karolaj profili ve tamamlayıcı ürünleri sektöründeki tescilli endüstriyel tasarımların yenilik ve ayırt edicilik eksikliği gerekçesiyle hükümsüzlük talepli davası.

Karolaj profili ve tamamlayıcı ürünleri sektöründeki tescilli endüstriyel tasarımların yenilik ve ayırt edicilik eksikliği gerekçesiyle hükümsüzlük talepli davası.

Özet: Davacı, davalıya ait karolaj profili ve tamamlayıcı ürünlere ilişkin üç adet endüstriyel tasarım tescilinin yenilik ve ayırt edicilik niteliğinden yoksun olduğunu, kötü niyetle tescil edilerek sektörde haksız rekabet ortamı yarattığını ve kendi online satış faaliyetlerini haksız yere engellediğini iddia ederek bu tescillerin hükümsüzlüğünü talep ederken; davalı ise, davacının kendi tescilli tasarımlarını birebir taklit ederek haksız kazanç elde ettiğini, hükümsüzlük iddialarının mesnetsiz olduğunu ve başka bir mahkemede yapılan bilirkişi incelemesiyle kendi tasarımlarının davacı iddialarındaki tasarımlardan farklı olduğunun tespit edildiğini savunarak davanın reddini istemektedir.

T.C.

