11. Ceza Dairesinin, kamu görevlisi veya bankacı taklidi dolandırıcılık suçunda eksik soruşturma ve kovuşturmaya yer olmadığı kararına itirazın reddi üzerine kanun yararına bozma istemini değerlendirmesi.
Özet: Adalet Bakanlığı, kendisini kamu görevlisi veya banka çalışanı olarak tanıtan şahıslarca dolandırıcılık teşebbüsüne maruz kalan müştekinin, daha önce benzer bir olayla dolandırıldığına dair beyanlarına rağmen eksik soruşturma yürütülerek kovuşturmaya yer olmadığına karar verilmesi ve bu karara yapılan itirazın da reddedilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek, şüphelilerin ifadelerinin alınması, belirtilen hesap numarası ile hesap sahibinin araştırılması ve diğer soruşturma dosyalarının incelenmesi gibi adımlarla soruşturmanın genişletilmesi gerektiğini ileri sürerek kanun yararına bozma talebinde bulunmuştur.
11. Ceza Dairesi         2025/1360 E.  ,  2025/14420 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Sulh Ceza Hakimliği
SAYISI : 2023/5094 Değişik İş
SUÇ : Kişinin, kendisini kamu görevlisi veya banka, sigorta ya da kredi kurumlarının çalışanı olarak tanıtması veya bu kurum ve kuruluşlarla ilişkili olduğunu söylemesi suretiyle dolandırıcılık
İstanbul Anadolu Cumhuriyet Başsavcılığının, 29.03.2023 tarihli ve 2023/52599 Soruşturma, 2023/45209 Karar sayılı kovuşturmaya yer olmadığına dair kararına karşı yapılan itirazın reddine ilişkin mercii İstanbul Anadolu 6. Sulh Ceza Hakimliğinin, 16.10.2023 tarihli ve 2023/5094 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun (5271 sayılı Kanun) 271/4. maddesi uyarınca kesin nitelikte olması sebebiyle karar tarihi olan 16.10.2023'te kesinleştiği belirlenmiştir.
Adalet Bakanlığının, 5271 sayılı Kanun'un 309/1. maddesi uyarınca, 06.03.2025 tarihli ve 2024/13531 sayılı evrakı ile kanun yararına bozma istemine istinaden düzenlenen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 17.03.2025 tarihli ve KYB-2025/33373 sayılı Tebliğnamesi ile soruşturma dosyası Daireye gönderilmekle, gereği düşünüldü:
I. İSTEM
A. Kanun Yararına Bozma İstemi
Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının, 17.03.2025 tarihli ve KYB-2025/33373 sayılı kanun yararına bozma isteminin;
"5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 160. maddesi uyarınca, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlaması gerektiği, aynı Kanun’un 170/2. maddesi gereğince yapacağı değerlendirme sonucunda, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açacağı, aksi halde ise anılan Kanun’un 172. maddesi gereği kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vereceği, buna karşın ortada yasaya uygun bir soruşturmanın bulunmadığı durumda, anılan Kanun’un 173/3. maddesindeki koşullar oluşmadığından, itirazı inceleyen merciin Cumhuriyet savcısının soruşturma yapmasını sağlamak maksadıyla soruşturmanın genişletilmesine karar verebileceği yönündeki açıklamalar karşısında,
Somut incelemeye konu soruşturma dosyasında, olay tarihinde kendisini başkomiser olarak tanıtan şahsın müştekiyi arayarak hesabının dolandırıcılıkta kullanıldığını bu nedenle 62.000,00 Türk Lirası para göndermesi gerektiğini söylemesi üzerine 05/05/1945 doğumlu olan müştekinin belirtilen IBAN numarasına istenilen parayı göndermeye çalıştığı sırada banka çalışanları tarafından hesabın diğer ortağı olan müştekinin yeğenine bilgi verilmesini müteakip hesaba bloke konulduğu olay nedeniyle yapılan soruşturma sonunda şüphelilerin hareketlerinin hazırlık aşamasında kaldığı, müştekiye söylenenlere rağmen şüphelilere inanmadığı ve para göndermediğinden bahisle kovuşturmaya yer olmadığına dair karar verilmiş ise de; müştekinin ifadesinde, daha öncede kendisinin bu şekilde dolandırıldığını ve kendisini arayan kişinin bunlarla ilgili çalışmalar yaptığını söylemesi nedeniyle inandığını, para göndermeye çalıştığını ancak hesaba bloke konulduğunu belirtmesi, müştekiye yönelik benzer bir olay sebebiyle ... isimli şahıs hakkında yapılan yargılama sonunda İstanbul Anadolu 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 07/02/2023 tarihli ve 2022/704 esas, 2023/73 sayılı kararı ile mahkumiyetine karar verilmesi karşısında, şüphelilerin ifadelerine başvurulması, belirtilen hesap numarasının araştırılarak hesap sahibi ile hesaptan para çekenlerinin tespiti ile ifadelerinin alınması, ayrıca şüpheliler hakkında başka soruşturma dosyasının bulunup bulunmadığının araştırılması ve sonucuna göre şüphelilerin hukuki durumlarının tayini ve takdiri gerekirken, eksik soruşturmaya dayalı kovuşturmaya yer olmadığına dair karara yönelik itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi gerektiği gözetilmeden, yazılı şekilde itirazın reddine karar verilmesinde isabet görülmemiştir."
