Yargıtaya taşınan, işçinin sigortasız çalışma döneminin tespiti istemiyle açılan hizmet tespiti davasında kamu düzeni niteliğindeki uyuşmazlığın değerlendirilmesi.
Özet: Bu hukuki metin, bir çalışanın 2013-2015 yılları arasında sigortasız olarak çalıştığı iddiasıyla açtığı hizmet tespiti davasını konu almaktadır; ilk derece mahkemesi ve istinaf mahkemeleri bu iddiayı kabul ederek çalışmanın tespitine karar vermişken, davalı işveren ve feri müdahil Sosyal Güvenlik Kurumu, tanık beyanları ve delillerle sigortasız çalışmanın ispatlanamadığını ileri sürerek kararı temyiz etmiştir, bu tür davaların kamu düzeniyle ilgili olması nedeniyle özel bir dikkatle yürütülmesi gerektiği vurgulanmaktadır.
MAHKEMESİ : Konya Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2024/2017 E., 2025/1600 K.İLK DERECE MAHKEMESİ : Afyonkarahisar 1. İş MahkemesiSAYISI : 2021/354 E., 2024/225 K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı şirket vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin, davalı ... Ltd. Şti bünyesinde 17.04.2013 tarihinden itibaren, iş akdinin feshi tarihine kadar aralıksız, kesintisiz ve sürekli olarak çalıştığı, müvekkilinin davalı iş yerinde yumurta paketleme işi yaptığını, davalı işveren şirket bünyesinde işe başladığı tarihte sigorta bildirimi yapılmadan çalıştırıldığını, işveren şirket tarafından müvekkilinin sigorta bildirimi 06.08.2015 tarihinde yapıldığı ve bu tarihten itibaren SGK primleri yatırılmaya başlandığını, bu nedenle de müvekkilinin 17.04.2013-05.08.2015 tarihleri arasında sigorta bildirimi hiç yapılmadığı için sigorta primi hiç yatırılmadığı, yukarıda açıklanan nedenlerle davanın kabulü ile müvekkilin 17.04.2013 tarihi ile 05.08.2015 tarihleri arasında davalı işveren nezdinde tam gün ve bilfiil çalıştığının ve sigortalılığının tespitine, çalışma süreleri boyunca ödenmeyen SGK primlerinin ödenmesi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılar üzerinde bırakılmasını talep ve dava etmiştir. II. CEVAPDavalı .... vekili cevap dilekçesinde özetle; davacı tarafça 17.04.2013-05.08.2015 tarihleri arasında müvekkille ait işletmede sigortasız çalışıldığından bahisle hizmet tespit isteminde bulunulmuş ise de söz konusu istemin reddi gerektiği, davacının, müvekkili şirkette 06.08.2015 tarihinden is akdinin fesih edildiği tarihe kadar çalışmış olup. davacının is bu tarihten önce müvekkil şirkette çalışmasının olmadığını, davacı ile müvekkil şirket arasında 06.08.2015 tarihinden önce hiçbir iş akdi olmadığı, SGK kayıtlarınında iş bu hususu doğruladığını, yukarıda hususlar nazara alındığında davacının iddiasımn yersiz olduğu ve iddia konusu gibi 05.08.2015 tarihinden önce müvekkil şirkette herhangi bir çalışması olmadığı, açıklanan nedenlerle haksız davanın reddi ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacıya tahmiline karar verilmesini talep etmiştir. Davalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; 6552 sayılı Kanun'un ilgili 64. maddesinin 2. fıkrası ile müvekkili Kurumun, hizmet akdine tabi çalışmaları nedeniyle zorunlu sigortalılık sürelerinin tespiti talebi ile işveren aleyhine açılan davalarda, davaya davalı yanında fer'î müdahil olarak katılacağı, Kurumun davalı olarak sıfatı bulunmadığı, davacı tarafın dava dilekçesinde açıkladığı ve ileri sürdüğü nedenlerle davalı işveren yanında belirttiği tarihler arasında çalıştığının tespiti talepli davasını kabul etmediklerini, Kurum işlemlerinin kanuna uygun olarak yapıldığını, bu nedenle usul ve yasaya aykırı davanın reddine, yargılama masrafları ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne, davacının ... sicil numaralı davalı iş yerinde 17.04.2013-05.08.2015 