9. hukuk dairesinde yurt dışı şantiyesinde çalışan elektrik ustasının kıdem, ihbar, ücret ve diğer işçilik alacakları davasında ilk derece ve istinaf kararlarının incelenmesi.

9. Hukuk Dairesinde yurt dışı şantiyesinde çalışan elektrik ustasının kıdem, ihbar, ücret ve diğer işçilik alacakları davasında ilk derece ve istinaf kararlarının incelenmesi.

Özet: Dava, yurt dışı şantiyesinde elektrik ustası olarak çalışan davacının, haksız fesih iddiasıyla kıdem ve ihbar tazminatları ile düzensiz ve eksik ödenen ücret, fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil ücretleri ile yıllık ücretli izin alacaklarının tahsili talebine ilişkindir; ilk derece mahkemesi, davacının aylık net 1.800 USD ücretle çalıştığını, iş sözleşmesinin haksız feshedildiğini tespit ederek kısmen davayı kabulle bakiye kıdem tazminatı, yıllık ücretli izin ve ücret alacaklarına hükmetmiş, davalı tarafın istinaf başvurusu üzerine bölge adliye mahkemesi, tespit edilen gerçek ücretin ve bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun olduğunu belirterek ilk derece mahkemesi kararını onamıştır.

9. Hukuk Dairesi 2025/6452 E. , 2025/9130 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :İş Mahkemesi

SAYISI : 2025/118 E., 2025/330 K.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verilmiştir.

Davalı vekilince temyiz incelemesinin duruşmalı olarak yapılmasının istenilmesi üzerine, işin duruşmaya tabi olduğu anlaşılmış ve duruşma için 25.11.2025 Salı günü tayin edilerek taraflara tebligat gönderilmiştir.

Duruşma günü davalı vekili Avukat ... ile davacı vekili Avukat ... geldiler.

Duruşmaya başlanarak hazır bulunan avukatların sözlü açıklamaları dinlendikten sonra duruşmaya son verildi.

Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı işyeri bünyesinde yurt dışı şantiyelerinde elektrik ustası olarak 05.04.2018-12.12.2019 tarihleri arasında çalıştığını, davacının aylık net 1.800,00 USD ücret aldığını, çalıştığı süre boyunca ücret ödemelerinin düzensiz olduğunu, bu nedenle 9.000,00 USD ücretinin ödenmediğini, davacının iş sözleşmesinin hiçbir gerekçe gösterilmeden haksız ve bildirimsiz olarak feshedildiğini, davacının haftanın 7 günü 07.00-19.00 saatleri arasında çalıştığını, işin yoğunluğuna göre 19.00' dan sonra 23.00'e kadar çalışmasının uzadığını, davacının tüm ulusal bayram ve genel tatil günlerinde çalıştığını, karşılığı ücretin ödenmediğini belirterek kıdem ve ihbar tazminatları ile fazla çalışma, hafta tatili, yıllık ücretli izin ve ücret alacaklarının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının 05.04.2018-12.12.2019 tarihleri arasında ... Spor Kompleski inşaatı işinde elektrik ustası olarak net 1.237,50 USD aylık ücretle çalıştığını, davacının hak ettiği ücret alacaklarına bordrolarda yer verildiğini, davacının söz konusu bordroları ihtirazı kayıtsız imzaladığını, davacının iş sözleşmesine elektik işlerinin sona yaklaşması ve iş bitimi gerekçesi ile son verildiğini, davacının yıllık ücretli izin alacağı talep etmesinin mümkün olmadığını, davacının fazla çalışma, ulusal bayram ve genel tatil ile hafta tatil çalışmaları karşılığı ücretlerinin ödendiğini ve bordrolarda gösterildiğini, davacıya kıdem tazminatının ödendiğini, davacının hizmet süresi dikkate alınarak 6 hafta önceden iş sözleşmesinin feshedileceğinin bildirdiğini, davacının da iş arama izinlerini toplu olarak Türkiye'de kullanmak istediğini belirttiğini, bunun üzerine 02.12.2019-12.12.2019 tarihleri arasında ihbar süresini kullandığını savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 09.06.2022 tarihli kararı ile; davacının 05.04.2018-12.12.2019 tarihleri arasında davalının yurt dışı şantiyesinde çalıştığı, ücretinin net 1.800,00 USD olduğu, davacının 1.853,12 USD kıdem tazminatına hak kazandığı, yapılan ödeme mahsup edildiğinde bakiye kıdem tazminatı alacağının 436,25 USD olduğu belirlenerek bu miktara hükmedildiği, ıslah dilekçesinde bu alacak kalemi için 436,00 USD talep edilmesine rağmen sehven kuruş kısmına da hükmedilmişse de kısa kararla gerekçeli karar arasında çelişki yaratmamak adına değiştirilmediği, davacının 1 yılı aşan çalışma süresine göre hak ettiği izin gün sayısının 14 gün olduğu, davalı tarafça yıllık ücretli izinlerin kullandırıldığı ya da ücretinin ödendiğine dair dosyaya bir delil sunulmadığı, her ne kadar davacı 26.06.2019-16.07.2019 tarihleri arasında yurt içinde bulunmakta ise de bunun yıllık ücretli izin karşılığı olduğuna dair dosyaya bir delil sunulmadığından bu sürenin yıllık ücretli izin süresinden sayılmadığı, davacının bordrolarında tahakkuk ettirilen tutarların toplamının 39.075,72 USD olduğu, davacıya banka kanalıyla 26.955,73 USD, makbuz karşılığı 3.400,00 USD ödendiği, yapılan ödemeler mahsup edildiğinde davacının bakiye ücret alacağının 8.719,99 USD olduğu gerekçesiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 09.06.2022 tarihli kararına karşı süresi içinde davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulması üzerine ... Bölge Adliye Mahkemesi 29. Hukuk Dairesinin 12.09.2024 tarihli kararı ile davacının aylık net 1.800,00 USD ücretle çalıştığına ilişkin iddiasını emsal ücret araştırması ve davacı tanık beyanları doğrultusunda ispatladığı, davacının yapmış olduğu iş de dikkate alındığında tespit edilen ve hesaplamalara esas alınan aylık ücret miktarının yerinde olduğu, hükme esas alınan bilirkişi raporunun dosya kapsamına uygun ve denetime elverişli olduğu, tespit edilen gerçek ücret miktarı üzerinden imzalı bordrolardaki fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil tahakkukları doğrultusunda hesaplama yapılmış olduğu, işbu alacaklardan indirim yapılmamasında isabetsizlik bulunmadığı, tespit edilen bakiye kıdem tazminatı, ücret, yıllık ücretli izin, fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil ücreti alacaklarının ödendiğine ilişkin davalı işverence delil sunulmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Bölge Adliye Mahkemesinin 12.09.2024 tarihli kararının süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine Dairece; davalı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi ile davacının yıllık ücretli iznini kullandığı, bu nedenle İlk Derece Mahkemesince davacının yıllık ücretli izin alacağı talebinin reddine karar verilmesi gerekli iken yazılı gerekçeyle kabulüne karar verilmesi hatalı olduğu, ayrıca davacı tarafça ıslah dilekçesinde 436,00 USD kıdem tazminatı talep edilmiş olmasına rağmen Mahkemece talep aşılarak 436,25 USD'nin hüküm altına alınmasının da hatalı olduğu gerekçesiyle Bölge Adliye Mahkemesi kararının ortadan kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesinin ilâm başlığında tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilâmı doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde;

