T.C. İstanbul Anadolu 5. Asliye Ticaret Mahkemesinde, Avrupada yakıt alımı KDV iadesi finansmanından kaynaklanan alacak talebinde temliknameye dayalı aktif husumet itirazlarının incelendiği ticari uyuşmazlık.

Özet: Bu hukuki evrak, Avrupada akaryakıt alımlarında KDV iadesi ve finansman hizmeti sağlayan davacının, bu hizmetlerden faydalanan davalıdan tahsil edemediği akaryakıt bedelleri ve KDV alacağına ilişkin bir davayı özetlemektedir; davalı taraf, davacının alacaklarını bir faktoring sözleşmesiyle üçüncü bir şirkete temlik ettiğini ileri sürerek aktif husumet itirazında bulunmuş, mahkemenin başlangıçtaki kısmen kabul kararı bu itirazın değerlendirilmemesi nedeniyle istinafça bozulmuş, akabinde mahkemece aktif husumet yokluğu nedeniyle usulden reddedilen dava da temlik konusundaki belirsizlikler gerekçesiyle ikinci kez istinafça bozulmuştur.

T.C. İstanbul Anadolu 5. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2025/167

KARAR NO : 2026/71

DAVA : Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 13.03.2015

KARAR TARİHİ : 20.01.2026

Mahkememizde görülmekte olan Alacak (Satım Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

İDDİA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin Türk taşıma şirketlerine Avrupa Ülkelerinde nakit vermeden ----- kart kullanarak yakıt alımını ve satın alınan yakıtın bedelinden KDV miktarı düşülerek ödemesinin temin ve finanse eden bir şirket olduğunu, davalı yanın, mail kart başvuru yaptığını ve KDV iade sözleşmesi imzalayarak ---- ve ------- ülkelerinde bu hizmetlerden yararlandığını, Türk şirketlerinin Avrupa Ülkelerinde nakit vermeden yakıt satın almış oldukları yakıt için KDV vermekten muaf olduklarından satın alma aşamasında oluşan KDV miktarının o ülkeden çıkarken iade alma haklarının mevcut olduğunu, müvekkili şirketin ---- şirketi olduğunu, satışına aracılık etmiş olduğu yakıt satışlarının KDV'sini de ödemek zorunda olduğunu, ----- müşterilerine ibraz edilen satış faturalarındaki KDV tutarını erteleyerek ödeme imkanı verdiğini, bunun karşılığında taşıma şirketleri, yakıt faturalarından kaynaklanan KDV alacağını iadesi hakkını moile kullandırmak suretiyle kapatmalarının mümkün olduğunu, davalı yanın satın almış olduğu yakıt bedeli kadar fatura ibraz ettiğini, faturayı alan davalı yanın bu faturadaki bedelden KDV miktarını düşerek ödenmiş KDV tutarındaki miktarı için ----- borçlandığını, ----- bu borcun davalı yana ait KDV iadesi hakkını moile devretmesi halinde faturanın kapanacağının bildirildiğini, davalı yandan alacak tutarının tahlisine yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

SAVUNMA: Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin bazı faturalarında iade sağlayamadığını, bu faturaların dava dilekçesi ekinde olduğunu beyan ettiğini ancak dilekçe ekinde herhangi bir fatura ibraz etmediğini ayrıca bu faturaların hangi ülkelerden hangi tarihte, hangi istasyonlardan, hangi araçların aldığı yakıtlar için tanzim olunan faturalardan olduğunun belirtilmediğini, taraflar arasındaki anlaşmada müvekkilinin sahip olduğu araçlar için ------- yakıt ihtiyacını, davacı yanın tahsis ettiği ve tanzim ettiği kartı kullanarak, bu kartın geçerli olduğu yakıt istasyonlarından karşılanması halinde davacı yanın yakıtların KDV bedelini, dava dışı ----- aracılığı ile ilgili devletten tahsil edeceğini, bunun karşılığında davacı yanın müvekkilinin ---- Türkiye arasında çalışan tır araçlarına piyasa değerinin üzerinde bir bedelden yakıt satma hakkını elde ettiğini, davacı yanın, tanzim edilen KDV tutarlarını başka hizmetler karşılığında ----- şirketine devrettiğini açıkladığını, davacı yanın alacaklarını 07.07.2010 tarihli sözleşme ile ----- Şirketine temlik ettiğini beyan ederek; davanın reddini, yargılama giderleri ile ücreti vekaletin karşı tarafa tahmilini talep etmiştir.

DELİLLERİN İNCELENMESİ VE GEREKÇE;

Dava; KDV iadelerinden kaynaklı alacak davasıdır.

Mahkememizin 23.06.2020 tarih, ---- esas, ----- karar sayılı kararında; "-Davanın kısmen kabulü ile 8.721,94 Euro'nun 13/03/2015 tarihinden itibaren işleyecek 3095 sayılı yasanın 4/a maddesi gereğince devlet bankalarının Euro cinsinden yabancı parayla açılmış bir yıllık vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine," karar verilmiş olup karara karşı yapılan istinaf başvurusu sonucu ----- Bölge Adliye Mahkemesi ---- Hukuk Dairesi'nin 03.11.2022 tarih, ---- esas, ------- karar sayılı kararı ile kaldırılmıştır. İstinaf ilamında; davalı vekili cevap dilekçesinin 4. Maddesi ile, davacının alacaklarını 07/07/2020 tarihli sözleşme ile----- Şirketine temlik ettiğini belirtip dilekçe ekinde -----. Noterliğinin 07 Temmuz 2010 Tarih ve ------ yevmiyesine kayıtlı temliknamesini ibraz ettiği halde mahkememizce davalının husumete yönelik itirazı değerlendirilmeden yazılı şekilde karar verildiği, -----. Noterliğinin 07 Temmuz 2010 Tarih ve ----- yevmiye nolu temliknamesinin incelendiğinde; '------ İşletmesi'nden 17/06/2010 tarihi itibariyle doğmuş olan 300.000 EURO ve 17/12/2012 tarihine kadar doğacak bilcümle alacaklarımızı aramızda yapılmış Faktöring Sözleşmesi uyarınca tarafınıza gayri kabili rücu temlik edilmiş olduğu...,'' belirtildiğine işaret edilerek mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