tarihleri arası dönemde bir fiil kesintisiz bir şekilde hizmet akdine istinaden çalıştığının tespitine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve fer'i müdahil Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvurunun esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Sebepleri Davalı vekili temyiz dilekçesinde özetle; tanıkların davacıyı tanımadıklarını ya da çalışmadığını beyan ettikleri, Mahkeme kararının dosyadaki 14 tanık anlatımı ve İl Jandarma Komutanlığı araştırma yazısı ile çeliştiğini belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur. Fer'i müdahil SGK vekili temyiz dilekçesinde özetle; dosya kapsamından toplanan deliller ve dinlenen tanık anlatımlarından çalışma olgusunun tam olarak ispat edilemediğini belirterek temyiz başvurusunda bulunmuştur. B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, hizmet tespiti istemine ilişkindir. Davanın yasal dayanağı 5510 sayılı Kanun'un 86/9. maddesidir. 506 sayılı Kanun'un 6. maddesinde ifade edildiği üzere, “sigortalı olmak hak ve yükümünden kaçınılamaz ve vazgeçilemez.” Anayasal haklar arasında yer alan sosyal güvenliğin yaşama geçirilmesindeki etkisi gözetildiğinde, sigortalı konumunda geçen çalışma sürelerinin saptanmasına ilişkin davaların, kamu düzenine ilişkin olması nedeni ile özel bir duyarlılık ve özenle yürütülmesi zorunludur. Bu bağlamda, hak kayıplarının ve gerçeğe aykırı sigortalılık süresi edinme durumlarının önlenmesi, temel insan haklarından olan sosyal güvenlik hakkının korunabilmesi için, bu tür davalarda tarafların gösterdiği kanıtlarla yetinilmeyip, gerek görüldüğünde resen araştırma yapılarak kanıt toplanması gerektiği özellikle göz önünde bulundurulmalıdır. İnceleme konusu dosyada; davacının 17.04.2013-05.08.2015 döneminde çalıştığının tespitini talep ettiği, davacının uyuşmazlık konusu dönemde hizmet bildiriminin bulunmadığı, davacının davalı şirket adına tescilli işyerinden 06.08.2015 - 10.08.2021 tarihleri arasında hizmet bildiriminin bulunduğu anlaşılmaktadır. Somut davada bordro tanıklarının beyanları esas alınarak davacının 17.04.2013-05.08.2015 tarihleri arasında çalıştığına karar verilmiş ise de tanık beyanları ve yapılan araştırma hüküm kurmaya yeterli ve elverişli değildir. Bordro tanıkları davacının çalıştığını beyan etmişler ancak çalışmanın başlangıcı ve sonu hakkında yeterli bilgi vermedikleri gibi tanıkların kendi çalışmaları ile beyanları arasında çelişki olduğu, aynı zamanda davacının çalışmasının başlangıcı ile ilgili tüm tüm tanık beyanlarının çelişkili olduğu anlaşılmaktadır. Davacı tarafından talep edilen tüm dönem yönünden, davacının çalıştığı bölümde çalışmış bordro tanıkları tespit edilerek davacının çalışmasının başlangıcı ve süresi yönünden bilgi ve görgülerine başvurulmalı, kanaat edinmeye yetecek kadar tanık beyanı alınmalı, gerekmesi halinde tüm bordro tanıkları dinlenilmeli, davacıya birlikte çalıştığı kişiler sorularak bildireceği kişilerin de tanıklığına başvurulmalı, tanık beyanları arasında çelişki olması halinde bu çelişkiler giderilmeli, çalışmanın şekli ve süresi tespit edilmeli, elde edilecek sonuç değerlendirilmek suretiyle karar verilmelidir. Mahkemece, bu maddi ve hukuki olgular göz önünde tutulmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olup bozma nedenidir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle,1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA, 2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, 3. Peşin alınan temyiz harcının istek halinde temyiz eden ilgiliye iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 03.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.