Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin ticari satımdan kaynaklanan itirazın iptali davasında çeklerle ödeme iddialarının yeniden incelenerek bakiye borcun tespiti için ek inceleme yapılmasını emreden gerekçeli kararı.
Özet: Ticari bir alım satımdan kaynaklanan itirazın iptali davasında, davacı ödenmeyen alacağını talep ederken, davalı borcun 15 adet çekle ödendiğini savunarak davacının kötü niyetli olduğunu belirtmiş; mahkeme, davacının ticari defterlerini ibraz etmemesi ve davalının ödeme kanıtları sunması üzerine davayı reddederken, kötü niyet tazminatı talebini de ispatlanamadığı gerekçesiyle geri çevirmiş olup, kararın her iki tarafça istinaf edilmesi üzerine, çeklerin banka kayıtları, davacı şirket yetkilisinin beyanları ve ek bilirkişi incelemesi ile faturalara karşılık verilen çeklerin takip öncesi ve sonrası tahsilleri ayrı ayrı değerlendirilerek varsa kalan borcun tespiti için ek araştırma yapılması gerektiği belirtilmiştir.

TÜRK MİLLETİ ADINA
T.C.
BURSA
3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
GEREKÇELİ KARAR
ESAS NO : 2025/
KARAR NO : 2026/
HAKİM :
KATİP :
DAVACI :
DAVALI :
VEKİLİ : Av.
DAVA : İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)
DAVA TARİHİ : 12/10/2020
İŞLEMDEN KALDIRILMA
TARİHİ : 20/10/2025
KARAR TARİHİ : 21/01/2026
GEREKÇELİ KARARIN
YAZILDIĞI TARİH : 17/02/2026
Mahkememizde görülmekte olan itirazın iptali davasının yapılan yargılaması sonunda;
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ
DAVA; davacı vekili dava dilekçesi ile, mahkemenin yetkisine itirazda bulunduklarını, Davalının davacı tarafa borcu bulunmadığı için haksız ve kötü niyetli olarak başlatılan takibe, ferilerine, yetkiye müvekkili tarafından itiraz edildiğini, davacı taraf ile davalı arasındaki ticari işin 299.991,60 TL tutarında mal alım satımı ile alakalı olduğunu, 2018 yılına ait 3 adet fatura ile bu ticari ilişkinin kurulduğunu, taraflar arasında başkaca bir ticari ilişki bulunmadığını, davalının mezkur 3 adet fatura karşılığında toplamda 300.000,00 TL tutarında davacı şirket namına düzenlenmiş 15 adet çeki davacı şirkete teslim ettiğini, vadesi gelen çeklerin tamamının ödendiğini kalan çeklerin vade tarihlerinde ödenmeye devam edildiğini, davacı şirketin ... 10. Noterliği’nin yevmiye numaralı 23.01.2020 tarihli ihtarnamesi ile davalı şirketin bu tarihe kadar şirketlerini idare eden ... i̇simli şahısla bir bağlarının kalmadığı konusunda bilgilendirdiğini, ancak fatura tarihi ve çeklerin teslim tarihlerinin bu ihtarname tarihinden önce olduğunu, davalı şirketin çekleri davacı şirket muhasebe departmanına teslim ettiğini, faturaların karşılığı olan çekleri teslim aldıktan sonra ciro etmelerine ya da tahsil etmelerine rağmen müvekkil şirketin mükerrer alacak talebi niteliğinde icra takibinde bulunan davacı şirketin açıkça kötü niyetli olduğunu, davalı şirkete çeklerin ödemelerinin yapılmış ve halen yapılıyor olmasına rağmen davacı şirketin çeklerle ilgili bir tedbir talebinde bulunmamış olmasının da kötü niyeti açıkça ortaya koyduğunu belirterek, ... Mahkemelerinin yetkili olduğuna karar verilmesini, İtirazın İptali davasının reddini, davacı şirket aleyhine %20'den aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.
