Yapım sözleşmesi gereği hakediş kesintisi, enerji gideri, sözleşme dışı imalat ve malzeme farkından kaynaklanan alacak talebinde, davacının ispat yükünü yerine getirememesi ve belediye tüzel kişiliğinin sona ermesiyle oluşan husumet sorunlarının Bölge Adliye Mahkemesi kararı sonrası Yargıtayca incelenmesi.
Özet: Bu hukuki evrak, bir inşaat şirketinin belediye ile imzaladığı sözleşme kapsamında yaptığı inşaat işinden kaynaklanan alacak davasını konu almaktadır; davacı, tesis enerji gideri olarak yapılan haksız kesintilerin, ödenmeyen hakediş bedellerinin, sözleşme dışı imalatların ve malzeme değişikliğinden doğan fiyat farklarının tahsilini talep etmiştir. İlk derece mahkemesi, enerji gideri kesintisini sözleşmeye uygun bularak ve ek imalat ile fiyat farkı taleplerinin ispatlanamadığı gerekçesiyle davayı reddetmiş; Bölge Adliye Mahkemesi ise bu ret kararını esasen onaylarken, usul yönünden yanlış dahil edilen davalı belediyeler hakkındaki hükmü ve davacı aleyhine vekalet ücreti hükmünü yasal değişiklikler nedeniyle kaldırarak davanın esastan reddine ve diğer davalılar hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına karar vermiştir. Davacı vekili bu kararı eksik incelemeye dayalı bilirkişi raporu nedeniyle temyiz etmiştir.
MAHKEMESİ: İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 14. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2023/92 E., 2024/948 K.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili ile dahili davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü. I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; davacı şirket ile... Belediyesi arasında 11.07.2007 tarihinde imzalanan sözleşme kapsamında davacı tarafından yapılan ...İnşaatı İşinde davalının, davacının hakedişinden tesis enerji gideri adı altında 32.614,43 TL haksız kesinti yaptığı gibi 12.086,68 TL tutarındaki hakediş bedelini de ödemediğini, ayrıca davacıya sözleşme dışı yaptırılan bir kısım imalâtların bedeli ile sözleşmeye konu malzemelerde yapılan değişiklikten kaynaklı fiyat farkının da ödenmediğini ileri sürerek bu bedellerin davalıdan tahsilini talep etmiştir. II. CEVAPDavalı vekili (Kapatılan ... Belediyesi) cevap dilekçesinde; davacının yapmış olduğu işlerin bedelinin ödendiğini, sözleşme gereğince iş yeri deneylerinin yapılması süresi boyunca geçici kabule kadar davacının kullandığı her türlü enerji giderinin şirkete ait olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasındaki sözleşmeye göre geçici kabul tarihine kadar tesiste kullanılan enerji giderinin davacı şirket tarafından karşılanması gerektiği, 3065 sayılı Kanun'un 8/2. maddesi kapsamında fazla veya yersiz hesaplanan vergi bulunması nedeniyle gerek satıcı gerekse alıcı nezdinde işlemin KDV uygulanmadan önceki hale döndürülmesinin esas olduğu, bu nedenle enerji gideri ile KDV'nin davacıdan kesilmesinde sözleşmeye aykırılık bulunmadığı, tesisin temel inşaatı sırasında yapılan sözleşme dışı işler ile malzeme farklılığının tesisin tamamlanmış ve çalışır durumda olması nedeniyle keşif yapılarak tespit edilmesinin mümkün olmadığı gibi yapılan işlerin belli bir alana yayılması nedeniyle numune alınarak da sonuca ulaşılamayacağı, yapılan işlerin ispatı açısından şantiyede tutulması gereken ataşman ve yeşil defterlerin de dosyaya sunulmadığı, davacının fazla imalât ve malzeme değişikliğine bağlı fiyat farkı talebi yönünden ise iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davalı ... Su ve ... İdaresi Genel Müdürlüğü yönünden davanın reddine, diğer davalı Belediyeler yönünden ise davanın husumet yokluğundan reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taraflar arasındaki sözleşmeye göre geçici kabul tarihine kadar tesiste kullanılan enerji