işçi alacakları davasında kıdem, ihbar, fazla çalışma ve tatil ücreti talepleri ile çoklu işverenlik ilişkilerini inceleyen yargıtay 9. hukuk dairesi temyiz kararı.

İşçi alacakları davasında kıdem, ihbar, fazla çalışma ve tatil ücreti talepleri ile çoklu işverenlik ilişkilerini inceleyen Yargıtay 9. Hukuk Dairesi temyiz kararı.

Özet: İş mahkemesi, birden fazla şirketin müteselsil sorumluluğu altında montaj ekip şefi olarak çalıştığı iddia edilen davacının, belirli süreli iş sözleşmesi savunmasının aksine belirsiz süreli bir iş ilişkisi bulunduğunu ve iş akdinin haklı nedenle feshedildiğinin ispatlanamaması nedeniyle kıdem ve ihbar tazminatlarına hak kazandığını, ayrıca tanık anlatımları ve kayıtlarla ispatlanan dönemler için ücret, fazla çalışma ve ulusal bayram/genel tatil alacaklarının kısmen kabulüne karar vermiştir.

9. Hukuk Dairesi 2025/6258 E. , 2025/9138 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2024/334 E., 2024/555 K.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar davalılardan ... İnş. Taah. ve San. Tic. AŞ (... Şirketi) ile ... Teknoloji San. ve Tic. AŞ (... Şirketi) vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildi.

Davalılardan ... Şirketi vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tâbi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 25.11.2025 Salı günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü davalılardan ... Şirketi ve .... Ses ve Görüntü Sist. San. ve Tic. AŞ (... Şirketi) adına duruşmaya kimse katılmadı. Davalılardan ... Şirketi adına vekili Avukat ... ile davacı vekili Avukat ... geldiler.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... Şirketinin Aşkabat Türkmenistan'daki projesi başta olmak üzere bir çok projede montaj ekip şefi olarak 09.02.2014-01.10.2017 tarihleri arasında aylık net 3.500,00 Amerikan Doları (USD) ücret ile çalıştığını, ücretin 900,00 USD'lik kısmının elden avans olarak verildiğini ve kalanının ise bankaya kısım kısım yatırıldığını, iş sözleşmesinin davalı ... Şirketi tarafından feshedildiğini, davalı Şirketlerin alacaklardan müştereken sorumlu olduğunu, haftanın 6 günü 08.00-20.00 saatleri arasında çalıştığını, ayda iki pazar 07.00-17.00 saatleri arasında çalıştığını, Ramazan bayramında bir gün, Kurban bayramında ise iki gün tatil verildiğini, diğer tatil günlerinde çalıştığını, müvekkilinin çalıştığı süre göz önüne alındığında 5.250,00 USD ihbar tazminatı alacağı bulunduğunu belirterek kıdem ve ihbar tazminatları ile ücret, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ile yıllık ücretli izin alacaklarının davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... Şirketi vekili cevap dilekçesinde; davacının 01.01.2017-30.09.2017 tarihleri arasında diğer davalı ... Şirketinin bünyesinde belirli süreli iş sözleşmesi ile çalıştığını, Türkmenistan makamlarından izin alamadıkları için sigortanın kendileri üzerinden yapıldığını, davacının sigorta kayıtları incelendiğinde 09.02.2014-02.09.2016 tarihleri arasında kendi bünyelerinde çalışmadığını, davacı ile diğer davalı ... Şirketi arasında imzalanan yurt dışı hizmet sözleşmesi uyarınca 01.01.2017-30.09.2017 tarihleri arasında montaj grup şefi olarak 2.273,00 USD ücret karşılığı belirli süreli iş sözleşmesi ile çalışma gerçekleştiğini, davacının çalışmasının 1 yıldan kısa olduğunu ve sözleşmenin belirli süreli olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.