GEREKÇE;
Mahkememizin 04/01/2022 tarihli gerekçeli kararı ile davacı ve davalının tacir olduğu, tarafların ticari defter tutma yükümlülüğünün bulunduğu, davacı tarafın dava dilekçesinde ticari defter deliline dayandığı, davacı tarafın ticari defterlerinin incelenmesine ilişkin inceleme günü verildiği ancak inceleme günü defterlerin mahkemeye ibraz edilmediğine dair tutanak tutulduğu, kural olarak alacağın varlığı hususunda ispat yükünün davacının üzerinde bulunduğu, davalının ticari defterlerinde ve cevap dilekçesinde ödemeye ilişkin sunmuş olduğu çek örneklerinin ödenip ödenmediğine ilişkin yazılan müzekkereye verilen cevap incelendiğinde çeklerin bir kısmının keşide tarihlerinin takip tarihinden önce bir kısmının takip tarihinden sonra olduğu, takip tarihinden önce keşide tarihli çekler açısından borcun ödendiği bu sebeple davalının davacıya borçlu olmadığı, ödeme emrinden sonra keşide tarihli çekler açısından ise davacının çekleri keşide tarihlerini bilerek ve keşide tarihlerinde ödeme yapılacağını kabul ettiği, ödeme emrinden sonra vadesi gelen çeklerin süresi içerisinde davalı tarafından ödendiğinin sabit olduğu, davacının ticari defterleri ibraz etmeyerek davalının defter kayıtlarını kabul ettiği, davacı iddiasını usulüne uygun delillerle kanıtlayamadığı görülmekle dosya kapsamına göre ispatlanamayan davanın reddine karar vermek gerektiği, kötü niyet tazminatı açısından davalının davacının kötü niyetini ispat edemediği anlaşılmakla kötü niyet tazminatı talebinin reddine" dair karar verilmiştir.Dava, ilamsız takip nedeniyle itirazın iptali talebine ilişkindir.Mahkemece yapılan yargılama neticesinde davanın reddine karar verilmiş olup davacı ve davalı vekilince karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.Somut olayda; davalı tarafça teslim edilen çeklerin ilgili bankadan ve ayrıca takastan tahsil edilen çeklerin görüntüleri de getirtilerek, ve ayrıca davacı Şirket Yetkilisi isticvap edilerek çek teslim bordrolarında yer alan teslime ilişkin davacı şirket kaşesinde bulunan imzanın kime ait olduğu hususunda beyanın alınması gerekirse imza incelemesi yaptırılması, ayrıca davalı ticari defter ve kayıtları üzerinde inceleme yapan bilirkişiden alınacak ek raporla; taraflar arasındaki ticari ilişki kapsamında düzenlenen faturalar nedeniyle verilen çeklerden icra takip tarihinden öncesi ve takip tarihinden sonra tahsil edilenler yönüyle yeniden inceleme yapılarak ayrı ayrı belirlenmesi, varsa ödenen çekler hariç tutulduğunda davalının borcunun bulunup bulunmadığı, varsa bakiye borcun kaynağı ve takip miktarları ile uyumlu olup olmadığının belirlenmesi suretiyle taraf iddia ve savunmaları gözetilerek sonuca gidilmesi ve davacının takip tarihi itibariyle davalının davacıya borçlu olup olmadığının belirlenmesi gerekirken yetersiz bilirkişi raporu esas alınarak karar verilmesi doğru görülmemiş ve mahkememizin 04/01/2022 tarih, 2020/ Esas ve 2022/ Karar sayılı kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.Mahkememizce 25/06/2025 tarihli tensip tutanağı ile duruşmasının 20/10/2025 tarihine bırakılmış, ... kaldırma kararı sonrası yeniden esas alınarak duruşma gün ve saatinin taraflara bildirildiği, davacı şirket yetkilisinin duruşmaya gelmediği anlaşılmış, taraflarca takip edilmeyen dava dosyasının 6100 sayılı HMK'nın 150/1 Maddesi uyarınca yasal 3 aylık süresi içerisinde yenileninceye kadar işlemden kaldırılmasına karar verilmiştir.Davacı taraf işlemden kaldırılmış olan davayı yenileyebilir. Dosyası işlemden kaldırılan bir dava, işlemden kaldırılma tarihinden itibaren üç ay içinde yenilebilir.Üç aylık yenileme istem süresi hak düşürücü niteliktedir.Dosyası işlemden kaldırılan bir dava, işlemden kaldırılma tarihinden itibaren üç ay içinde yenilenmezse, mahkeme, kendiliğinden (re’sen) davanın açılmamış sayılmasına karar vermekle yükümlüdür.Açıklanan yasal ve hukuksal olgu karşısında, davanın 3 aylık süre içerisinde yenilenmediği anlaşılmakla, Mahkememizce davanın açılmamış sayılmasına karar verilmiştir.
HÜKÜM : Gerekçesi ve ayrıntısı yukarıda açıklandığı üzere;
1-Davanın HMK 150.md. gereğince AÇILMAMIŞ SAYILMASINA,
2-Harçlar yasası gereği alınması gereken 732,00 TL harcın peşin alınan 2.561,48-TL harçtan mahsubu ile bakiye 1.829,48.-TL harçtan, 6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca belirlenen 1.320,00 TL zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin de mahsubu ile bakiye 509,48 TL'nin karar kesinleştiğinde ve talep halinde davacı yana İADESİNE,
3-Davacı tarafından yapılan yargılama giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
4-6325 Sayılı Kanun 18/A-13 maddesi uyarınca zorunlu arabuluculuk hizmeti giderinin davacı üzerinde BIRAKILMASINA,
5-Kesinleşme süreci tamamlanana kadar masraf avanslarının kullanılabileceği nazara alınarak kararın kesinleşmesinden sonra yazı işlerince yapılacak hesaba göre artan avansların yatıran tarafa İADESİNE,
Dair, tarafların yokluğunda, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 haftalık süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesi Nezdinde .... açık olmak üzere dosya üzerinden yapılan inceleme sonunda karar verildi. 19/01/2026
Katip
e-imza
Hakim
e-imza