imar planında belediye hizmet alanı olarak kısıtlanan taşınmaza kamulaştırmasız el atma iddiasıyla açılan ecrimisil davasında ilk derece ve istinaf mahkemelerince verilen ret kararı.

İmar planında belediye hizmet alanı olarak kısıtlanan taşınmaza kamulaştırmasız el atma iddiasıyla açılan ecrimisil davasında ilk derece ve istinaf mahkemelerince verilen ret kararı.

Özet: Davacılar, İzmirdeki taşınmazlarının imar planında belediye hizmet alanı olarak belirlenmesi ve kamulaştırma kararı alınmasıyla hukuki olarak el konulduğunu, mülkiyet haklarının ihlal edildiğini ve fiilen kullanılamadığını belirterek, fiili işgal olmasa dahi ecrimisil ödenmesini talep etmiş; ancak hem ilk derece mahkemesi hem de istinaf mahkemesi bu talebi reddetmiştir.

5. Hukuk Dairesi 2025/3952 E. , 2025/14849 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2023/3305 Esas, 2024/1922 Karar

KARAR : Esastan ret

İLK DERECE MAHKEMESİ : İzmir 12. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2022/358 Esas, 2023/367 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmazda ecrimisil (haksız işgal tazminatı) istemine ilişkin talebine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davacı müvekkillerinin, İzmir ili, .. ilçesi, ... Mahallesi 18 69... parsel sayılı taşınmazın sahipleri olduğunu, taşınmazın davalı ... tarafından imar planında "Belediye Hizmet Alanı - Kapalı Pazar Yeri, Bölge Otoparkı, Sosyal Tesis ve Çok Amaçlı Salon" olarak belirlenmesi nedeniyle Belediye Encümeninin 11.03.2021 tarihli kararıyla kamulaştırılmasına karar verildiğini, bu şekilde taşınmaza hukuki olarak el konularak müvekkillerinin mülkiyet haklarının ihlal edildiğini, müvekkillerinin maliki olduğu taşınmazı uzun zaman boyunca hukuki ve fiili engellemelerden dolayı kullanmadığını, davacı idarece kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın idare adına tesciline ilişkin İzmir 21. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/305 Esas sayılı dosyasında görülen kamulaştırma bedel tespit açıldığını, söz konusu davanın derdest olduğunu, dava konusu taşınmaza kıymet takdiri komisyonunca takdir edilen bedelin gerçek bedelin çok altında kaldığından uzlaşma sağlanamadığını, müvekkillerinin kamu yararı uğruna mülkiyet hakkı alanında yaşadığı ihlaller, şahsi planlarında yapmak zorunda kaldığı değişiklikler, bu kapsamda belirtilen süre boyunca uğradığı zarar ve buna karşılık davalı idarenin bu sürede sağladığı yararlar dikkate alınarak, ecrimisil değerinin tespiti amacıyla keşif yapılmasını belirterek İzmir ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 18 69... parsel sayılı kayıtlı taşınmazın planda kısıtlı olduğu dönemden itibaren başlayarak ecrimisil değerinin tespitine, tespit edilen tutarın işleyecek faiz ile birlikte davalı idareden alınarak müvekkillerine ödenmesine, yargılama giderlerinin, vekâlet ücretlerinin ve diğer masraf ve ödemelerin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava ettiği görülmüştür.

II. CEVAP

Davalı idare vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planında "Belediye Hizmet Alanında (Kapalı Pazar Yeri, Bölge Otoparkı, Sosyal Tesis ve Çok Amaçlı Salon)" kalmakta olup Belediye Encümeninin 11.03.2021 tarihli ve 01.157 sayılı kararıyla kamulaştırılmasına karar verildiğini, taşınmaz maliklerinin uzlaşma görüşmelerine davet edildiğini ve yapılan görüşmede taşınmaz malikleri ile uzlaşma sağlanamaması üzerine Belediye tarafından taşınmaz malikleri aleyhine İzmir 21.Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/305 Esas sayılı kamulaştırma bedel tespit ve tescil davası açıldığını öncelikle İzmir 21. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2021/305 Esas sayılı dosyasında açılmış olan bedel tespiti ve tescili davasını iş bu davada bekletici mesele yapılmasını, davanın reddi ile birlikte yargılama gideri ve avukatlık ücretinin karşı yan üzerinde bırakılmasına, el atma tarihi için bilirkişilerden rapor alınmasına, harç ve vekâlet ücretinin maktu olarak belirlenmesine ve taşınmazın tapu kaydında davacılar hissesindeki takyidatların bedele yansıtılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacılar vekili istinaf dilekçesinde özetle; İlk Derece Mahkemesi kararının eksik ve hukuka aykırı olduğunu, her ne kadar mahkeme, davalı idare tarafından herhangi bir fiili işgal bulunmadığını ve taşınmazdan yararlanmanın engellenmediğini bu sebeple ecrimisil bedeli ödenemeyeceğini belirtmişse de dava konusu taşınmazın davalı ... tarafından imar planında "Belediye Hizmet Alanı - Kapalı Pazar Yeri, Bölge Otoparkı, Sosyal Tesis ve Çok Amaçlı Salon" olarak belirlenmesi nedeniyle kamulaştırılmasına karar verildiğini, bu şekilde taşınmaza hukuki olarak el konularak davacıların mülkiyet haklarının ihlal edildiğini, maliki olduğu taşınmazı uzun zaman boyunca kullanamadıklarını, aynı adanın içindeki yan parseller için açılan ecrimisil davalarında bilirkişiler dava konusu taşınmazların açık otopark olarak kullanılabileceğini kabul etmiş ve buna göre bir hesaplama yaparak ecrimisil bedelini belirlediklerini, mahkeme kararının usul hukukuna, taşınmazın serbest piyasadaki rayiç değerine, şehir ve bölge planlama ve imar bilimi tekniğine aykırı olduğunu, dava konusu taşınmazın hemen yanı başında bulunan taşınmazlarda aynı plan kapsamında kaç emsal yapılaşma hakkı verilmişse onun üzerinden yarısı müteahhit payı düşüldükten sonra kalan kapalı inşaat kullanım kararı gereği konut, ticaret vs. üzerinden getireceği kira bedeli hesaplanması gerektiğini beyanla kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı maliki olduğu İzmir ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 18 69... parsel sayılı taşınmazın tapu kaydına 24.03.2021 tarihinde "2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun 7 nci maddesi gereği belirtmedir" şeklinde şerh işlendiği, davacının davaya konu taşınmazın belediye imar planında "belediye hizmet alanı, kapalı pazar yeri, bölge otoparkı, sosyal tesis ve çok amaçlı salon" olarak belirlendiğini beyanla, tasarruf hakkının kısıtlandığını iddia ederek ecrimisil istemiyle eldeki davayı açtığı, mahallinde yapılan keşif ve dosya kapsamına sunulu bilirkişi raporu gereğince davalının taşınmaza fiili elatmasının tespit edilemediği, anlaşıldığından davanın reddine yönelik olarak verilen kararın usul ve kanuna uygun, istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla davacılar vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme

Uyuşmazlık, ... olarak davacı tapu malikleri ile davalı idare arasındaki ecrimisil bedelinin tahsili hususundadır.

2. Değerlendirme

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davacılardan peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

19.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.