İş kazası sonucu sürekli iş göremezlik nedeniyle açılan maddi ve manevi tazminat davasında kusur oranları, güncel hesaplama ve manevi tazminatın yetersizliği temyiz incelemesi.
Özet: İş kazası sonucu sürekli iş göremez hale gelen işçinin maddi ve manevi tazminat taleplerinin değerlendirildiği bu dosyada, işverenin iş güvenliği tedbirlerindeki yetersizlikler nedeniyle %70, işçinin ise tehlikeli davranışından dolayı %30 kusurlu olduğu tespit edilmiş; Bölge Adliye Mahkemesi, ilk derece mahkemesinin manevi tazminat miktarını düşük bularak kararı kaldırmış ve işçiye 670.404,57 TL maddi tazminat ile 100.000 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren yasal faiziyle ödenmesine hükmetmiştir.
10. Hukuk Dairesi         2025/7565 E.  ,  2025/14488 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ : ... Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi

SAYISI : 2024/1706 E., 2025/380 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: Kütahya 1. İş Mahkemesi
SAYISI : 2017/385 E., 2023/172 K.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; davacının 22.08.2017 tarihinde meydana gelen iş kazasında sürekli iş göremezliğe uğradığını iddia ederek 1.000,00 TL maddi tazminat isteminde bulunmuş, birleşen davada 100.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden faizi ile tahsilini talep etmiştir.
Davacı vekili yargılama sırasında maddi tazminata ilişkin talebini 670.404,57 TL olarak arttırmıştır.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu kazanın meydana gelmesinde davacının kusurlu olduğunu, makinelerin bakım ve temizliğinden makine bakım biriminin sorumlu olduğunu, makine kullanımı ve iş güvenliği ile alakalı eğitimlerin de verildiğini, davacının geçirmiş olduğu iş kazası sebebiyle müvekkili şirketin sorumlu tutulmasının söz konusu olamayacağını belirterek davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "davanın maddi tazminat talebi yönünden kabulüne, 670.404,57 TL tazminatın 22.08.2017 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, davanın manevi tazminat talebi yönünden kısmen kabulüne 25.000,00 TL tazminatın 22.08.2017 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararında özetle, İlk Derece Mahkemesince alınan raporlar gözetilerek; iş yerinde operatörlerin merdanelere/bantlara temas etmesini gerektirmeyecek, operatörlerin dikkatine bırakılmayacak nitelikte makinenin elektrik bağlantısı kesilerek temizliğinin yapılmasını sağlamaya yönelik uygun bir iş organizasyonunun tesis edilmemesi, çalışanların el, kol, parmak gibi uzuvlarının bant /merdane arasına girmesini engelleyici nitelikte koruyucu, ışın bariyeri vb. güvenlik sistemlerinin tesis edilmemesi, işyerinde alınan veya alınması gerekli iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerine uyulup uyulmadığına ilişkin kapsamlı bir denetim ve kontrol mekanizmasının oluşturulmaması nedenleriyle davalının kaza olayının meydana gelmesinde %70 oranında etkisi olduğu yine olay tarihinde yaşı, tecrübesi ve almış olduğu iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri değerlendiriliğinde aklı ... sahibi bir çalışan olarak elini bant/merdane arasına sokmak şeklinde temizlik yaparak tehlikeli davranış göstermesi, kendi can güvenliğini koruma ve kollama konusunda yeterli dikkat ve özeni göstermemesi nedeniyle kazazede ...'in olayının meydana gelmesinde %30 oranında etkisi olduklarına karar verildiği, kusur oranının oluşa kabule dosya kapsamına uygun olduğu, ancak ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu olayın oluş şekli, işgöremezlik oranı, olay tarihi davacının raporlu olduğu sürede dikkate alındığında yerel mahkemece işverenin %70 kusuru, davacının % 21 maluliyetine göre takdir edilen manevi tazminat miktarının düşük bulunduğu ve bu yönden davacının istinaf talebi kabul edilerek ilk derece mahkemesi kararı kaldırılıp yeniden hüküm kurulması gerektiği gerekçesiyle, İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına "Asıl dava yönünden; davanın kabulü ile 670.404,57 TL maddi tazminatın 22.08.2017 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine, birleşen dava yönünden; davanın kabulü ile 100.000,00 TL manevi tazminatın 22.08.2017 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan alınarak davacıya verilmesine" karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının gerçek zararının bulunmasının kamu düzeninden olduğunun dikkate alınmasını, bilinen en son asgari ücrete göre güncel hesap raporu alınarak karar verilmesi gerektiğini, yüksek mahkemece duruşma açılıp güncel hesap raporu alınarak ve talep arttırım yapmalarına imkan verilerek yeni hüküm kurulmasını, bilirkişi raporunda davacıya atfedilen kusurun fahiş olduğunu, SGK soruşturma raporu ile çelişkiyi giderici bir açıklama yapılmadığını, ehil bilirkişilerden ve itirazlarını cevaplar mahiyette kusur raporu alınarak hüküm kurulması gerektiğini, manevi tazminat talebini tekrar artırması mümkün olmadığından, davacının maddi tazminatının da günün şartlarına ve hukuka ve Yargıtayın yerleşik kararlarına uygun olarak güncel değerlerle, en son asgari ücrete göre belirlenmemesi halinde hakkaniyete aykırı bir durumun ortaya çıkacağını belirterek temyiz etmiştir.
Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; maddi tazminata dayanak hesap raporunda dikkate alınan %70 kusur oranının hakkaniyete aykırı olduğunu, kazanın meydana gelmesinde davacının kusurlu olduğunu, müvekkili tarafından çalışanlara eğitim verildiğini, koruyucu ekipmanların da verilerek bunların takibinin yapıldığını beyanla kararın bozulmasını talep etmiştir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Uyuşmazlık, iş kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.
Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup taraf vekillerince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz eden ilgilisine yükletilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
03.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.