Adana 1. Asliye Ticaret Mahkemesinde görülen, bir kamu kurumunun alt işverenlerden işçilik alacakları kapsamında ödediği tazminatın rücuen tahsili davasına ilişkin gerekçeli karar.
Özet: Bir kamu kurumu, hizmet alımı ihalesiyle çalıştığı davalı alt işveren şirketlerden, dava dışı bir işçiye müteselsil sorumluluk kapsamında ödediği kıdem ve ihbar tazminatının bir kısmının rücuen tahsilini talep ederken; davalılar ise, bu ödemenin hukuki dayanağı olmadığını, kesinleşmiş bir mahkeme kararı olmaksızın yapılan ödemeden sorumlu tutulamayacaklarını, aralarında asıl-alt işveren ilişkisi bulunmadığını veya kamu ihale mevzuatına göre sorumluluğun farklı olduğunu, ayrıca görev, yetki, zamanaşımı ve husumet gibi usul itirazlarıyla davanın reddini savunmaktadır.
T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2022/682 Esas - 2023/185
TÜRK MİLLETİ ADINA GEREKÇELİ KARAR T.C. ADANA 1. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİESAS NO : 2022/682KARAR NO : 2023/185HAKİM : ...KATİP : ...DAVACI : ...VEKİLLERİ : ... DAVALILAR :1-...VEKİLİ : ... 2-...VEKİLİ : ... 3-...VEKİLİ : ... 4-...DAVA : Tazminat (Rücuen Tazminat)DAVA TARİHİ : 21/09/2022KARAR TARİHİ : 04/05/2023KARARIN YAZILDIĞI TARİH : ...Mahkememizde görülmekte olan Tazminat (Rücuen Tazminat) davasının yapılan açık yargılaması sonunda;GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:DAVA: Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava dışı işçi ... tarafından işçilik alacaklarının tahsili için müvekkili kuruma müracaat ettiğini, dava dışı işçi ile yapılan anlaşma sonucu kıdem ve ihbar tazminatının işçiye, müvekkili kurum tarafından ödendiğini, dava dışı işçiye 01/10/2019 tarihinde toplamda 22.763,72TL ödeme yapılmış olduğu, davalı şirketler tarafından herhangi bir bedel ödenmemesi sebebiyle ödenen işçilik alacağından davalıların sorumluluğuna düşen 12.184,33 TL nin rücuen tahsilini talep ettiklerini, ... Genel Müdürlüğünün davalılardan ihale yöntemi ile hizmet alımı yaptığının dosyaya sunulan sözleşme şartnamelerinden anlaşıldığını, dava konusu olayda müvekkili kurumla ilgili yasal mevzuat gereğince hizmet alımını ihale yöntemi ile davalılardan temin edildiğini, dava dışı işçiye müvekkili kurum tarafından yapılan tazminat ödemelerinin rücu edilebilmesi amacıyla TTK nun ticari davalarda arabuluculuk dava şartı yerine getirildiğini ve anlaşamama tutanağının düzenlendiğini, ... Genel Müdürlüğü ile davalı şirketler arasında imzalanan sözleşme hükümleri gereğince davalı şirketin elemanı olarak çalışan işçilere karşı SSK primleri ve tazminat gibi tüm sorumluluklarının şirkete ait olup ... Genel Müdürlüğünün işçiye ödeme yapılan tazminat bedellerine ilişkin hiçbir sorumluluğunun bulunmadığını, müvekkili tarafından dava dışı işçiye ödenen 12.184,33 TL tazminat bedelinin davalı şirketlerden rücu etme hakkına sahip olduğunu, dava konusu olayda müvekkili kurum ile davalı şirketler arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisinin mevcut olup asıl işveren, alt işverenin işçilerine karşı o işyeri ile ilgili olarak İş Kanunun'dan kaynaklanan yükümlülükler nedeniyle alt işverenle birlikte müteselsilen sorumlu olduğundan bahisle müvekkili kurumun davalı şirketlerden fazlaya dair talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 12.184,33 TL nin ödeme tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. CEVAP: Davalı ... Tem. Med. Ve Yem. Üret...Tic. Ltd. Şti vekili cevap dilekçesinde; davacı kurum tarafından dava dışı işçiye yapılan ödemenin hangi alacak kalemleri kapsamında yapıldığı, yapılan ödemelerin doğmuş ve mevcut bir alacak için yapılıp yapılmadığı hususlarının tespit edilmesi gerektiği, zira davacı kurum tarafından yasal rücu hakkının söz konusu olabilmesi için rücu talebine konu olabilecek bir alacak kaleminin varlığının gerektiğini, dava dışı işçinin ikame etmiş olduğu, davacı kurum ve davalı şirketler aleyhine bahse konu alacak kalemlerini hüküm altına alan kesinleşmiş bir mahkeme kararının bulunmadığını, derdest bir davanın mevcut olmadığını, davacı kurum tarafından soyut iddialarla dava dışı işçiye yapıldığı belirtilen ödemeler sebebiyle müvekkili şirkete rücu talebinde bulunulmasının hukuki dayanığının olmadığını, zira davacının dava dışı işçiye yapmış olduğunu iddia ettiği ödemenin öncelikle hukuki anlamda doğmuş bir alacaktan kaynaklanıyor olması gerektiğini, davacının rücu talebine esas teşkil eden ödemeyi hangi hukuki çerçevede ve hangi alacak kalemleri kapsamında gerekleştirdiğini ortaya koyması gerektiğini, görev itirazlarının bulunduğunu, yetkili mahkemenin İstanbul Anadolu Adliyesi olduğunu zamanaşımı itirazlarının mevcut olduğunu, davacı ile müvekkili şirket arasında asıl işveren-alt işveren ilişkisi bulunmadığından ve sorumluluğun var olduğunun kabulü halinde rücuen tazminat davasının son alt işverene yöneltilmesi gerektiğinden husumet itirazlarının bulunduğunu, kıdem tazminatı ödeme yapıldığı iddia edilen işçi alt işverenler nezdinde belirli süreli hizmet akdi ile çalıştığını, belirli süreli çalışma kapsamında olmasa bile işyeri devri hükümleri kapsamında değerlendirme yapılması gerektiğini, sorumluluğun var olduğunun kabulü halinde ise SGK kayıtlarının celp edilmesi gerektiğini, kamu kurum ve kuruluşlarının asıl işveren olduğu durumlarda alt işverene yönelttiği rücu taleplerine ilişkin yarı oranda sorumluluk ilkesi bulunduğunu, kamu ihale kanunu ile ilgili yönetmelik kapsamında alt işverene bırakılan işlerde çalışan işçilerin kıdem tazminatının son kamu kurum ve kuruluşu tarafından ödeneceğinin belirtildiğini, temerrüt koşulları oluşmadığından faiz talep edilemeyeceğinden bahisle yetkisiz ve görevsiz mahkemede açılan davanın usulden reddine, müvekkili şirket yönünden davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin haksız davayı açan tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Hizmetleri A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu edilen alacağın dava tarihi itibariyle zamanaşımına uğradığını, iş mahkemesi kararının henüz kesinleşmemiş ise kesinleşmesinin beklenilmesini talep ettiklerini, işçi hak ve alacaklarının tamamından davacı kurumun tek başına sorumlu olduğunu, işçinin çalıştırılması ve işten çıkarılması konusunda tek yetkinin davacı kuruma ait olduğunu, genel şartnamenin 38.maddesinin sorumluluğun aksini kararlaştırmadığını, davacının yapması gerekenden fazla bir ödeme yapıp yapmadığının araştırılması gerektiğinden bahisle davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücreti alacağının karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ......A.