sigortasız çalışma iddialarıyla açılan hizmet tespiti davasında işçinin prim gün sayısı ile 18 yaş koşuluyla sigortalılık başlangıç tarihinin belirlenmesi temyiz incelemesi.

Sigortasız çalışma iddialarıyla açılan hizmet tespiti davasında işçinin prim gün sayısı ile 18 yaş koşuluyla sigortalılık başlangıç tarihinin belirlenmesi temyiz incelemesi.

Özet: Bu hukuki evrak, işçinin belirli bir dönemde sigortasız çalışmasının tespiti talebiyle açtığı davada, ilk derece mahkemesinin kısmen kabul ve kısmen ret kararını takiben istinaf mahkemesinin işçinin istinafını kabul ederek ilk derece kararını kaldırması ve davacının 01.07.1986-31.08.1987 tarihleri arasındaki 300 günlük çalışmasının sigorta prim gün sayısına dahil edilmesi, sigorta başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu tarih olarak belirlenmesi yönünde karar vermesi, ancak bildirimi yapılmış başka bir dönem için hukuki yarar yokluğundan reddetmesi ile ilgili olup, bu karara karşı hem davacı hem de davalı vekillerince temyiz başvurusunda bulunulmuştur.

10. Hukuk Dairesi 2025/8293 E. , 2025/14455 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: ... Bölge Adliye Mahkemesi 58. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/2428 E., 2025/487 K.

İLK DERECE MAHKEMESİ: ... 19. İş Mahkemesi

SAYISI : 2018/7 E., 2024/447 K.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili, davalılar vekilleri ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının davalılara ait ... ilçesinde bulunan işyerinde ... tarihleri arasında hizmet akdi ile işçi olarak çalıştığını, ancak davalı işverenler tarafından bu dönemde çalıştığını belirterek davacının ... tarihleri arasında sigortasız geçen dönem için sigortalılığının tespitine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Fer'i müdahil vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini, hizmet tespiti davasında fiili çalışmanın tespit edilmesi gerektiğini, Kuruma verilen işe giriş bildirgesinin fiili çalışmanın varlığını göstermediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... vekili 10.07.2024 tarihli beyanında, davacının çalıştığı tarihlere ilişkin sigorta bildirimlerinin yapıldığını, ödemelerin yapıldığını, onun dışında talep edilen tarihler yönünden davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı işyeri vekili tarafından cevap dilekçesi sunulmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “1-Davalı ... yönünden davanın reddine,

-Davalı ... yönünden davanın kısmen kabul kısmen reddine,

-Davacının 01.05.1987-31.08.1987 tarihleri arasındaki dönem yönünden hizmet tespitinde hukuki yarar bulunmadığından reddine,

-Davacının 01.07.1986-30.04.1987 tarihleri arasında davacının 18 yaşını ikmalinden önce ... sicil numaralı ... ... ünvanlı iş yerinde geçen prime esas kazanç alt sınırı altında kalmadan asgari ücretle toplamda 300 gün daha prim gün sayısına eklenmesi gerektiğinin tespitine,...” karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile “I)Davalı ... vekili ve feri müdahil Kurum vekilinin istinaf istemlerinin 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine,

II)Davacı vekilinin istinaf isteminin kabulü ile ... 19. İş Mahkemesinin 10.07.2024 tarihli, 2018/7 Esas- 2024/447 Karar sayılı kararının HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince kaldırılmasına,

III)Davanın kısmen kabul, kısmen reddine,

Davacının davalı ... ve ... davalı ...'ya ait ... sicil sayılı iş yerinde... tarihleri arasında prime esas kazanç alt sınırı altında kalmadan asgari ücretle toplamda 300 gün çalıştığının, 506 sayılı Kanun'un 60/G maddesi uyarınca davacının sigorta başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 10.07.1987 tarihi olduğunun ve davalı işverenler nezdinde geçen 300 günlük çalışması yönünden sigorta prim ödeme gün sayısının hesabına dahil edilmesi gerektiğinin tespitine,

