10. Hukuk Dairesi, hizmet tespiti davasında, önceki bozma kararına rağmen eksik inceleme ve soyut tanık ifadeleriyle verilen hükmün, davacının çalışma süresi ile niteliğinin kesin tespiti için yeniden detaylı resen araştırma gereğiyle bozulması.
Özet: Davacı, 01.01.2000-30.04.2014 tarihleri arasındaki çalışma döneminin tespiti için dava açmış; davalı taraf, bu ilişkinin İş Kanunu kapsamında tam zamanlı bir iş ilişkisi olmadığını, gönüllülük esasına dayandığını savunmuştur. İlk derece mahkemesinin kısmen kabul kararı, yeterli tanık dinlenmediği, tanık ifadelerinin soyut kaldığı ve davacının çalışma süresi ile tam/kısmi süreli çalışma niteliğinin tam olarak araştırılmadığı gerekçesiyle bozulmuş; mahkemeden, ilgili dönemdeki öğretmenler ve yöneticilerin dinlenmesi, ödeme kayıtları ve işyeri belgelerinin celbi ile çalışmanın niteliğinin detaylıca belirlenmesi istenmiştir.
10. Hukuk Dairesi         2025/6330 E.  ,  2025/14469 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi
SAYISI : 2022/68 E., 2025/8 K.
İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı vekili, davalı ... vekili ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I.DAVA
Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 01.01.2000-30.04.2014 tarihleri arası çalıştığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II.CEVAP
1.Davalı ... vekili cevap dilekçesi özetle; davacının öğrenim biriminde bulunmasının tam zamanlı ve tam bir işverene bağlılık, işverenin talimatlarına hazır bir şekilde Kurumda bekleme şeklinde gerçekleşmediğini, davacının günün belli saatinde işyerine gelerek genel bir temizlik yapıp servis yapmaksızın mutfakta çayı takip ettiğini, davacıdan bunun dışında bir hizmet istenmediğini, tam zamanlı olarak iş yerinde kalması ve başkaca işler yapması yönünde bir yönlendirme de bulunulmadığını, çocukların ve gönüllülerin yanında öğrenim biriminde çalışmayı tercih ettiğini, diğer ... gönüllüleri gibi gönüllü olduğunu, öğrenim biriminde son derece sınırlı bir iş yapması, yaşı ve iş yerinin herkese açık bir eğitim ve öğrenim yuvası olması nedeniyle işinden artan saatlerde öğrenim biriminde kalmasına ses çıkarılmadığını, davacının öğrenim biriminde temizlik işiyle ilgilendiğini, bu işin gün içinde durmaksızın devamlı yapılacak bir iş olmadığını, davacı ile ... arasındaki iş ilişkisinin İş Kanunu kapsamında kabul edilecek bir iş ilişkisi olarak nitelendirilemeyeceğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep ettiği görüldü.
2.Davalı Kurum vekili cevap dilekçesi özetle; davacının herhangi bir çalışmasına rastlanılmadığını, 01.01.2000-30.04.2014 tarihleri arası dönemin zamanaşımına uğradığını, davacının hangi ücretle çalıştığını belirtmediğini, Kurum kayıtlarının resmi belge niteliğinde olduğunu, aksinin resmi belge ile ispat edilmesi gerektiğini beyanla davanın reddine karar verilmesini talep ettiği görüldü.
III.İLK DERECE MAHKEME KARARI
İlk Derece Mahkemesi tarafından 08.09.2021 tarih ve 2019/78 E. 2021/346 K. sayılı karar ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.
IV.BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
A. Bozma Kararı
İlk Derece Mahkemesinin 08.09.2021 tarihli kararının süresi içinde davalı ... vekili ve davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, "...Eldeki dava dosyası incelendiğinde Mahkemece yapılan araştırmanın yetersiz olduğu görülmektedir. Özellikle bozma kararı sonrası yeteri kadar tanık dinlenmediği ve dosya içindeki tanık ifadeleri incelendiğinde bir çoğunun soyut ifadeler taşıdığı, davacının hangi tarihte işe başladığı, hangi tarihlerde ara verdiği, hususunda yeterli somut beyanlara rastlanılmadığı görülmektedir. Bu sebeple Mahkemece, re'sen araştırma ilkesi ışığında; öncelikle belirtilen dönem kapsamında davacının çalıştığı iş yerinde eğitim veren öğretmenler ve başta iş yeri yöneticisi ... ile iş yerinde talebe konu dönemde çalışan diğer yöneticiler re'sen belirlenerek bilgi ve görgülerine başvurulmalı; davacıya yapılan ödemelere ait kayıtlar ile çalışmaya ilişkin belgeler ve işyeri karar defteri araştırılarak celp edilmeli, bu sayede davacının çalışmasının süresi ve bu dönemde ki çalışmasının tam süreli mi kısmi süreli mi olduğu açıklığa kavuşturulmak suretiyle bir karar verilmelidir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla, yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir. Eldeki dava dosyası incelendiğinde Mahkemece yapılan araştırmanın yetersiz olduğu görülmektedir. Özellikle bozma kararı sonrası yeteri kadar tanık dinlenmediği ve dosya içindeki tanık ifadeleri incelendiğinde bir çoğunun soyut ifadeler taşıdığı, davacının hangi tarihte işe başladığı, hangi tarihlerde ara verdiği hususunda yeterli somut beyanlara rastlanılmadığı görülmektedir. Bu sebeple Mahkemece, re'sen araştırma ilkesi ışığında; öncelikle belirtilen dönem kapsamında davacının çalıştığı iş yerinde eğitim veren öğretmenler ve başta iş yeri yöneticisi ... ile işyerinde talebe konu dönemde çalışan diğer yöneticiler re'sen belirlenerek bilgi ve görgülerine başvurulmalı; davacıya yapılan ödemelere ait kayıtlar ile çalışmaya ilişkin belgeler ve iş yeri karar defteri araştırılarak celp edilmeli, bu sayede davacının çalışmasının süresi ve bu dönemde ki çalışmasının tam süreli mi kısmi süreli mi olduğu açıklığa kavuşturulmak suretiyle bir karar verilmelidir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın, eksik inceleme ve araştırmayla, yazılı şekilde hüküm kurulması, usûl ve yasaya aykırı olup, bozma nedenidir..." gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.
B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar
Bozma sonrası İlk Derece Mahkemesinin ilam başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulüne dair karar verilmiştir.
V.TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde özetle; Mahkemenin tanık ve sair delillerin değerlendirilmesinde hataya düştüğü ve hizmetin tamamını kabul etmediğini, dosya kapsamı itibariyle davacının çalışmasını ve davasının kanıtladığını ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.
2.Davalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; her ne kadar yazılı delillere göre karar verildiği bildirilmişse de; bu yazılı delilin ne olduğunun belirtilmediğini, çalışma olgusunun duraksamaya yer vermeyecek şekilde ispatlanmadığını, bu durumda davanın reddi gerekirken yaklaşık ispata dayanarak kısmen kabul kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.
3.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacının bir iş ilişkisi kapsamında müvekkil ... bir fiili çalışmasının bulunduğu ispat edilemediğini, hak düşürücü süreyi dikkate almayarak davacının 13.06.2001-30.04.2014 tarihleri arasında toplam yaklaşık 13 yıl çalıştığının tespitine karar vermesi hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir.
Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Temyiz yoluna başvuru harcı ve aşağıda yazılı temyiz harcının ilgilisinden alınmasına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,
03.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.