İstanbul Anadolu 2. Fikrî ve Sınaî Haklar Hukuk Mahkemesinde endüstriyel tasarım tecavüzü tespiti ve davacının tescilinin hükümsüzlük talebinin bilirkişi raporuyla reddi.
Özet: Davacı taraf, tescilli endüstriyel tasarımına davalının tecavüz ettiğini, benzer ürünler üreterek piyasaya sürdüğünü ve bu nedenle maddi-manevi tazminat ile ihtiyati tedbir talep ederken; davalı, tecavüzü reddetmiş, kendi ürünlerinin farklılığını ve davacının tasarımının yenilik ile ayırt edicilik kriterlerini taşımadığı gerekçesiyle hükümsüzlüğünü savunarak karşı dava açmıştır, ancak alınan bilirkişi raporu, davalının eylemlerinin davacının tasarımına tecavüz oluşturduğunu ve davacının tasarımının yenilik ile ayırt edicilik niteliklerine sahip olup hükümsüzlük koşullarının bulunmadığını tespit etmiştir.

T.C. İstanbul Anadolu 2. FİKRİ VE SINAİ HAKLAR HUKUK MAHKEMESİ

ESAS NO : 2023/135 Esas
KARAR NO: 2026/4
DAVA: Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli)
DAVA TARİHİ: 23/06/2023
KARAR TARİHİ: 15/01/2026
Mahkememizde görülmekte bulunan Endüstriyel Tasarım (Maddi Tazminat İstemli) davasının yapılan açık yargılamasının sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin her çeşit makine ve plastik, eşya imalat ve satışını yaptığını, bunlarla ilgili yedek parça imal etmek ve satmak, ithal ve ihraç etme konu ile ilgili olarak her nevi ticari ve sinai aracı faaliyette bulunduğunu, müvekkili tarafından faaliyet alanına ilişkin olarak dava dışı 3.kişi ----adına geçmişte kayıtlı olan ----- tescil numaralı tasarımın ------tarihinde noter nezdinde müvekkilinin devir aldığını, ilgili tasarımın -----olduğunu, karşı tarafın müvekkiline ait tasarımın birebir benzerini ürettiklerini, piyasaya sunduklarını, sözleşme yapmak için öneride bulundukları ticari amaçla kullandıkları veya bu amaçlarla bulundurduklarını ve ticaret alanına çıkardıklarını ve bu ihlali ayrıca----------- adıyla satışını yaptıklarını belirterek; Davalının müvekkilinin tasarımına tecavüz gerçekleştirdiğinin tespitini, e Belirsiz alacak niteliğinde olmak üzere şimdilik fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 15.000TL maddi, 15.000TL manevi tazminatın delil tespiti talebinde bulundukları 25.05.2023 tarihinden başlayacak ticari faizle birlikte davalıdan tahsilini, Teminatlı veya teminatsız olarak ihtiyati tedbir taleplerinin kabulü ile SMK 149 gereğince delil tespiti anında davalı adresinde bulunan dava konusu tasarımların ve kalıpların benzerinin üretilmesinin, piyasaya sunulmasının, ticaret alanına çıkarılmasının ve satılmasının engellenerek toplatılmasını, e Masrafı davalıya ait olmak üzere davanın sonunda verilecek hüküm ilanına karar verilmesini talep etmiştir.Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Asıl davaya cevap dilekçesinde; Müvekkilinin 1999 yılından beri faaliyet gösteren, sektörde bilinen, kendine has ürünleri olan ve kendi Müşteri portföyünü oluşturmuş bir firma olduğunu, -------D.İş sayılı dosyasından alınan rapor incelendiğinde, yapılan keşifte ihlale konu bir ürüne rastlanmadığı, müvekkili kataloglarında ilgili ürünlerin bulunmadığını, Müvekkilin web sayfasında -----adı ile yer alan ürün müvekkil adına ---- numarası ile tescilli markası olduğunu, Müvekkilim bundan önce olduğu gibi bundan sonra da iltibasa mahal vermeyecek itibarda bir firma olduğunu, Karşı dava dilekçesinde; Davacıya ait ----------sayılı tasarım incelendiğinde bahse konu tescilin yenilik kriterini taşımadığı, tescile korunmaya değer olmadığı, harcı alem bir ürün olduğunu, dava hakkında hüküm kesinleşinceye kadar tasarımın 3. Kişilere devrinin önlenmesine yönelik olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesi gerektiğini belirterek; Davacının haksız ve mesnetten yoksun davasının reddine, Davacı/ karşı davalı ya ait ------ Sayılı tasarım tescillerinin işbu dava sonunda verilecek esas hüküm kesinleştiği tarihe kadar üçüncü kişilere devrinin önlenmesine yönelik davalıya tebligat yapılmaksızın ihtiyari tedbir kararı verilmesine, Davacı-karşı davalıya ait --------- nezdindeki------Sayılı tasarım tescilinin SMK madde 55, 56, 77 maddeleri uyarınca yeni ve ayırt edici olmadığı hususunun tespitine ve bu sebeple hükümsüzlüğüne, -----sicilinden terkinine, Hem huzurdaki esas dava hem de karşı dava bakımından masraf ve yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine, Dava sonunda verilecek esas hükmün --- çapında yayınlanan ve en yüksek satış rakamlarına sahip ilk üç gazeteden birinden ilanına karar verilmesini talep etmiştir.