İSTANBUL

2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/203 Esas

KARAR NO : 2026/20

DAVA : Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 27/09/2023

KARAR TARİHİ : 22/01/2026

Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Endüstriyel Tasarımın Hükümsüzlüğünden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili, müvekkili şirketin kurucusu ve sahibi ... liderliğinde karolaj profili ve tamamlayıcı ürünleri üretimine 2005 yılında başladığını, günümüzde ise geniş bilgi birikimini ve en son teknolojiyi kullanarak sektörde yenilikler sağladığını, davalı firmaya ait tasarımların Sınai Mülkiyet Kanunu'nun aradığı anlamda yenilik ve ayırt edicilik niteliklerine haiz olmayıp uzun zamandır karolaj profilleri ve tamamlayıcı ürünler sektöründe birçok firma tarafından üretildiğini, davalı yanın işbu ürünleri tasarım tesciline konu etmek sureti ile tekel oluşturmayı ve müvekkili firma ile sektöründeki diğer firmalara karşı haksız kazanç elde etmeyi amaçladığını, davalı tarafın kötü niyetli şekilde tasarım hukuku bakımından korunması mümkün olmayan diğer bir ifadeyle görünmeyen kısımlar üzerinde yaptığı ufak değişikliklerle yenilik ve ayırt edicilik sıfatını haiz olmayan tasarımı daha önce de tescil ettirmiş olduğunu, davalı yana ait önceki tarihli ... nolu tasarım tescili ile de davaya konu tasarımın yeniliğini ortadan kaldırdığını beyan ederek davalı yan adına tescilli 12.10.2004 tarih ve ... no ile tescilli endüstriyel tasarım belgesi, 14.08.2014 tarih ve ... no ile tescilli endüstriyel tasarım belgesi ve 12.12.2012 tarih ve ... no ile tescilli endüstriyel tasarım belgesinin yeni ve ayırt edici olmamasına rağmen kötüniyetli bir şekilde müvekkiline karşı ileri sürülmek sureti ile müvekkilinin online satış yerlerindeki satış ve pazarlama faaliyetinin haksız şekilde engellendiğini, davalı yan adına 12.10.2004 tarih ve ... no ile tescilli endüstriyel tasarım belgesinin tüm tasanmlar yönünden hükümsüzlüğüne, davalı yan adına 12.12.2012 tarih ve ... no ile tescilli endüstriyel tasarım belgesinin ve 3 nolu tasarımlar yönünden hükümsüzlüğüne, davalı yan adına 14.08.2014 tarih ve ...no ile tescilli endüstriyel tasarım belgesinin tüm tasarımlar yönünden hükümsüzlüğüne, davalı adına tescilli 12.10.2004 tarih ve ... no ile tescilli endüstriyel tasarım belgesi, 14.08.2014 tarih ve ... no ile tescilli endüstriyel tasarım belgesi ve 12.12.2012 tarih ve ... no ile tescilli tasarımlardan doğan hakların müvekkiline karşı ileri sürülmesinin önlenmesine ilişkin ihtiyati tedbir kararı verilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, davacı tarafın dilekçesini hukuki ve gerekçeli açıklamalardan ziyade %90'ını görsel kullanmak suretiyle oluşturduğunu, davacı tarafın davalı müvekkili adına tescilli olan ... Başvuru nolu, ... Başvuru nolu, ... Başvuru nolu endüstriyel tasarımlarını birebir aynı, ayırt edilemeyecek nitelikte üretip, pazarlayıp satışa sunduğunu ve hatta internet sayfaları oluşturarak sanki kendi ürünleriymiş gibi internet ortamında satış ilanları vererek ticaretine konu ettiğini, haksız kazanç elde ettiğini ve etmeye devam ettiğini, davacının davanın konusu ile alakasız şekilde kendi adına tescilli olmayan bir tasarımla müvekkili adına tescilli tasarımların hükümsüzlüğünü sağlamayı amaçladığını, fakat davacı tarafın sunduğu tasarımın tescilinin ... isimli kişiye ait olduğunu, davacı şirket adına herhangi bir tescilli tasarımın bulunmadığını, davacının sunmuş olduğu...1. Fikri ve Sınai Haklar Hukuk Mahkemesi'nin ... D.İŞ sayılı dosyasına huzurdaki davanın dava dilekçesindeki taleplerin aynını sunduğunu ve söz konusu dosyadan alınan bilirkişi raporunun davacının huzurdaki davadaki taleplerini değerlendirdiğini, neticede davacının ileri sürdüğü tasarım hükümsüzlüğüne esas yapılmaya çalışılan tasarımlar ile müvekkili şirketin tasarımlarının farklı olduğunun tespit edildiğini, müvekkili şirket tarafından tescil edilen tasarımların birebir aynısının dava dışı üçüncü firmalar tarafından tescil edildiği iddiasının hiçbir temeli olmadığını, açıklanan nedenlerle davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, davalı adına TPMK 'da kayıtlı ... no ile tescilli endüstriyel tasarım belgesinin tüm tasarımlar yönünden, ... no ile tescilli endüstriyel tasarım belgesinin tüm tasarımlar yönünden ve ... no ile tescilli endüstriyel tasarım belgesinin ... nolu tasarımlar yönünden hükümsüzlüğü taleplerine ilişkindir.

Tarafların bildirmiş olduğu tüm deliller toplanmış, bilirkişi incelemesi yaptırılarak bilirkişi raporları alınmıştır.