2. Davalı ... Şirketi cevap dilekçesinde; Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu yetkilileri tarafından kendilerine 2016 yılı Ağustos ayında kayyum atandığını, Firma yetkililerinin tutuklu bulunduğunu, bu sebeplerle dava ile ilgili olan belgelere ulaşılamadığını, davacı tarafın tüm iddialarını ispat etmesi gerektiği savunarak davanın reddini istemiştir.

3. Davalı ... Şirketi davaya cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 16.11.2020 tarihli kararı ile; tanık anlatımları ve dosya kapsamındaki kayıtlar bir arada değerlendirildiğinde davacının tüm hizmet süresinde davalı ... Şirketi bünyesinde alt işveren Şirketlerde sigortalı olarak çalıştığı, ... Şirketi ile ... Şirketi arasında devir ilişkisi bulunduğu ve alt işveren ... Şirketinin kendi dönemiyle, son alt işveren ... Şirketi ile asıl işveren ... Şirketinin tüm hizmet süresince davacının alacaklarından müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, iş sözleşmesinin belirli süreli kabul edilebilmesi için gereken objektif neden koşulunun bulunmadığı ve davacının belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalıştığının kabul edilmesi gerektiği, iş sözleşmesinin haklı nedenle feshedildiği davalı taraflarca ispatlanamadığından davacının kıdem ve ihbar tazminatlarına hak kazandığı, tanık anlatımları ve işyeri iç yazışmaları bir arada değerlendirilerek davacının davalı ... Şirketinde sigortalı olarak çalıştığı dönemde ayda 43 saat, davalı ... Şirketinde sigortalı olarak çalıştığı dönemde ayda 36 saat fazla çalışma yaptığı, davalı ... Şirketi tarafından sunulan puantaj kayıtlarına göre davacının ... Şirketinde sigortalı olarak çalıştığı dönemde 7 ulusal bayram ve genel tatil gününde çalıştığı, davalı ... Şirketi ile ... Şirketi yönünden ulusal bayram ve genel tatil ücreti talebinin kabulü, diğer davalı ... Şirketi döneminde ulusal bayram ve genel tatillerde çalışıldığı ispatlanamadığından bu davalı yönünden dava dilekçesinde talep edilen ulusal bayram ve genel tatil ücreti talebinin reddine dair hüküm kurmak gerektiği, puantaj kayıtlarıyla sonuca gidildiğinden indirim uygulanmasına yer olmadığı, dosya kapsamında bulunan puantaj kayıtları ve işyeri iç yazışmalarına göre davacının hafta tatili ücreti alacağına hak kazandığı, işyeri kayıtlarıyla sonuca gidildiğinden bu alacak kaleminden de indirim uygulanmasına yer olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 16.11.2020 tarihli kararına karşı süresi içinde davalılar vekillerince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 52. Hukuk Dairesinin 02.10.2023 tarihli kararı ile; asıl işveren alt işveren ilişkisinde, yardımcı iş olan montaj işinin ilk önce ... isimli Şirkete daha sonra ... isimli Şirkete ... Şirketi tarafından verildiği, verilen işin sahibi olan ... Şirketinin asıl işveren, yardımcı işi alan ve yerine getiren diğer davalı Şirketlerin ise alt işveren oldukları, alt işveren olan bu Şirketlerin davacı işçiyi asıl işverenden aldığı işte bu işe münhasıran çalıştırdıkları, davacı işçinin işçilik alacaklarından davalı Şirketlerin müştereken ve müteselsilen sorumlu oldukları, davacının aldığı son aylık ücretin net 3.500,00 USD olduğu, iş sözleşmesinin haklı nedenle sona erdirildiğinin işveren tarafından ispatlanamadığı, davacının fazla çalışma yaptığını ispatladığı gerekçesiyle davalılar vekillerinin istinaf başvurusunun ayrı ayrı esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 52. Hukuk Dairesinin 02.10.2023 tarihli kararının süresi içinde davalı ... Şirketi ile davalı ... Şirketi vekillerince temyiz edilmesi üzerine Dairece; davalılar ... Şirketi ve ... Şirketi vekillerinin diğer temyiz itirazlarının reddi ile dava dilekçesinde; davacının çalıştığı süre göz önüne alındığında, 5.250,00 USD ihbar tazminat alacağı bulunduğu belirtilmiş olup bu beyanın davacı tarafı bağlayacağı gözetilmeden hükme esas alınan bilirkişi raporunda hesaplanan net 9.153,89 USD ihbar tazminatının hüküm altına alınmasının hatalı olduğu, hafta tatili alacağının ispatında takdiri delil niteliğindeki tanık beyanları dâhil tüm dosya kapsamının dikkate alındığı, buna göre ispatın yazılı belgelere ve işveren kayıtlarına dayanmadığı; hâl böyle olunca hesaplanan hafta tatili alacağından uygun oranda bir indirim yapıldıktan sonra belirlenecek miktarın hüküm altına alınması gerektiği gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararı ortadan kaldırılarak İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, bozma kararı doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... Şirketi vekili temyiz dilekçesinde;