Ş vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın zamanaşımına uğramış olduğunu, davaya konu rücuen tazminatın ticari işe ilişkin olmadığını, rücuen tazminat davasının dava hususunun değer ve miktarına bakılmaksızın asliye hukuk mahkemesinde açılacağını, bu sebeple dosyanın görevsizlik sebebi ile reddinin gerektiği, işçi ... 'ın 01/11/2015 ve 31/03/2018 tarihleri arasında müvekkili şirkette çalıştığını, çalıştığı süreye ilişkin ücretinin eksiksiz olarak ödendiğini, bu süre zarfında belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışmış olması sebebiyle bir alacağa hak kazanmamış hali ile ücret dışında bir kalemden ödeme yapılmadığını, müvekkilince rücu edilmesi gereken bir alacak bulunmadığını, mahkemece ödenmesi gereken bir tutar tespit edilmesi halinde Adana 56.Noterliğinin 01/08/2019 tarih ve ... yevmiye numaralı 11.620.918,10 TL tutarındaki temlikname ile davalı tarafa devredilmiş olan alacaklardan mahsup edilmesi gerektiğinden resen tespit edilecek nedenler ile davanın usul ve esastan reddine, yargılama gideri vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. YARGILAMA VE GEREKÇE: Mahkememizce, davacı kurumdan dava dışı işçinin ücret bordroları, SGK'dan dava dışı işçiye ait sigortalı hizmet dökümünün UYAP sistemi üzerinden celp edilerek incelenmiş ve dosya dava dilekçesi ekindeki hizmet alım sözleşmeleriyle birlikte bilirkişiye tevdi edilmiştir. Mahkememizce tespit edilen uyuşmazlık konusunda işçi alacakları konusunda uzman bilirkişi Prof. Dr. ... 'a tevdi edilmiş, bilirkişi tarafından düzenlenen 29/03/2023 tarihli raporda; davacı kurumun 01/10/019 tarihinde yaptığı ödeme nedeniyde; taleple bağlılık ilkesi gereği/rücu edilebilecek tutarın; ... Dağ...A.Ş'den 611,09 TL, ... ...Ltd. Şti'nden 1.263,60 TL, ... Sanayi...Ltd. Şti den 952,88TL, ... Sanayi...LTd. Şti (Alt yüklenici .....A.Ş)'den 1.273,96 TL, ... A.Ş den 8.161,63 TL olmak üzere toplam 12.263,16 TL yi rücu edebileceği, iş ortaklığı kuran ya da alt işverenlik sözleşmesi imzalayan şirketlerin iş ortaklığının sorumluluğunda belirtilen tutarlardan müştereken ve müteselsilen sorumluluğu bulunduğu, davacı tarafından ödeme tarihinden itibaren faiz talep edilmiş olup faize hükmedilip hükmedilmeyeceği hususunda takdirin mahkemeye ait olduğu belirtilmiştir. Dava, hukuki niteliği itibariyle hizmet alım sözleşmesinden kaynaklanan rücuen tazminat talebine ilişkindir. Dava rücuen tazminat davası olup, dava dilekçesi, dosya kapsamına sunulan bilgi ve belgeler, hizmet alım ihaleleri ve sözleşmeleri ve tüm dosya kapsamından; taraflar arasında hizmet alım sözleşmesi düzenlendiği, dava dışı işçi ... 'ın 01/01/2015-28/06/2019 tarihleri arasında 4 yıl 5 ay 6 gün ... kurumundan ihale alan davalı firmalar nezdinde çalışması bulunduğu, bu hizmeti karşılığı kendisine 01/10/2019 tarihinde 22.763,72 TL kıdem ve ihbar tazminatı ödemesi yapıldığı, İşçinin fesih gerekçesinin “Toplu işten çıkartılma olarak” gösterildiği, işveren tarafından toplu olarak işçilerin işten çıkartılması işverence gerçekleştirilen fesih türü olup işveren tarafından fesih işçiye kıdem ve ihbar tazminat hakkı kazandırdığı, taraflar arasındaki sözleşmede hüküm bulunmaması nedeni ile Yargıtay kararları doğrultusunda davacının ödediği bedelin tamamının davalı yüklenicilerden talep etme hakkı olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda yapılan hesaplama doğrultusunda davalılar ... Dağ...A.