01.05.1987-31.08.1987 tarihleri arasındaki çalışmalarının bildirilmiş olması nedeniyle bu döneme ilişkin tespit talebinin hukuki yarar yokluğundan reddine,...” karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; müvekkilinin davalı ... ve ... bünyesinde çalıştığının tanık beyanları ve işe giriş bildirgesi ile sabit olduğunu, dinlenen tanıklara ... yönünden soru sorulmadığını, hizmet tespiti davasının kamu düzenini ilgilendirdiği dikkate alınarak komşu iş yeri tanıdığı ya da başkaca bordro tanıklarının dinlenmesi gerekirken eksik inceleme ile davanın reddine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğunu, ... mirasçıları yönünden taleplerinin reddine ilişkin kararın bozulmasını ve davalarının kabulünü talep ettiklerini belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; dosyaya sunmuş oldukları belgeler incelendiğinde müvekkilinin yaptığı ödemelerin, tuttuğu kayıtların, Sosyal Güvenlik Kurumundan ve Vergi Dairesinden alınan mühürlü belgelerin bulunduğu, dolayısıyla müvekkilinin üstüne düşen tüm sorumluluğu yerine getirdiği, kanunen yapması gereken tüm işlem ve ödemeleri yaptığının anlaşılacağını, müvekkilinin yargılama süreci boyunca davacının kendi şirketi bünyesinde çalıştığını inkar etmediğini, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından gönderilmeyen 35 senelik belgeleri dahi bulduğunu, müvekkilinin herhangi bir şekilde sorumluluktan kaçmadığını, üzerine düşen her türlü görevi yerine getirdiğini, Kurum tarafından arşiv araştırılması yapılarak mevcut tüm belgelerin dosyaya sunulması gerektiğini, tanık beyanlarının dosyaya esas alınacak nitelikte olmadığını, Mahkeme kararının aleyhe olan kısımlarının bozulmasını talep ettiklerini belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

Davalı ... mirasçıları vekili temyiz dilekçesinde özetle; eksik araştırma yapıldığını belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

Fer'i müdahil Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; kararın aleyhe olan kısımlarını kabul etmediklerini, tanık beyanlarındaki çelişkilerin nazara alınmadığını, tanıkların davacının kesintisiz çalıştığına şahitlik yapmadığını, hizmet tespiti davasında fiili çalışmanın tespit edilmesi gerektiğini, Kuruma verilen işe giriş bildirgesinin kişinin işe alınmış olduğunu gösterdiğini, fiili çalışmanın varlığını ortaya koymadığını, hizmet tespitine yönelik davaların kamu düzenini ilgilendirdiğini, özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesinin icap ettiğini belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.

1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalılar vekilleri ve fer'i müdahil Kurum vekili aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki sair temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile her ne kadar kısmen kabul kararı verilmiş ise de davacı dava dilekçesinde 01.07.1986 tarihinden 31.08.1987 kadar hizmet akdi ile işçi olarak çalıştığını beyan etmiş ve belirlilen tarihler arasında sigortasız olarak geçen dönemler için sigortalılığının tespitini istemiştir, davacının bildirilmiş çalışmalarının tespiti hususunda bir talebi bulunmadığı halde Mahkemece bu süreler yönünden ret kararı verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.

Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun’un 370. maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca kararın düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeple;

1.Davacı vekili, davalılar vekilleri ve fer'i müdahil Kurum vekili sair temyiz itirazlarının ayrı ayrı reddine,

2.Temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesi kararında hüküm fıkrasının "III" numaralı bendi silinerek yerine;

"III)Davanın kabulüne,

Davacının davalı ... ve ... davalı ...'ya ait ... sicil sayılı iş yerinde 01.07.1986-30.04.1987 tarihleri arasında prime esas kazanç alt sınırı altında kalmadan asgari ücretle toplamda 300 gün çalıştığının, 506 sayılı Kanun'un 60/G maddesi uyarınca davacının sigorta başlangıç tarihinin 18 yaşını doldurduğu 10.07.1987 tarihi olduğunun ve davalı işverenler nezdinde geçen 300 günlük çalışması yönünden sigorta prim ödeme gün sayısının hesabına dahil edilmesi gerektiğinin tespitine,

Karar tarihi itibariyle alınması gereken 615,40 TL maktu karar ve ilam harcından peşin alınan 31,40 TL harcın mahsubu ile bakiye 584,00 TL harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak Hazineye gelir kaydına,

Davacı tarafından yatırılan 31,40 TL peşin karar harcının davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

Davacı tarafından yapılan 31,40 TL başvurma harcı, 2.500,00 TL bilirkişi ücreti, 928,00 TL posta ve tebligat gideri olmak üzere toplam 3.459,40 TL yargılama giderinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, bakiyesinin davacı üzerinde bırakılmasına,

Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT gereğince 30.000,00 TL maktu avukatlık ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine," ibaresinin yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin yatırılan temyiz harcının istek halinde ilgililere iadesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

03.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.