D E L İ L L E R V E G E R E K Ç E : Dava, asıl davada asıl davacı adına tescilli -----tasarıma asıl davalı tarafrından tecavüzde bulunup bulunulmadığı maddi ve manevi tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı, karşı davada ise ---- numaralı tasarımın yeni ve ayırt edici olmadığı iddiası ile hükümsüzlük koşullarının oluşup oluşmadığı taleplidir. Mahkememizde aldırılan --- tarihli bilirkişi raporunda; Asıl davada; davacı/karşı davalı tarafa ait ---- tasarım ile davalı/karşı davacı tarafa ait------- aynı olma derecesinde benzer olarak algılandıkları, ayrıca tasarımcının tasarımı geliştirmede sahip olduğu seçenek özgürlüğünün de oldukça fazla olduğu, bu nedenlerle SMK'nun 56/6 ve 58/2 maddeleri kapsamında ayırt edicilik ve korumanın kapsamına yönelik olarak seçenek özgürlüğü olmasına rağmen davalı-karşı davacının davaya konu eylemlerinin, davacının----- numaralı tasarıma tecavüz oluşturduğu, karşı davada; davacı/karşı davalı tarafa ait------ tasarımın hükümsüzlüğüne dayanak olarak sunulan ürün tasarımları ile farklı olarak algılandıkları ve yenilik ve ayırt edicilik niteliklerine sahip olduğu, dolayısıyla davalı-karşı davacı tarafından ikame edilmiş olan hükümsüzlük davasına ilişkin olarak hükümsüzlük şartlarının mevcut olmadığı, görüş ve kanaatine varıldığına dair raporunu sunmuşlardır. Mahkememizde aldırılan--- tarihli bilirkişi raporunda özetle; Asıl dava yönünden Davacı tarafa ait ---- tasarım ile davalı tarafa ait ------ ürünü arasında bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunmadığı, birbirleri ile benzer olarak algılandıkları, Bu itibarla, davalının ---- modelinin davacının ------ sayılı tescilli tasarımına tecavüz oluşturduğu; Karşı dava yönünden; Hükümsüzlüğü istenen -------no'lu tasarım ile hükümsüzlüğüne dayanak olarak sunulan internet sitesinde yer alan ürün görselinin bilgilenmiş kullanıcı üzerinde yarattığı genel izlenimde belirgin farklılıklar bulunduğu, birbirleri ile farklı olarak algılandıkları, Bu itibarla,---- sayılı tasarımın yenilik ve ayırt edicilik niteliklerini haiz bulunduğuna dair raporunu sunmuşlardır. Talimat yoluyla ------ Talimat dosyası ile aldırılan ----- tarihli bilirkişi raporunda sonuç olarak: Bilirkişiye verilen inceleme görevinin kapsamında bulunması nedeniyle, davacının ----- tescil numaralı tasarımına yönelik tecavüzün varlığının kabulü halinde, olası maddi tazminat miktarının hesaplaması yapılmıştır. ----- tarih aralığında, davacı ----- davalı ------ talep edebileceği toplam maddi tazminat tutarı ----- olarak hesaplanmıştır. Davacı Vekilinin ------- harç tarihli dava dilekçesinde; “Belirsiz alacak niteliğinde olmak üzere şimdilik, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 15.000.-TL. Maddi, 15.000.-TL. manevi olmak üzere toplam 30.000.-TI. tazminatın, delil tespiti talebinde bulundukları 25.05.2023 tarihinden itibaren başlayacak ticari faiz ile birlikte davalıdan tahsiline, tazminat hesaplamasının SMK 15172-b maddesine göre, davalının elde ettiği net kazanca göre yapılmasına karar verilmesini talep ettikleri” Belirtilmiştir. Maddi tazminat 254,63.