trafik kazası sonucu elektrikli bisiklet yolcusunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebi, maluliyet, kusur ve müterafik kusur değerlendirmesine ilişkin temyiz incelemesi.

Trafik kazası sonucu elektrikli bisiklet yolcusunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebi, maluliyet, kusur ve müterafik kusur değerlendirmesine ilişkin temyiz incelemesi.

Özet: Trafik kazasında yaralanan elektrikli bisiklet yolcusunun sigorta şirketinden sürekli iş göremezlik tazminatı talebiyle açtığı davada, hakem heyetleri davacının talebini kabul etmiş; temyiz incelemesinde ise Yüksek Mahkeme, davalının maluliyet raporu ve hesaplama yöntemine ilişkin itirazlarını yerinde görmeyerek reddederken, kaza anında davacının kask takmaması gibi müterafik kusurunun, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanununun 52. maddesi gereğince tazminatın indirilmesi veya tamamen kaldırılması açısından resen değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamıştır.

4. Hukuk Dairesi 2024/4329 E. , 2025/13893 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ticaret Mahkemesi

SAYISI : 2024/190 E., 2024/189 K.

SAYISI : 2024/İHK-2288

SAYISI : K-2023/429889

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının yolcu olarak bulunduğu elektrikli bisiklet ile davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 26.09.2019 tarihli çift taraflı trafik kazasında davacının yaralanıp maluliyetinin oluştuğunu belirterek fazlaya dair hakları saklı kalarak 398,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 602,00 TL adli rapor ücreti olmak üzere toplam 1.000,00 TL tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, 14.11.2023 tarihli bedel artırım dilekçesi ile dava değerini, 360.000,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın usulden reddi gerektiğini, kusuru kabul etmediklerini, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz uygulanması gerektiğini, davacının müterafik kusurunun bulunduğunu, davacı lehine 1/5 oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini, avans faizi ve adli rapor ücreti isteminin haksız olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin tarihi ve sayısı yukarıda yazılı kararıyla; davacının %8 oranındaki maluliyeti ve davalıya sigortalı araç sürücünün %100 kusuru üzerinden TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre usulünce hesaplama yapıldığı gerekçesiyle davanın kabulü ile 360.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 26.01.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından sunulan maluliyet raporunun yönetmeliğe uygun olduğu, hesap raporunun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli bulunduğu, kusur tespitinin oluşa uygun olduğu, vekalet ücreti belirlemesinin isabetli olduğu ancak davaya konu kazaya karışan davalıya sigortalı aracın ticari nitelikte olması nedeniyle avans faizine hükmedilmesi gerektiği gerekçesiyle davalının itirazlarının reddine, davacının itirazlarının faiz yönünden kabulüne, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılarak yeniden hüküm oluşturulmasına, davanın kabulü ile 360.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 26.01.2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davanın usulden reddi gerektiğini, maluliyet raporunun hatalı olduğunu, hükme esas alınan aktüer raporunun denetime elverişli olmadığını, hesaplama yönteminin hatalı olduğunu, tedavi giderlerinin teminat kapsamı dışında kaldığını, davacının kask takmaması nedeniyle müterafik kusurunun bulunduğunu, vekalet ücretinin hatalı belirlendiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, hükme esas alınan maluliyet raporunun kaza tarihinde yürürlükte bulunan yönetmelik hükümlerine uygun şekilde düzenlemiş bulunmasına, tazminatı Dairemizin yerleşik uygulamalarına uygun biçimde ve usulünce hesap eden aktüer raporunun karara esas alınmış olmasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince:

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 52. maddesi uyarınca zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış (müterafik kusur hâli söz konusu) ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def’i olmadığından bu yönde bir savunma olmasa da resen dikkate alınması gerekir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 78. ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 150. maddesi ve eki Cetvel uyarınca; bisiklet, elektrikli bisiklet, motorlu bisiklet ve motosikletlerde sürücülerin koruma başlığı ve koruma gözlüğü, yolcuların ise koruma başlığı (kask) takması zorunludur.

Davacının elektrikli bisiklette seyahat etmesine rağmen koruma başlığı (kask) takmaması nedeniyle zararın oluşumunda veya artmasında katkısının bulunduğu, dolayısıyla müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğine dair davalının savunması İtiraz Hakem Heyetince kabul edilmemiştir.

Dosya kapsamına göre davacının 26.09.2019 tarihli kaza nedeniyle kafa travması geçirdiği, kafatası kırığı sonrası nöbet geçirme riski ve yüz bölgesinde oluşan skar nedeniyle maluliyetinin bulunduğu tespit edilmiştir. Kaza tespit tutanağına göre davacının kask kullanıp kullanmadığı hususu belirsizdir. Ancak yaralanmanın ve maluliyetin meydana geldiği yer kafa bölgesi olduğundan davacının kaza sırasında kask takmadığı anlaşılmaktadır.

Buna göre tazminata karar verilirken 2918 sayılı KTK'nın 78. ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 150. maddesi ile eki Cetvel uyarınca ve aracın özelliğine göre davacının meydana gelen kazada müterafik kusurunun bulunduğu, buna göre Dairenin uygulamaları da dikkate alınarak TBK’nın 52. maddesi uyarınca tazminattan %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılarak karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

09.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.