Trafik kazasında yaralanan davacının sürekli ve geçici iş göremezlik, bakıcı gideri, tedavi ve manevi tazminat taleplerinin maluliyet raporu ile müterafik kusur değerlendirmesi üzerindeki temyiz incelemesi.
Özet: Bu hukuki evrak, bir trafik kazası sonucu yaralanan ve malul kalan motosiklet sürücüsü davacının, sürekli ve geçici iş göremezlik, bakıcı gideri ile tedavi masrafları gibi maddi tazminatlar ile manevi tazminat taleplerine ilişkin olup, ilk derece mahkemesi davalıyı %100 kusurlu bulsa da, davacının koruyucu ekipman takmaması ve tescilsiz motosiklet kullanması nedeniyle müterafik kusur indirimi yaparak kısmen tazminat hükmetmiş, bu karar istinaf mahkemesince onanmış, davalı vekili ise temyiz dilekçesinde maluliyet raporunun hatalı yönetmeliğe göre düzenlendiğini, alkol durumunun değerlendirilmediğini, hesaplama ve müterafik kusur indiriminin eksik olduğunu belirterek kararı bozma istemiş, yüksek mahkeme ise uyuşmazlığın, zararın kapsamı ve iş göremezlik oranlarının doğru belirlenmesi noktasında toplandığını ifade etmiştir.
4. Hukuk Dairesi         2023/730 E.  ,  2025/12461 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: Konya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2022/2138 E., 2022/2323 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: Çay Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI: 2021/155 E., 2022/376 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde; 19.07.2018 tarihinde davalının sevk ve idaresindeki araç ile müvekkilinin sevk ve idaresindeki motosikletin karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu müvekkilinin yaralandığını ve malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik sürekli iş göremezlik tazminatı için 1.000,00 TL, geçici iş göremezlik tazminatı için 1.000,00 TL ve refakatçi masrafı, rehabilitasyon masrafı ile ulaşım gideri için 1.000,00 TL maddi tazminatın, 72.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, 11.05.2022 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini geçici iş göremezlik, sürekli iş göremezlik, bakım ve tedavi giderleri yönünden 273.291,01 TL'ye yükseltmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin kusurunun bulunmadığını, ceza dosyasında alınan kusur raporu ile hukuk hakiminin bağlı olmadığını, davacının alkol ve ehliyet durumunun tespit edilmesi, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, geçici ve sürekli iş göremezliğin tespiti için yürürlükte olan yönetmeliğe göre rapor aldırılması gerektiğini, manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile trafikçi bilirkişiden alınan kusur raporunda davalı araç sürücüsünün %100 oranında asli kusurlu olduğunun tespit edildiği, davacının maluliyetine ilişkin ... Üniversitesi ATK tarafından hazırlanan 08.12.2021 tarihli raporda %25 oranında maluliyetinin bulunduğu, iyileşme süresinin 8 aya kadar uzayabileceği, bu 4 ayında bir başkasının bakım ve yardımına ihtiyaç duyulacağının bildirildiği, mahkemece aldırılan aktüerya ek raporunda söz konusu tespitlere uygun nitelikte hesaplamanın yapıldığı gerekçesiyle somut olayda, davacının, tescilsiz motosiklette sürücü konumunda seyahat ederken koruyucu ekipman olarak kask, dizlik vs. takmadığından müterafik kusur indirimi yapılarak davacının maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile 11.509,18 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 197.429,24 TL kalıcı iş göremezlik tazminatı, 6.494,40 TL bakıcı gideri, 3.200,00 TL tedavi gideri olmak üzere toplam 218.632,82 TL'nin 19.07.2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebinin reddine, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile, 18.000,00 TL'nin 19.07.2018 kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı vekili temyiz dilekçesinde; maluliyet raporunun yanlış yönetmeliğe göre düzenlendiğini, İlk Derece Mahkemesince önce keşif yapılması müteakiben Adli Tıp Kurumu Trafik İhtisas Dairesi'nden rapor alınması gerektiğini, kaza esnasında davacının alkolün etkisinde olup olmadığının değerlendirilmesi gerektiğini, hesap raporunda davacının gelirine agi eklenmiş olmasının hatalı olduğunu, geçici iş göremezlik tazminatı ve tedavi giderlerinin SGK tarafından ödenmiş olmasına rağmen yeterli araştırma yapılmadığını, davacının bakıcı gideri talep etmemesine rağmen bakıcı gideri hesaplandığını, davacının bakıcı tuttuğu yönünde hiçbir somut delil bulunmadığını, bakıcı gideri tazminatından %50 indirim yapılması gerektiğini, müterafik kusur indiriminin daha yüksek uygulanması gerektiğini, manevi tazminat miktarının yüksek olduğunu beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık; trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı, bakıcı gideri ve tedavi gideri talebi ile manevi tazminat talebine ilişkindir.
1. Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından geçici iş göremezlik süresi ile sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi zorunludur. Söz konusu belirlemenin, bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetince kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılması gerekir.
11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 ilâ 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olduğundan kaza tarihinde geçerli mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu düzenlenmelidir. Eldeki davada kaza, 19.07.2018 tarihinde meydana gelmiştir.
Bu durumda; davacı tarafından karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmadığı göz önüne alındığında davalının usuli kazanılmış hakları gözetilerek davacının kazaya ilişkin tüm tedavi evrakı eklenip (eksik varsa temini ile) dosyada bulunan sağlık kurulu raporları da irdelenmek ve bizzat muayene edilmek suretiyle kaza tarihinde yürürlükte bulunan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak Adli Tıp Kurumu İhtisas Kurulu’ndan rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.
2. Bozma nedenine göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir.
VI. KARAR
1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,
2. Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,
Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
15.09.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.