Mahkememizin 18/08/2024 tarihli bilirkişi raporunda; "...davacı ... ve davalı ... Faaliyet alanları incelendiğinde; her iki firmanında faaliyet alanının karolaj profili ve tamamlayıcı ürünleri üretimi olduğu, faaliyet alanların aynı olduğu, Dava konusu aşağıdaki ürünlerin kullanım alanlarının aynı olduğu görülmekle birlikte, davacı tarafından birçok URL adresinin ve arşiv kayıtlarının delil olarak sunulmasına karşın, heyetimizde Bilşim Uzmanı olmamasından kaynaklı bahsi geçen URL adreslerinde ve arşiv kayıtlarında detaylı inceleme ve değerlendirme yapılamadığına, davalının ... nolu tasarım tescili ile ... nolu davalı tasarımının 1 nolu modelinin incelenmesi sonucunda, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, ölçü/oran, biçim dili, gövde ilişkilerinin farklı olduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıklarına, ... nolu davalı tasarımının 1 nolu modeli ile ... nolu davalı tasarımının 2 nolu modelinin incelenmesi sonucunda, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, ölçü/oran, biçim dili, gövde ilişkilerinin farklı olduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıklarına, davalı yana ait önceki tarihli ... nolu tasarım ile hükümsüzlüğe konu ...-1 nolu tasarımın karşılaştırılması sonucunda, ... dosya numaralı tasarımın başvuru tarihinin 10.03.2004 olduğu, ...-1dosya numaralı tasarımın başvuru tarihinin 12.10.2004 olduğu, tasarımların başvuru tarihi arasında yaklaşık 7 ay fark bulunmakta olduğu, 1 yıllık yenilik kriteri henüz dolmadan davalı tarafın ilk başvurusundan biraz farklı şekilde ürün geliştirerek tescil başvurusunda bulunmuş olduğu, bu hususun üretilen yeni ürünü hukuki koruma altına almak amacıyla ticari hayatın gerekliliği kapsamında değerlendirilebileceğine ve bu surette hükümsüzlük koşullarının oluşmadığının takdirinin Yüce Mahkemede olduğuna, ... nolu davalı tasarımının 1 nolu modeli ile ... nolu davalı tasarımının 3 nolu modelinin incelenmesi sonucunda, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, ölçü/oran, biçim dili, gövde ilişkilerinin farklı olduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıklarına ,... nolu davalı tasarımının 4 nolu modeli ile ... nolu davalı tasarımının 3 nolu modelinin incelenmesi sonucunda, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, ölçü/oran, biçim dili, gövde ilişkilerinin farklı olduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıklarına, ... nolu dava dışı tasarımının 3 nolu modeli ile ... nolu davalı tasarımının 3 nolu modelinin incelenmesi sonucunda, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, ölçü/oran, biçim dili, gövde ilişkilerinin farklı olduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıklarına, WIPO nezdinde tescilli ... tarihli ve .... numaralı tasarım modeli ile ... nolu davalı tasarımının 1 nolu modelinin incelenmesi sonucunda, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, ölçü/oran, biçim dili, gövde ilişkilerinin farklı olduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıklarına, davacı tarafça, müvekkili tarafından da daha önce üretilerek satışa sunulmakta olan tasarımlara ait faturaların dosyaya sunulduğu görülmekle beraber, fatura içeriklerinde ürünlerin isimleri yazmakta olup, görsel bulunmadığından bu husustaki nihai ve hukuki takdirin Yüce Mahkemede olduğuna, WIPO kapsamındaki tasarım modeli ile ... nolu davalı tasarımının 2 nolu modelinin incelenmesi sonucunda, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, ölçü/oran, biçim dili, gövde ilişkilerinin farklı olduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıklarına, ....html arşiv kaydında bulunan 12.03.2012 tarihli tasarım modeli ile... nolu davalı tasarımının 3 ve 4 nolu modelinin incelenmesi sonucunda, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, ölçü/oran, biçim dili, gövde ilişkilerinin benzer olduğu, bu sebep ile benzer olarak algılandıklarından, davalıya ait... nolu davalı tasarımının 3 ve 4 nolu modelinin yenilik ve ayırt edicilik vasıflarına haiz olmadığına, ... arşiv kaydında bulunan 12.03.2012 tarihli tasarım modeli ile ... nolu davalı tasarımının 1 nolu modelinin incelenmesi sonucunda, bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, ölçü/oran, biçim dili, gövde ilişkilerinin benzer olduğu, bu sebep ile benzer olarak algılandıklarından, davalıya ait ...nolu davalı tasarımının 1 nolu modelinin yenilik ve ayırt edicilik vasıflarına haiz olmadığı..." yönünde görüş ve kanaate ulaşıldığı anlaşılmıştır.