giderinin davacı şirket tarafından karşılanması gerektiği, 3065 sayılı Kanun'un 8/2. maddesi kapsamında fazla veya yersiz hesaplanan vergi bulunması nedeniyle gerek satıcı gerekse alıcı nezdinde işlemin KDV uygulanmadan önceki hale döndürülmesinin esas olduğu, bu nedenle enerji gideri ile KDV'nin davacıdan kesilmesinde sözleşmeye aykırılık bulunmadığı, tesisin temel inşaatı sırasında yapılan sözleşme dışı işler ile malzeme farklılığının tesisin tamamlanmış ve çalışır durumda olması nedeniyle keşif yapılarak tespit edilmesinin mümkün olmadığı gibi yapılan işlerin belli bir alana yayılması nedeniyle numune alınarak da sonuca ulaşılamayacağı, numune alınsa bile ataşmanlar ve yeşil defter olmaksızın işin miktarı yönünden hesaplama yapılmayacağı, şantiyede tutulması gereken ataşman ve yeşil defterlerin ise dosyaya sunulamadığı, davacının fazla imalât ve malzeme değişikliğine bağlı fiyat farkı talebi yönünden ise iddiasını ispatlayamadığı, İlk Derece Mahkemesinde davanın reddine karar verilmesinin doğru olduğu ancak dava sırasında yürürlüğe giren 6360 sayılı Yasa ile sözleşmenin tarafı olan Konacık Belediyesi'nin tüzel kişiliği sona erdiği ve dava konusu işte sorumluluğun ve husumetin yasa gereği tüzel kişiliği haiz ... Su ve ... İdaresi Genel Müdürlüğü'ne geçtiği, İlk Derece Mahkemesince hiç bir sorumluluğu bulunamayan .... Belediyesi ile ... Büyükşehir Belediyesi'nin davaya dahil edilip bu davalılar hakkında husumet yokluğundan ret kararı verilmesinin ve davacı aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesini doğru olmadığı gerekçesiyle davacının istinaf başvurusunun kabulüne İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasına, davanın reddine, davaya dahil edilen davalı Belediyeler hakkında hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri 1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; Bölge Adliye Mahkemesi Kaldırma kararında belirtilen hususlar yerine getirilmeden bilirkişilerce eksik incelemeye dayalı olarak rapor düzenlendiğini, dosya kapsamında yapılan incelemede ihale dosyası kapsamında dizi pusulası ekinde yeşil defter niteliğindeki belgelerin tutanağa bağlanmış olduğunu, bu belgelerin olmadığı ve incelemediği yönündeki mahkeme gerekçesinin hatalı olduğunu, dosya içinde bulunan bir kısım belgeler incelenmeden karar verildiğini, keşif artışı ile süre uzatımı kararı olduğu gözetilerek işle ilgili gecikme olup olmadığı varsa sorumlusu ve sebepler incelenmeden geçici kabule kadar olan enerji giderinden davacının sorumlu olduğunun kabul edilmesinin doğru olmadığını beyan etmektedir. 2. Dahili davalı ... Belediyesi vekili temyiz dilekçesinde; İlk Derece Mahkemesinin verdiği ilk karara karşı davacı tarafça yapılan istinaf başvurusu üzerine Bölge Adliye Mahkemesince verilen ilk kararda, ilk derece mahkemesi kararı kaldırılırken müvekkili belediye lehine verilen vekalet ücreti yönünden hatalı karar verildiği yönünden değerlendirme yapılmadığını, böylelikle davalı müvekkili yönünde verilen husumet kararının ve vekalet ücretinin kesinleştiğini, kesinleşen hükmün yok sayılarak Bölge Adliye Mahkemesince davalı lehine kurulan vekalet ücretinin kaldırılmasının doğru olmadığını beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe; Uyuşmazlık, eser sözleşmesine dayalı hakediş alacağı ile fazla imalât bedelinin tahsili istemine ilişkindir. Bölge Adliye Mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.VI. KARARAçıklanan sebeple;Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı HMK'nın 370/1. maddesi hükmü uyarınca ONANMASINA,Aşağıda yazılı temyiz harçlarının temyiz edenlere yükletilmesine,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine, 06.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.