Vefat eden davacının tarımsal faaliyetlerinden kaynaklanan 2926 sayılı yasa kapsamındaki Bağ-Kur sigortalılık tescil kaydının tespiti davasında, bozma sonrası karara ilişkin temyiz incelemesi.
Özet: Bu hukuki evrak, vefat eden bir çiftçinin 2926 sayılı yasa kapsamında Bağ-Kur sigortalılık tespiti talebine ilişkin olup, dava açıldıktan, ilk derece mahkemesi kabul kararı verdikten, istinaf yoluyla onandıktan ve ardından üst mahkemece tarımsal faaliyetin belirli bir dönem için (2004-2009) 5510 sayılı Kanunun 6/I maddesi ve muafiyet hükümleri gözetilerek yeniden incelenmesi gerektiği gerekçesiyle bozularak geri gönderildikten sonra, ilk derece mahkemesinin bozmaya uyarak kısmen kabul ettiği kararın, davalı kurumun itirazlarına rağmen hukuka uygun bulunarak temyiz başvurusu reddedilmiştir.
10. Hukuk Dairesi         2025/7716 E.  ,  2025/14473 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI : 2024/267 E., 2024/25 K.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının, 2926 sayılı Yasa'ya göre 01.01.1996- 30.09.2018 tarihi itibariyle ... sigortalılık tescil kaydının tespiti ile yargılama gideri ve ücreti vekaletin karşı tarafa tahmiline karar verilmesini vekaleten talep etmiştir.
II.CEVAP
Davalı Kurum vekili cevap dilekçesi özetle; davanın yersiz ve hukuksuz olduğunu, davanın reddine karar verilmesini istemiştir.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından 16.05.2023 tarih ve 2022/1 63... /139 Karar sayılı karar ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV.İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurularının esastan reddine karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
Bölge Adliye Mahkemesinin 14.09.2023 tarihli kararının süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "...somut olayda; 01.02.1962 doğumlu davacının 11.01.2010 tarihinde ... tescilinin yapıldığı, tevkifata istinaden geriye dönük tescil istemi ile Kuruma başvurduğu, Kurum tarafından kabul edilen 2926 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılık süresinin 17.05.2012 tarihli ekstrede 01.05.1995-31.12.19 95... .01.2010-devam şeklinde düzenlenmişken, ... Odasından verilen 11.1.2010 (5.1.2010) tarihli muafiyet belgesinin Kuruma intikali sonrasında, 15.09.2017 tarihli ekstrede sigortalılık süresinin 01.05.1995-31.12.1995 olarak gösterildiği, davacıya 19.09.2017 tarihli yazı ile 11.1.2010 tarihinde yeniden başlatılan sigortalılığının muafiyet belgesine istinaden durdurulduğunun bildirildiği, davacının ... Fabrikasına teslim ettiği üründen 1.5.1994, 20.4.1995, 2009, 2010, 2011, 2012, 2013, 2014, 2016 tarihli tevkifatların yapıldığı, ayrıca 1998,1999, 2000, 2001, 2004 tarihlerinde ürün teslimi bulunduğu , 11.1.2010 tarihinden devam eden ... Odası kaydı ve 22.01.1999 tarihinden devam eden ... Kooperatifi kaydı bulunduğu, tapu kaydı olmadığı, kolluk araştırmasında geçimini çiftçilikle sağladığı ve 1996-2018 arası tarımla uğraştığının belirtildiği, tanıklarca davacının eşiyle birlikte ... ektiğinin,1996-2018 yılları arası tarımla uğraştığının ifade edildiği, davacının yargılama sırasında vefat ettiği ve mirasçılarının katılımı ile davaya devam edildiği anlaşılmaktadır. Eldeki dosyada, vefat eden davacı ...'ın 01.01.1996-31.12.2004 tarihleri arasında ve 01.01.2009-30.09.2018 tarihleri arasındaki dönemde ... sigortalılığının kabulüne karar verilmesi isabetlidir. Ne var ki, 20 04... arası dönemde 5510 sayılı Kanun'un 6/ı maddesi ve muafiyete ilişkin hükümler de gözetilerek ayrıca tarımsal faaliyet yukarıda açıklanan şekilde yöntemince araştırılmalı sonucuna göre karar verilmelidir..." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Bozma sonrası İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; 7...6 Bağ-Kur numaralı davacı ...'ın sigortalılığı 23.03.2010 tarihinde Kurum kayıtlarına giren Sigortalılık Durum Belgesine istinaden 11.01.2010 tarihinde başlatılmış, kayıt ve tescili yapılmıştır. Daha sonra davacının, 10.01.2011 tarih ve 466543 sayılı tevkifat talebine ve 20.04.1995 tarihli kesintisine istinaden tescil tarihi, kesintiyi takip eden aybaşı olan 01.05.1995 tarihine çekilmiştir. Sigortalı davacının diğer resmi Kurum ve kuruluşlarda kaydının bulunmaması nedeniyle kesintinin yapıldığı tarihi izleyen yıl sonu 31.12.1995 tarihi itibariyle sigortalılığı durdurulmuştur. Yine 11.01.2010 tarihinde Kurum kayıtlarına giren 05.01.2010 tarihli muafiyet belgesinden dolayı 11.01.2010 tarihinden itibaren sigortalılığı başlatılamadığını ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, ... sigortalılığın tespiti istemine ilişkindir.
Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
03.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.