-TI. olarak hesaplanmış olup, manevi tazminat koşullarının oluşup oluşmadığı, oluştu ise tutarının ne kadar olduğu konularındaki değerlendirme ve takdir Sayın Mahkeme'ye ait olacağına dair raporunu sunmuşlardır. Tarafların gösterdikleri deliller toplanmış, tüm usuli eksiklikler giderilmiştir. İncelenen dosya kapsamı, mevcut deliller, bilirkişi raporu birlikte değerlendirildiğinde; Asıl dava davacı adına tescilli ----- numaralı tasarıma yönelik tecavüzün tespiti, meni ve refi ile maddi manevi tazminat talebine ilişkin olup karşı davanın ise karşı dava ise ----- tasarımın yeni ve ayırt edici olmadığı iddiasına dayalı hükümsüzlüğüne ilişkin olup, ---D.iş sayılı dosyasından aldırılan ------ bilirkişi raporunda, iş yerinde herhangi bir ürüne rastlanmadığı fakat katalog ve İnternet sitesinde benzerinin satışa sunulduğu bu durumun karışıklığa sebebiyet vereceğinin belirtildiği,mahkememizce aldırılan ---- tarihli bilirkişi raporunda davalı tarafından kullanılan şezlong tasarımlarının ---- numaralı tasarımla tecavüz oluşturduğu ayrıca karşı dava yönünden ise hükümsüzlük koşullarının oluşmadığı yönünde görüş bildirildiği, daha sonra aldırılan ------ tarihli bilirkişi raporunda asıl davacı tasarımının yeni ve ayırt edici olduğunu asıl davada davalı kullanımlarının tecavüz oluşturduğu yönünde görüş bildirildiği, tazminat yönünden talimat yoluyla aldırılan ----- Talimat sayılı dosyasından aldırılan -----tarihli bilirkişi raporunda SMK 151/2-b) kapsamında ------ maddi tazminat hesabı yapıldığı, buna göre dosya kapsamı değerlendirildiğinde öncelikle karşı dava olarak açılan hükümsüzlük davası bakımından dava konusunun şezlong tasarımına ilişkin olduğu, mahkememiz uzmanlık alanı dışında olması sebebiyle aldırılan bilirkişi raporlarında karşı davacı tarafından sunulan görseller ile davacıya ait ------ numaralı tasarım karşılaştırılmış karşılaştırılan tasarımların fon, konum ebat ilişkilerinin farklı olduğu, bu nedenle benzer olduğu ileri sürülen şezlong tasarımlarının asıl davacı tasarımına benzer olmadıkları belirtildiğinden ve bu husus her iki bilirkişi raporu ile de tespit edilmiş olduğundan, hükümsüzlük talebi yönünden davanın reddine karar verildiği, asıl dava olan tecavüz iddiası bakımından ise aldırılan değişik iş dosyası raporu ile mahkememizce aldırılan her iki raporda da davalı tarafından kullanılan tasarımın seçenek özgürlüğü kapsamında davacı tasarımına benzer olduğunun ve tecavüz koşullarının oluştuğunun belirtildiği, karşı davacı adına tescilli olan ---- numaralı ----- tasarımı ile asıl davacı adına tescilli----- numaralı tasarım karşılaştırılmış ve benzer olduğu karşı davacı tarafından üretilen tasarımların adına tescilli ------- numaralı tasarım kapsamında olduğu belirtilmiş ise de bu hususun SMK 155/1. Maddesi kapsamında tecavüz fiilini ortadan kaldırmadığı anlaşıldığından tasarım hakkına tecavüz yönündeki asıl davanın kabulüne, tecavüzün varlığı nedeniyle asıl davacının SMK 149. Maddesi uyarınca maddi manevi tazminat talebinde bulunabileceği, SMK 151/2-b) kapsamında aldırılan bilirkişi raporunda, davalı - karşı davacının 254,63 TL net kar elde ettiği anlaşılmış ise de davalı - karşı davacının 2023 yılında net satışının 13.532.194,24 TL olduğu, bu satışların tamamının dava konumuz ------- tasarımına ilişkin olmadığı fakat hesaplanan 254,63 TL' nin çok düşük