Mahkememizin 09/04/2025 tarihli bilirkişi ek raporunda; "...davalı yan adına 12.10.2004 tarih ve ... no ile tescilli endüstriyel tasarım belgesinin tüm tasarımlar yönünden hükümsüzlüğüne, davalı yan adına 12.12.2012 tarih ve ... no ile tescilli endüstriyel tasarım belgesinin 1 ve 3 nolu tasarımlar yönünden hükümsüzlüğüne, davalı yan adına 14.08.2014 tarih ve ...no ile tescilli endüstriyel tasarım belgesinin tüm tasarımlar yönünden hükümsüzlüğüne karar verilmesini talep etmiş olmakla, kök raporda tasarım sicil incelemeleri detayı ile belirtilmiştir. Dosya üzerinden incelemeler neticesinde; Davacı ... ve davalı ... Faaliyet alanları incelendiğinde; her iki firmanın da faaliyet alanının karolaj profili ve tamamlayıcı ürünleri üretimi olduğu, faaliyet alanların aynı olduğu anlaşılmaktadır. Sayın Mahkeme; kök rapora yapılan itirazlar ve bilişim incelemeleri neticesinde kök rapordaki görüş ve düşüncelerimizi değiştirecek herhangi bir husus bulunmadığını..." yönünde görüş ve kanaate ulaşıldığı anlaşılmıştır.

İNCELEME VE DEĞERLENDİRME

Davacı vekili, davalı adına kayıtlı 12.10.2004 tarih ve ... no ile tescilli endüstriyel tasarım belgesinin tüm tasarımlarının, davalı yan adına kayıtlı 12.12.2012 tarih ve ... no ile tescilli endüstriyel tasarım belgesinin 1 ve 3 nolu tasarımlarının, davalı yan adına kayıtlı ... tarih ve ... no ile tescilli endüstriyel tasarım belgesinin yine tüm tasarımlarının yenilik ve ayırt edicilik kriterlerine haiz olmadığını, davalının tasarım tescilinde kötü niyetli olduğunu belirterek anılan tasarımlar yönünden hükümsüzlük talebinde bulunmuştur.

Davacı adına ...ve ... sayılı marka tescilleri ile ... sayılı tasarım tescillerinin bulunduğu tespit olunmuştur.

Davacı ve davalı şirketlerin faaliyet alanlarının aynı olduğu anlaşılmaktadır.

Tüm dosya kapsamı yukarıda özetlenen bilirkişi raporlarıyla birlikte değerlendirildiğinde, davalıya ait ... nolu tasarımın dört kol ve ortasında üç odacıklı motif şeklinde karakterize edilmiş olduğu, alttaki odacıkların sağ ve sol kola meyilli hilal şeklinde olduğu, üsteki odacığın ise kubbe motifi şeklinde tasarlandığı, bilirkişilerce raporda belirtilen internet adresinde arşiv kaydında yapılan incelemede 12/03/2012 tarihli tasarımın ise yine dört kol ve ortasında üç odacıklı motif şeklinde karakterize edilmiş olduğu, alttaki odacıkların sağ ve sol kola meyilli hilal şeklinde, üsteki odacığın da kubbe motifi şeklinde tasarlandığı, dolayısıyla arşiv kaydında bulunan 12.03.2012 tarihli tasarım modeli ile ... nolu davalı tasarımının 1 nolu modelinin incelenmesi sonucunda, tasarımların bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, ölçü/oran, biçim dili, gövde ilişkilerinin benzer olduğu, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları,böylelikle davalıya ait .... nolu tasarımın 1 nolu modelinin yenilik ve ayırt edicilik vasıflarına haiz olmadığı anlaşılmakla hükümsüzlüğüne karar vermek gerekmiştir.

Davalıya ait ... nolu tasarımların dört kol kalp şeklinde ve orta kısımda iç sağa sarmal şekilde karakterize edildiği, her ne kadar davalı tarafın tasarım tescilinin 3 nolu tasarımında kalp şekilleri farklı renkte olsa da tasarım bütünlüğü açısından ayırt edici yönü bulunmadığı, bilirkişi raporunda incelenen internet adresinde arşiv kaydında bulunan 12.03.2012 tarihli tasarımın dört kol kalp şeklinde ve orta kısımda iç sağa sarmal şekilde karakterize edildiği, 12.03.2012 tarihli tasarım modeli ile ... nolu davalı tasarımının 3 ve 4 nolu modelinin incelenmesi sonucunda, tasarımların bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, ölçü/oran, biçim dili, gövde ilişkilerinin benzer olduğu, bu sebep ile benzer olarak algılandıkları, böylelikle davalıya ait ...nolu tasarımın ...nolu modelinin yenilik ve ayırt edicilik kriterlerine haiz olmadığı anlaşılmakla hükümsüzlüklerine karar vermek gerekmiştir.

