Kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmaz tescili davasında, emsal karşılaştırmasıyla değer biçilmesi ve faiz hesaplamasıyla ilgili Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyizen incelenmesi.
Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili istemiyle açılan davada, ilk derece mahkemesinin kabul kararı istinaf sonucunda kaldırılıp yeniden yargılama için geri gönderilmiş, ikinci kez davanın kabulü yönünde verilen karar üzerine bölge adliye mahkemesince, davacı idarenin istinaf başvurusu reddedilerek, davalı tarafın başvurusu doğrultusunda kamulaştırma bedelinin faiz hesaplamasındaki hata düzeltilmek suretiyle yeniden hüküm kurulmuş; temyiz incelemesinde ise, arsa vasfındaki taşınmaza emsal kıyaslama yöntemiyle değer biçilmesinin isabetli olduğu belirtilerek dosyanın esastan incelenmesine geçilmiştir.
MAHKEMESİ : Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/2678 Esas, 2024/2679 KararKARAR : Esastan ret/Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen kararİLK DERECE MAHKEMESİ : Bursa 6. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI : 2022/553 Esas, 2023/203 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvuruların kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddi ile davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Bursa ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 24 62... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle, dava konusu taşınmazın gerçek değerinin tespiti talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf Sebepleri1.Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, taşınmaza takdir edilen değerin çok yüksek olduğunu, bilirkişi raporuna itirazların değerlendirilmediğini, taraf lehine vekâlet ücretine hükmedilmediğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. 2. Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle; bilirkişi raporunun hatalı olduğunu, belirlenen değerin çok düşük olduğunu, başka bir bilirkişi heyetinden rapor alınması gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir. C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu taşınmazın arsa vasfına uygun kıyasi emsal yöntemine göre taşınmaza değer biçilmiş olması, vergiye esas rayiç bedele ters düşmeyecek şekilde eksik-üstün yönleri kıyaslanarak bedel belirlenmesinde isabetsizlik görülmemekle birlikte, İlk Derece Mahkemesince 3'er aylık vadeli hesapta nemalandırılıp ikinci karar ile davalıya ödenen kamulaştırma bedeline ilişkin olarak faizin İlk Derece Mahkemesinin ikinci karar tarihi olan 03.05.2023 tarihine kadar yürütülmesi gerekirken, ilk kararda ödenmiş gibi ilk karar tarihine kadar faiz yürütülmesi doğru görülmediğinden davalı vekilinin, ilk kararda davalıya ödenmeyip 3'er aylık vadeli hesapta nemalandırılan 117.624,96 TL'ye ilk karar tarihine kadar yasal faiz yürütülmesinin hatalı olduğuna yönelik istinafı yerinde görüldüğünden İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak düzeltilerek yeniden hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri1.Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.2.Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar etmiştir.C. Değerlendirme1.Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2.Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak değer biçilmesi yerindedir.3.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukukî ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;Taraf vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,Taraflardan peşin alınan temyiz harçlarının Hazineye irat kaydedilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,19.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.