Şeklindeki gerekçeye dayandığı anlaşılmıştır.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
1. 5271 sayılı Kanun‘un 160. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında; Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı, maddî gerçeğin araştırılması ve adil bir yargılamanın yapılabilmesi için, emrindeki adlî kolluk görevlileri marifetiyle, şüphelinin lehine ve aleyhine olan delilleri toplayarak muhafaza altına almakla ve şüphelinin haklarını korumakla yükümlü olduğu belirlenmiştir.
2. 5271 sayılı Kanun’un, “Kovuşturmaya yer olmadığına dair karar” başlıklı 172/1. maddesi;
“(1) Cumhuriyet savcısı, soruşturma evresi sonunda, kamu davasının açılması için yeterli şüphe oluşturacak delil elde edilememesi veya kovuşturma olanağının bulunmaması hâllerinde kovuşturmaya yer olmadığına karar verir. Bu karar, suçtan zarar gören ile önceden ifadesi alınmış veya sorguya çekilmiş şüpheliye bildirilir. Kararda itiraz hakkı, süresi ve mercii gösterilir.
...“
Şeklinde düzenlenmiştir.
3. 5271 sayılı Kanun’un, “Cumhuriyet savcısının kararına itiraz” başlıklı 173. maddesinin inceleme konusu ile ilgili olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü fıkralarında;
“(1) Suçtan zarar gören, kovuşturmaya yer olmadığına dair kararın kendisine tebliğ edildiği tarihten itibaren onbeş gün içinde, bu kararı veren Cumhuriyet savcısının yargı çevresinde görev yaptığı ağır ceza mahkemesinin bulunduğu yerdeki sulh ceza hâkimliğine itiraz edebilir.
(2) İtiraz dilekçesinde, kamu davasının açılmasını gerektirebilecek olaylar ve deliller belirtilir.
(3)(Değişik: 18/6/2014-6545/71 md.) Sulh ceza hâkimliği, kararını vermek için soruşturmanın genişletilmesine gerek görür ise bu hususu açıkça belirtmek suretiyle, o yer Cumhuriyet başsavcılığından talepte bulunabilir; kamu davasının açılması için yeterli nedenler bulunmazsa, istemi gerekçeli olarak reddeder; itiraz edeni giderlere mahkûm eder ve dosyayı Cumhuriyet savcısına gönderir. Cumhuriyet savcısı, kararı itiraz edene ve şüpheliye bildirir.
(4) (Değişik: 25/5/2005 - 5353/26 md.) Sulh ceza hâkimliği istemi yerinde bulursa, Cumhuriyet savcısı iddianame düzenleyerek mahkemeye verir.
...“
Hükümleri yer almaktadır.
4. Kanun‘da yer alan düzenlemelerden de görüleceği üzere; Cumhuriyet savcısı, suçun işlenip işlenmediğinin tespiti bakımından hemen işin gerçeğini araştırmaya başlamalı, toplanan delillerin suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturduğu kanısına ulaştığında iddianame düzenleyerek kamu davası açmalı, aksi halde 5271 sayılı Kanun’un 172. maddesi gereğince kovuşturma yapılmasına yer olmadığına dair karar vermelidir.