Fazlaya dair hükümsüzlük talepleri yönünden yapılan incelemede ise, teknik bilirkişi raporu ile tespit olunduğu üzere, incelenen ve değerlendirmeye tabi tutulan tasarımların bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, ölçü/oran, biçim dili, gövde ilişkilerinin farklı olduğu, bu sebep ile farklı olarak algılandıkları anlaşılmış, davacı tarafın yenilik/ayırtedicilik, daha önce kamuya sunulma, bağlantı elemanı ve benzerlik iddiaları tek tek ve gerekçeli olarak karşılaştırılmak sureti ile detaylandırılarak bilirkişi ek raporunda karşılandığı, yine her ne kadar davacı tarafça daha önce üretilerek satışa sunulmakta olan tasarımlara ait faturalar dosyaya sunulmuş ise de, fatura içeriklerinde ürünlerin yalnızca isimlerinin yazdığı, denetime elverişli görsel bulunmadığından yenilik ve ayırt edicilik değerlendirmesinin yapılamadığı anlaşılmış, dosya kapsamındaki bilgi ve belgelere göre davalı tarafın kötü niyetli olduğuna dair emarelere rastlanılmamış, yukarıda açıklanan ve hükümsüzlüğüne karar verilen tasarımlar dışında kalan tasarımlar yönünden taraflarca hazırlama ilkesine tabi davada hükümsüzlük talebinin ispatlanamadığı ve mevcut haliyle bu tasarımlar yönünden davanın reddine karar verilmesi gerektiği kanaatine varılmıştır.

Açıklanan hususlar çerçevesinde davanın kısmen kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm tesis olunmuştur.

HÜKÜM: Ayrıntısı ve gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davanın kısmen kabulüne, davalı adına kayıtlı ...No ile tescilli Endüstriyel tasarım belgesinin ... nolu tasarımlarının iptaline, fazlaya dair talebin reddine,

2-Harçlar kanunu gereğince alınması gereken toplam 732,00 TL harçtan peşin yatırılan 269,85 TL'nin mahsubu ile bakiye 462,15 TL'nin davalıdan alınarak hazineye irad kaydına,

3-Davacı tarafından peşin yatırılan 269,85 TL harç ile 269,85 TL başvuru harcının toplamında oluşan 539,7 TL'nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

4-Davacı tarafından sarfedilen 18.449,50 TL (bilirkişi, posta, tebligat gideri) yargılama giderinin davadaki haklılık durumuna göre takdiren 9.224,75 TL'sinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, arta kalan kısmın davacı üzerinde bırakılmasına,

5-Davalı tarafından sarfedilen 812,00 TL (bilirkişi, posta, tebligat gideri) yargılama giderinin davadaki haklılık durumuna göre takdiren 406,00 TL'sinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine, arta kalan kısmın davalı üzerinde bırakılmasına,

6-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre belirlenen 55.000,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Davalı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden; reddedilen talep yönünden hüküm tarihinde yürürlükte bulunan A.A.Ü.T.'ne göre belirlenen 55.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

8-Taraflarca yatırılan gider avansından harcanmayan kısmın karar kesinleştikten sonra ve talep halinde ilgili tarafa iadesine,

Dair taraf vekillerinin yüzüne karşı, (HMK 345/1 md. gereğince) gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde Mahkememize veya başka bir yer mahkemesine dilekçe ile başvurmak ve istinaf harcı ile gerekli giderlerin tamamı ödenmek suretiyle, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup usulen anlatıldı. 22/01/2026

Katip ...

Hakim ...