a. Husumet itirazlarının İlk Derece Mahkemesi tarafından dikkate alınmadığını,

b. Davacı tarafından dosyaya sunulan delillerin kabulünün mümkün olmadığını, sunulan belgelerin imzalı kaşeli olmayıp basit bir şekilde herkes tarafından oluşturulabilecek belgeler olduğunu, bu nedenle sunulan belgelerin yazılı belge ve delil olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığını,

c. Davacının çalıştığı dönemde aldığı kabul edilen ücretin son derece fahiş ve hatalı olduğunu,

d. Davacının diğer davalı ... isimli Şirket bünyesinde çalışmasının 10 ay civarında olduğunu, kıdem tazminatı hak etmediğini, belirli süreli iş sözleşmesi ile çalıştığından ihbar tazminatı hakkı bulunmadığını,

e. Fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil günleri ücreti ile hafta tatili ücreti alacağı taleplerinin de ispatlanamadığını, ayrıca pazar gününe denk gelen ulusal bayram ve genel tatil günleri için hesaplama yapılmasının hatalı olduğunu, beyanlarına itibar edilen davacı tanıklarının davacı ile aynı işi yapan kişiler olmadığını, indirim oranının yetersiz olduğunu ileri sürmüştür.

2. Davalı ... Şirketi vekili temyiz dilekçesinde;

a. Ara karar ile tanıklarının dinlenmesine karar verilmesine rağmen tanıkları dinlenmeksizin bilirkişi raporu alınması ve hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, hukuki dinlenilme hakkının kısıtlandığını,

b. Davacının çalıştırıldığı sözleşmede iş sözleşmesinin müvekkili Şirkete devredilmediğini, davacı ile yeni bir iş sözleşmesi yapıldığını, davacının önceki çalışmalarından müvekkili Şirketin sorumlu olmadığını, davacının hizmet süresinin kesintisiz olmadığını,

c. Davacının aylık ücretinin 3.500,00 USD olmadığını, iş sözleşmesi gereği davacının ücretinin 2.273,00 USD olduğunu, davacıya iş sözleşmesinin 30.09.2017 tarihinde son bulacağının 15.09.2017 tarihinde ihbar edildiğini, ihbar tazminatı talebinin reddi gerektiğini,

d. Fazla çalışma yapması durumunda bordrolara yansıtılarak fazla çalışma alacaklarının davacıya banka kanalıyla ödendiğini ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, ihbar tazminatı hesabında talep aşımı yapılıp yapılmadığı ve hafta tatili alacağından indirim yapılması gerekip gerekmediği noktalarındadır.

Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeple;

Davalılar ... Şirketi ve ... Şirketi vekillerinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz giderinin temyiz edenlere yükletilmesine,

Davacı yararına takdir edilen 40.000,00 TL vekâlet ücretinin davalı ... Şirketinden alınarak davacıya verilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

25.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.