5. Kovuşturmaya yer olmadığına dair kararı itiraz üzerine inceleyen Sulh Ceza Hakimliği, kamu davası açılması için yeterli delil bulunmaması durumunda itirazın reddine, yeterli delil bulunması durumunda itirazın kabulüne veya eksik soruşturma nedeniyle soruşturmanın genişletilmesine karar verebilecektir.
6. Bu kapsamda inceleme konusu soruşturma dosyası değerlendirildiğinde; suç tarihinde şikâyetçiyi arayan kimliği meçhul şüphelinin kendisini Başkomiser ... ismiyle tanıtarak, şikâyetçinin daha önce de benzer şekilde dolandırıcılık suçunun mağduru olduğunu belirtmek suretiyle, önceki olaydaki şüphelilerin yakalanması amacıyla, şüphelilerden ...'ye ait olan banka hesabına 60.000,00 TL göndermesi gerektiğini söylemesi üzerine, şikâyetçinin bu parayı göndermek istediğinin, ancak parayı göndermeye çalıştığı sırada banka görevlilerinin yeğenine haber vermeleri nedeniyle hesabına bloke konulduğunun ve paranın gönderilemediğinin iddia olunması üzerine yürütülen soruşturma kapsamında; şikâyetçinin olayla ilgili olarak Cumhuriyet savcısı tarafından ayrıntılı şekilde beyanına başvurulması, hesap sahibi şüpheli ... ile şikâyetçiyi arayan GSM hattı sahibi olduğu belirlenen şüpheli ...'nin ifadelerinin alınması, şüpheliler hakkında benzer eylemleri nedeniyle başkaca soruşturma dosyaları bulunup bulunmadığının araştırılması, şikâyetçinin hesabının bulunduğu banka şubesine sorulmak suretiyle suç tarihinde şikâyetçinin belirtilen hesap numarasına para gönderilmesi hususunda şubeden, mobil bankacılık yoluyla veya sair surette bir talimatının olup olmadığının ortaya konulması, şikâyet dilekçesinde belirtilen önceki dolandırıcılık olayına ilişkin İstanbul Anadolu 5. Ağır Ceza Mahkemesinin 2022/704 Esas sayılı dosyasının getirtilip incelenmesi, bu dosyayı ilgilendiren delillerin onaylı örneklerinin dosyaya eklenmesi, her iki dosyanın şüphelileri arasında herhangi bir bağlantı olup olmadığının ortaya konulmasından sonra sonucuna göre atılı suçun teşebbüs aşamasında kalıp kalmadığı hususunda bir değerlendirme yapılması gerekirken, "...somut olayda şüphelilerin hareketlerinin hazırlık aşamasında kaldığı, müştekiye söylenenlere rağmen şüphelilere inanmadığı ve para göndermediği, bu durumunda dolandırıcılık suçunun unsurlarından olan hilenin somut olayda bulunmadığını ortaya koyduğu, bu gerekçelerle şüphelilerin üzerilerine atılı suçun unsurları itibariyle oluşmadığı..." şeklindeki hatalı gerekçe ve eksik soruşturma neticesinde verilen kovuşturmaya yer olmadığına dair karara karşı yapılan itiraz üzerine soruşturmanın genişletilmesine karar verilmesi yerine itirazın reddine karar verilmesi Kanun’a aykırı olup, kanun yararına bozma talebi yerinde görülmüştür.
II. KARAR
1. Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığının kanun yararına bozma isteminin KABULÜNE,
2. İstanbul Anadolu 6. Sulh Ceza Hakimliğinin, 16.10.2023 tarihli ve 2023/5094 Değişik İş sayılı kararının, 5271 sayılı Kanun’un 309/3. maddesi gereği, oy birliğiyle KANUN YARARINA BOZULMASINA,
5271 sayılı Kanun’un 309/4-a. maddesi uyarınca gerekli işlemlerin yapılması için soruşturma dosyasının, mahalline gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 17.11.2025 tarihinde karar verildi.