Güzergah belgesi şartı nedeniyle bildirilen kişinin fiili çalışmasının olmadığı tespit edilerek uygulanan prim cezasının iptali.
Özet: Servis taşımacılığı yapan davacı, belediyeden güzergah belgesi alabilmek için gerekli olan personel bildirme şartını karşılamak amacıyla fiilen çalıştırmadığı bir kişiyi rehber personel olarak beyan etmesi üzerine, Sosyal Güvenlik Kurumunun sigortasız işçi çalıştırma gerekçesiyle kestiği prim cezasına itiraz etmiştir; ilk derece ve istinaf mahkemeleri, adı geçen şahsın davacının işyerinde çalışmadığının tespitine ve prim borcuna ilişkin komisyon kararının iptaline hükmederek davacının, belge almak için yaptığı beyanın fiili çalışmaya dayanmadığı yönündeki iddiasını haklı bulmuştur.
MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2023/1349 E., 2025/166 K.İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 3. İş MahkemesiSAYISI : 2020/203 E., 2023/2 K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde özetle; işyeri sicil numarası ... olan müvekkilinin, servis taşımacılığı işiyle uğraştığını ve üzerine kayıtlı bulunan servis aracında kendisinin şoför olarak çalıştığını, söz konusu taşımacılığı yapabilmesi için ... Büyükşehir Belediyesinden güzergah belgesi almak zorunda olduğunu, ... Büyükşehir Belediyesinden güzergâh belgesi alabilmek için en az lise mezunu personel bildirme şartı arandığını, Belediye çalışanlarının söz konusu belgenin resmi bir belge olmadığını belirtmeleri üzerine müvekkil de sadece söz konusu belgeyi alabilmek için ...’ın ismini bildirdiğini, ... ... Sosyal Güvenlik Merkezi bu hiçbir resmi geçerliliği olmayan belgeye dayanarak sigortasız işçi çalıştırma gerekçesi ile 8.266,46 TL prim cezası uyguladığını, ... çalışanı/memuru tarafından tespit yapılmadan ... isimli kişinin aylık prim ve hizmet bildirgesinin Kuruma ibrazını talep ettiğini, 06.03.2020 tarih ve 2 Karar ve Esas sayılı komisyon kararı uyarınca itirazın reddedildiğini, ...’ın ismini belediyeye bildirilmiş olduğunu uygulanan fiili tespit olmadan ve hukuki dayanaktan yoksun Kurum işleminin iptali ile ... isimli şahsın, işyeri sicil numarası 2 4939 01 01 1138 54...65 olan ...’ın işyerinde çalışmadığının tespiti ve itirazımızın reddini içeren 06.03.2020 tarih ve 2 Karar ve Esas sayılı prim borcuna ilişkin komisyon kararının iptaline karar verilmesi ile davasının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir. II. CEVAPDavalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı itirazında ...Özel İzin Formundaki yazılı kişilerin prosedür gereği belgeyi alabilmek için yazdığını ve gerçekte çalışmadıklarını belirtse de söz konusu belge kendileri tarafından beyan esasına dayanarak doldurulduğunu, resmi makamlara sunulduğu için aksi sabit oluncaya kadar belgeye itibar edilmediğini, kişinin kendi gerçeğe aykırı beyanından faydalanması hukuka aykırı olduğunu, davacı iddia ettiği şekilde sadece belge alabilmek için gerçeğe aykırı belge kullanmışsa, bu durumda TCK kapsamında suç teşkil edeceğini, müvekkilimiz tarafından yapılan işlemlerin kanuna uygun olduğunu, açılan davanın reddi gerektiğini, beyan etmiştir.Dahili davalı ... tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kabulüne, davalı Kurumca, davacı hakkında düzenlenen 2 sayı 06.03.2020 tarihli komisyon kararının iptaline, ...'ın davacı işyerinde çalışmadığının tespitine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının davasını ispat edemediğini, Kurum işleminin usul ve yasaya uygun olduğunu, Mahkemece davanın kabulüne karar verilmesinin açıkça hukuka aykırı olduğunu belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur. B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. Eldeki dosyada; davacının, servis taşımacılığı yapmak için ... Büyükşehir Belediyesinden 30.10.2017 tarihli "servis aracı özel izin belgesi" aldığı, bu belgede ... adlı şahsın rehber personel olarak çalıştırılacağının beyan edildiği, özel izin belgelerinin ... Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Planlama ve Raylı Sistem Dairesi Başkanlığı Ticari Araçlar Ruhsat Şube Müdürlüğü tarafından ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğüne gönderildiği, ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğünün 09.10.2017 tarih ve 12088287 sayılı yazısı ile davacıya, söz konusu kişinin işe giriş bildirgelerinin, iş yeri bildirgesi ve aylık prim ve hizmet belgesinin 30 gün içerisinde düzenlenerek gönderilmesi için bildirim yapıldığı, daha sonra ... Sosyal Güvenlik İl Müdürlüğü, ... Sosyal Güvenlik Merkezinin 28.08.2018 tarih ve10962621 sayılı işlemi ile davacıya 48.903 TL idari para cezası verildiği, verilen bu cezaya yapılan itirazın Komisyon kararı ile reddedildiği görülmektedir. Olayda, davacının, servis aracı özel izin belgesi alırken, ... adlı şahsı rehber personel olarak bildirdiği, ancak dava dilekçesi ile idareye verilen itiraz dilekçesinde adı geçen şahsın isminin belge alabilmek için bildirildiği, bu kişilerin herhangi bir fiili çalışmasının olmadığını beyan ettiği, davalı idare tarafından adı geçen kişilerin fiili çalışmasının tespitine ilişkin herhangi bir denetim veya teftiş neticesinde bir tespit yapılıp yapılmadığı hususunda, dava konusu işlem ve ekleri dışında, fiili çalışmanın tespitine ilişkin bir bilgi ve belge sunmadığı ve açıklama yapmadığı, ... Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Planlama ve Raylı Sistem Dairesi Başkanlığı Ticari Araçlar Ruhsat Şube Müdürlüğü yazısı ekinde gönderilen izin belgesi uyarınca adı geçen kişilerin davacıya ait serviste çalıştığı kabul edilerek idari para cezasının verildiği anlaşılmaktadır.Her ne kadar Mahkemece; davacının kendisine ait araçta personel çalıştırıp çalıştırmadığı dosya kapsamına göre tespit edilememiş olup, davacının serviste Kuruma bilgi vermeksizin hostes çalıştırdığı hususu davalı Kurum tarafından yöntemince ispatlanamadığı gerekçesi ile uyuşmazlığa konu komisyon kararının iptaline karar verilmiş ise de; davacının bizzat kendisi tarafından ... Büyükşehir Belediyesine vermiş olduğu belgede ... adlı şahsın rehber personel olarak çalıştıracağını beyan etmiş olup bu gerekliliği yerine getirdiği için ruhsat aldığı açıktır. Davacının taşımacılığını yaptığı okullardan biri olan ... Kolejinde öğrenci velisi olduğu tespit edilen tanık ...'nın servis şoförünün ... olarak hatırladığını, kızının serviste hostes olarak çalışan özlem isimli bir kişiden söz ettiğini beyan ettiğinin anlaşılması karşısında; davacının taşımacılığını yaptığı tüm okullara müzekkere yazılarak ilgililerin (kanaat edinmeye yetecek kadar veli, personel) tanık sıfatıyla bilgi ve görgülerine başvurulmalıdır. Yine dahili davalı ...'ın sosyal hizmetler müdürlüğü bünyesinde taşeron firmada çalıştığı görülse de bu çalışmalarının fiili olup olmadığı, çalışmaları fiili olsa dahi yaptığı işin aynı zamanda davacı yanında rehber personel olarak çalışmasına olanak sağlayıp sağlamayacağı hususları araştırılmalıdır. Elde edilecek tüm deliller bir arada değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken; eksik inceleme ile hüküm kurulması usul ve yasaya aykırı olup bozma sebebidir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle,1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 03.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.