Ş'nin sorumluluk tutarının 611,09 TL, ......Ltd. Şti'nin sorumluluk tutarının 1.263,60 TL, ... Sanayi...Ltd. Şti'nin sorumluluk tutarının 952,88TL, ... Sanayi...Ltd. Şti (Alt Yüklenici ......A.Ş)'nin sorumluluk tutarının 1.273,96 TL ve ... A.Ş'nin sorumluluk tutarının 8.161,63 TL olduğu, davanın 12.12.184,33 TL üzerinden açıldığı anlaşılmış, bu sebeple davanın kabulü ile; 611,09-TL'nin davalı ......A.Ş'den, 1.263,60-TL'nin davalı ......Ltd.Şti'den, 2.226,84-TL'nin davalı ... Sanayi...Ltd.Şti'den, 8.082,80-TL'nin davalı ... İnşaat...AŞ'den, ödeme tarihi olan 01/10/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte alınarak davacıya ödenmesine karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere; 1-Davanın KABULÜ ile, 611,09-TL'nin davalı ......A.Ş'den, 1.263,60-TL'nin davalı ......Ltd.Şti'den, 2.226,84-TL'nin davalı ... Sanayi...Ltd.Şti'den, 8.082,80-TL'nin davalı ... İnşaat...AŞ'den, 01/10/2019 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine, 2-Alınması gereken 832,31 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 208,80 TL’den mahsubu ile bakiye 623,51 TL (davalı ... Dağ...A.Ş 41,74 TL, davalı ......Ltd. Şti 86,31 TL, davalı ... Sanayi...Ltd. Şti 152,11 TL ve davalı ... İnşaat...A.Ş 552,13 TL ile sınırlı olarak) karar ve ilam harcının davalılardan tahsili ile HAZİNEYE GELİR KAYDINA3-Davacı tarafından yatırılan 208,80TL peşin harcın davalılardan alınarak davacıya ÖDENMESİNE,4-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, AAÜT'ne göre hesaplanan 611,09 TL vekalet ücretinin davalı ... Dağ...A.Ş'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,5-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, AAÜT'ne göre hesaplanan 1.263,60 TL vekalet ücretinin davalı ......Ltd. Şti'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,6-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, AAÜT'ne göre hesaplanan 2.226,84TL vekalet ücretinin davalı ... Sanayi...Ltd. Şti'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,7-Davacı kendisini bir vekil ile temsil ettirdiğinden, AAÜT'ne göre hesaplanan 8.082,80TL vekalet ücretinin davalı ... İnşaat...A.Ş'den alınarak davacıya VERİLMESİNE,8-Davacı tarafından yapılan 338,00 TL tebligat/müzekkere gideri, 1.000,00-TL bilirkişi, ücreti ve 80,70 TL başvuru harcı olmak üzere toplam 1.418,70 TLyargılama giderinin davalılardan alınarak davacıya VERİLMESİNE,9-7155 sayılı kanun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanuna eklenen 18/A Maddesinin 14. fıkrası gereğince suçüstü ödeneğinden karşılanan 1.360,00 TL arabulucuk ücretinin davalılardan tahsili ile HAZİNEYE İRAD KAYDINA,10-Karar kesinleştiğinde varsa artan gider avansının ilgilisine İADESİNE,11-Hüküm kesinleştiğinde kullanılmayan gider avansının ilgilisine iadesine, Dair, davacı vekili ve davalılar vekillerinin yüzüne karşı, dava değeri itibari ile kesin olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 04/05/2023 Katip ... Hakim ...