1. Davacı tarafın bozmadan önceki İlk Derece Mahkemesi kararını icra takibine koyduğunu ve icra takibine konu alacak tutarının tamamının ödendiğini, davacı tarafın alacağının bulunmadığını, davanın konusuz kaldığını,

2. Somut uyuşmazlığa yabancı hukukun uygulanması gerektiğini,

3. Kamerun hukuku uyarınca davanın zamanaşımı nedeniyle reddi gerektiğini,

4. Ücretin hatalı tespit edildiğini,

5. Davacı tanıklarının menfaat birliği içindeki tanıklar olduğunu,

6. Davacının fazla çalışma, hafta tatili ile ulusal bayram ve genel tatil alacağının bulunmadığını,

7. Kıdem tazminatının alacağının bulunmadığını,

8. Faiz türü ve başlangıç tarihinin hatalı olduğunu ileri sürmüştür.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık; ücret miktarı ile fazla çalışma, hafta tatili, ulusal bayram ve genel tatil alacaklarının ispat ve hesaplanmasına, alacakların icra dosyasına ödenip ödenmediğine ilişkindir.

1. Temyizen incelenen İlk Derece Mahkemesi kararında ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı vekilinin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davalı taraf bozma ilâmı öncesinde İlk Derece Mahkemesince hüküm altına alınan alacaklar bakımından davacı tarafın icra takibi başlattığını, söz konusu takip dosyasına hüküm altına alınan alacakların ödendiğini savunmuş, buna ilişkin bilgi ve belgeleri dosyaya sunarak davanın konusuz kaldığını iddia etmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozma ilâmına uyularak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş ise de; davalı tarafın itirazı kapsamında inceleme yapılarak, bozma öncesi İlk Derece Mahkemesi tarafından hüküm altına alınan alacakların tamamının icra takibi kapsamında ödenip ödenmediğinin araştırılması ve ödendiğinin tespiti hâlinde davanın konusuz kaldığına karar verilmesi gerekmekte iken bu yönde inceleme ve araştırma yapılmadan yazılı gerekçe ile karar verilmesi hatalı olup bozmayı gerektirmiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Davacı yararına takdir edilen 40.000,00 TL duruşma vekâlet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,

Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,

25.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.