İstinaf kaldırma ilamı sonrasında dosya mahkememizin ---- esasına kaydedilmiş ve 09.07.2024 tarih, ----- esas, ------ karar sayılı karar ile davanın aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmiştir. Karara karşı yapılan istinaf başvurusu sonucu ----- Bölge Adliye Mahkemesi -----Hukuk Dairesi'nin 26.12.2024 tarih, ----- esas, ----- karar sayılı ilamı ile mahkememiz kararı kaldırılmıştır. İstinaf ilamında; -----Noterliğinin 07 Temmuz 2010 Tarih ve ------ yevmiye nolu temliknamesi ile dava konusu faturaların tamamı eklenmek suretiyle dava konusu faturaların temlik sözleşmesi kapsamında olup olmadığı, bu faturalara istinaden ----. Tarafından ----- ödeme yapılıp yapılmadığı, ----- temlik sözleşmesine ilişkin alacaklı olup olmadığı, temlik sözleşmesinin sona erip ermediği, sona ermiş ise ne zaman sona erdiğinin tespiti yönünde -----müzekkere yazılıp gelen cevabi yazı doğrultusunda davacının aktif husumetinin olup olmadığının değerlendirilmesi gerekirken eksik inceleme ile yukarıdaki şekilde karar verilmesinin yerinde görülmediği, 6100 sayılı H.M.K.'nın 320/4 maddesinin uygulanıp uygulanmayacağının değerlendirilip sonucuna göre veya gerekirse ----. Noterliğinin 07 Temmuz 2010 Tarih ve ----- yevmiye nolu temliknamesi ile dava konusu faturaların tamamı eklenerek yukarıda belirtilen konularda ------ müzekkere yazılıp gelen cevabi yazı doğrultusunda davacının aktif husumetinin olup olmadığının tespit edilmesi gerektiği belirtilmiştir.

İstinaf kaldırma ilamı sonrasında dosya mahkememizin ------ esasına kaydedilmiştir. İstinaf ilamı doğrultusunda mahkememizce ----- Şirketine yazı yazılarak; ----- Noterliğinin 07 Temmuz 2010 Tarih ve ------ yevmiye nolu temliknamesi ile dava konusu faturaların tamamı eklenmek suretiyle dava konusu faturaların temlik sözleşmesi kapsamında olup olmadığı, bu faturalara istinaden ----. tarafından ----- ödeme yapılıp yapılmadığı, ---- temlik sözleşmesine ilişkin alacaklı olup olmadığı, temlik sözleşmesinin sona erip ermediği, sona ermiş ise ne zaman sona erdiğinin tespiti yönünde mahkememize bilgi verilmesi istenilmiş, müzekkere cevapları dosya arasına alınmıştır. Gelen müzekkere cevaplarında özetle; işlemlerin üzerinden 15 yıl geçmiş olması sebebi ile ilgili kayıtlara ulaşılamadığı, ancak davanın taraflarından ------ ile aralarında akdolunmuş faktoring sözleşmesi ve ekleri sebebi ile anılan şirketten herhangi bir alacakları kalmadığı belirtilmiştir.

İstinaf ilamında belirtilen hususlar, gelen müzekkere cevabı ve ----. Noterliğinin 07 Temmuz 2010 Tarih ve ------ yevmiye nolu temliknamesi birlikte değerlendirildiğinde, -------. Şirketinden 17.06.2010 tarihi itibariyle doğmuş 300.000 EUR ve 17/12/2012 tarihine kadar doğacak bilcümle alacakları arasında yapılmış Faktöring Sözleşmesi uyarınca gayri kabili rücu temlik edilmiş olduğu, somut davaya konu taleplerin Nisan 2011 – Haziran 2012 dönemine ait tahsil edilmeyen kısımlara ilişkin olduğu, istinaf ilamında belirtilen dava konusu faturaların temlik sözleşmesi kapsamında olup olmadığı hususu belirlemiş olup davaya konu edilen taleplerle ilgili temlik yapıldığı, buna göre davacının aktif husumetinin bulunmadığı anlaşıldığından davanın usulden reddine karar verilmiştir.

HÜKÜM : Yukarıda Açıklanan Nedenlerle;

1-Aktif husumet yokluğu nedeniyle davanın usulden reddine,

2-Harçlar Kanununa göre alınması gerekli 732,00-TL karar harcının, davacı tarafından yatırılan 35,96-TL peşin harçtan mahsubu ile bakiye 696,04-TL'nin davacıdan tahsili ile hazineye gelir kaydına,

3-Davacı tarafından yatırılan 35,96-TL peşin harcın davacı üzerinde bırakılmasına,

4-Davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Davalı tarafından 29,70-TL vekalet harcı, 54,50-TL tebligat, posta ve müzekkere gideri olarak sarf edilen toplam 84,20-TL yargılama giderinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

6-Ret olunan dava yönünden Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinin 7 (2) Maddesine göre davalı lehine takdir olunan 45.000,00-TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

7-Dosyada mevcut gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde yatıran tarafa iadesine,

Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde mahkememize dilekçe ile başvurarak veya zabıt katibine beyanda bulunmak suretiyle tutanağa geçirilmesi ve hakime onaylatılmak suretiyle ---- Bölge Adliye Mahkemesi'ne istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.