SGKnın yurt dışı sigortalılık ile çakışan isteğe bağlı sigorta süreleri nedeniyle yaşlılık aylığını kesme işleminin hukuka uygunluğu ve iptali davası.
Özet: Almanyada sigortalı çalışırken Türkiyede de isteğe bağlı sigorta primi ödeyen bir kişinin yaşlılık aylığı, davalı kurum tarafından yurt dışı ve yurt içi sigortalılık sürelerinin çakışması nedeniyle kesilmiş; davacı, zorunlu sigortalılık kuralının sadece Türkiye içi çalışmaları kapsadığını belirterek kesme işleminin iptali ve aylığının yeniden bağlanmasını istemiş, ilk derece ve bölge adliye mahkemeleri bu talebi haklı bularak kurum işlemini iptal etmiş, ancak davalı kurum işleminin mevzuata uygun olduğunu savunarak kararı temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ : Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi
SAYISI : 2022/531 E., 2025/606 K.İLK DERECE MAHKEMESİ : Gaziantep 1. İş MahkemesiSAYISI : 2021/87 E., 2022/56 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı Kurum vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi ... tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü;I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde özetle; davacının 01.09.1977 tarihinden 21.05.2003 tarihine kadar sigortalı olarak Almanya'da değişik işyerlerinde çalıştığını, aynı zamanda Türkiye'de de isteğe bağlı sağlık sigortası yaptırmak suretiyle kendisini güvence altına aldığını, 21.05.2003 tarihinde işten ayrılan davacının SGK'ya yaşlılık aylığı sebebiyle başvuruda bulunduğunu ve neticesinde 01.06.2003 tarihi itibariyle davalı Kurum tarafından aylık almaya hak kazandığının kendisine bildirildiğini, davalı Kurumun fazla ve yersiz ödeme konulu yazısı ile davacının yurt dışı sigortalılık süreleri ile Türkiye'de yatırılan isteğe bağlı sigortaya prim ödenen sürelerin çakışmasından bahisle aylık bağlanabilmesi için gereken şartların kaybedildiğini ve 24.10.2017 tarihinde aylık ödemesinin kesildiğinin bildirildiğini, bu işlemin hukuka, ahlaka, örnek içtihatlara ve hukukun genel ilkelerine aykırı olduğunu, isteğe bağlı sigortalılık şartlarından olan zorunlu sigortalı olmamak kuralının Türkiye'deki çalışmalara ilişkin olduğunu ve isteğe bağlı sigortalı olunmasına engel bir durum oluşturmadığını beyan ederek, fazla ve yersiz ödeme konulu işlemin iptali ile yeniden yaşlılık aylığı bağlanmasına, 24.10.2017 tarih itibarı ile mahrum bırakılan aylıkların dava tarihinden itibaren işletilecek yasal faiziyle birlikte davacıya iadesine bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı Kurum vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın idari işlemin iptaline yönelik olduğunu, işbu davanın idari yargıda açılması gereken bir dava olduğunu, Mahkeme tarafından görevsizlik kararı verilmesini talep ettiklerini, ayrıca süresinde açılmayan davanın reddi gerektiğini, davalı tarafın Kuruma başvuru yapmadığını, davacının Kurum sigortalısı olduğunu, 21.05.2013 tarihinde aylık talebinde bulunduğunu, aylık şartları yerine getirildiğinden 01.06.2003 tarihi itibari ile yaşlılık aylığı bağlandığını, daha sonra Almanya'dan gelen 25/07/2017 tarih, 347235 sayılı ... belgelerinde, davacının 01.09.1998 yılında yurt dışında çalıştığı dönemde, Türkiye'de isteğe bağlı sigorta yatırdığı anlaşıldığından, 08.06.2011 tarih B.13.2.SGK. 0.0.10.07.01/01 - 031/368 - 2011/48 sayılı genelge gereği, davacının Türkiye'deki isteğe bağlı sürelerinin silindiğini, davalının aylıklarının 24.10.2017 tarihinde kesildiğini beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulü ile davalı ... İl Müdürlüğünün ... sayı ve bila tarihli, "Fazla ve yersiz ödeme" konulu işleminin iptali ile davacıya kesilme tarihi olan 24.10.2017 tarihinden itibaren yeniden yaşlılık aylığı bağlanmasına, kesilen aylıkların dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.IV. İSTİNAFİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı Kurum vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf isteminin esastan reddine karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz SebepleriDavalı Kurum vekili temyiz dilekçesinde özetle; ...'nün 11110857 4/a sicil ve ... TC kimlik no.lu ile Kurum sigortalısı olduğunu, 21.05.2013 tarihinde aylık talebinde bulunduğunu, bu başvurusuna istinaden aylık şartları yerine getirildiğinden 01.06.2003 tarihi itibari ile yaşlılık aylığı bağlandığını, daha sonra Almanya'dan gelen 25.07.2017 tarih, 347235 sayılı ... belgelerinde sigortalının 01.09.1998 yılında yurt dışında çalıştığı dönemde; Türkiye'de isteğe bağlı sigorta yatırdığı anlaşıldığından Türkiye'de isteğe bağlı sürelerin silindiğini, isteğe bağlı süreleri silindiğinden dolayı da aylık bağlanma şartlarını kaybettiğinden; davalının aylık bağlanma dönemi olan 24.10.2017 tarihinde kesildiğini 2011/48 sayılı genelgeye istinaden yapılan işlemin hukuka uygun olduğunu savunmuş ve ilk derece mahkemesi kararının bozularak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. B. Değerlendirme ve GerekçeUyuşmazlık, Kurum işleminin iptali istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup davalı Kurum vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARAR Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370. maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 03.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.