olması sebebiyle mahkememizce BK 50. Maddesi uyarınca talep edilen 15.000,00 TL maddi tazminatın dosya kapsamına uygun olduğu anlaşıldığından, maddi tazminat yönünden davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, manevi tazminat talebi yönünden ise incelenen mali veriler, sosyal ekonomik durum tespit tutanakları ve tüm dosya kapsamı bir arada değerlendirildiğinde takdiren 10.000,00 TL manevi tazminatın dosya kapsamına uygun olduğu anlaşıldığından manevi tazminat talebinin kısmen kabulüne, kabul edilen tazminat taleplerine delil tespit talep tarihi olan 25/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiz işletilerek neticeten davanın kısmen kabulü ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
Asıl davanın KISMEN KABUL KISMEN REDDİ ile, davalı tarafından davacının --------- numaralı tasarımınına tecavüzün tespiti, men'i ve refine, davalı tarafından davacı tasarımına benzer şekilde ürün üretimi, satışı, pazarlanması, eylemlerinin her türlü fiziki, internet ve sosyal medya ortamında yasaklanmasına, mevcut kullanımların kaldırılmasına,
15.000,00 TL Maddi tazminatın 25/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
10.000,00 TL Manevi tazminatın 25/05/2023 tarihinden itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
Hükmün kesinleşmesi halinde masrafı davalıdan alınmak üzere günlük gazetelerden birinde ilanına,
Karşı davanın REDDİNE,
ASIL DAVA YÖNÜNDEN;
1-Alınması gereken 1.707,75 TL harçtan peşin alınan 512,33 TL harcın mahsubu ile eksik alınan 1.195,42 TL' nin davalı - karşı davacı ------ tahsiline, hazineye irat kaydına, davacı - karşı davalı tarafından yatırılan 512,33 TL' nin davalı - karşı davacı ------ alınarak davacı - karşı davalı ------ verilmesine,
2-Davacı - karşı davalı tarafından yapılan 13.655,50 TL yargılama giderinden 12.138,50 TL' Nin davalı - karşı davacı ---- alınarak davacı - karşı davalı ---- verilmesine,
3------ D.iş sayılı dosyasından yapılan 5.610,00 TL yargılama giderinin davalı - karşı davacı ----- alınarak davacı - karşı davalı ------verilmesine,
4-Tecavüz yönünden: Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, takdir olunan 55.000,00 TL ücretinin davalı - karşı davacı ---- alınarak davacı - karşı davalı ------ verilmesine,
5-Maddi tazminat yönünden: Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, takdir olunan 15.000,00 TL ücretinin davalı - karşı davacı ---- alınarak davacı - karşı davalı ------ verilmesine,
6-Manevi tazminat yönünden: Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, takdir olunan 10.000,00 TL ücretinin davalı - karşı davacı ---- alınarak davacı - karşı davalı ------- verilmesine,
7-Manevi tazminat yönünden: Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, takdir olunan 5.000,00 TL ücretinin Davacı - karşı davalı ----- alınarak davalı - karşı davacı -------- verilmesine,
KARŞI DAVA YÖNÜNDEN
1-Alınması gereken 615,40 TL harçtan yatırılan 269,85 TL harcının mahsubu ile 345,55 TL nin davalı - karşı davacı ----- alınarak hazineye irat kaydına,
2-Davalı - karşı davacı tarafından yapılan yargılama giderlerinin üzerinde bırakılmasına,
3-Karar tarihinde yürürlükte bulunan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi uyarınca, takdir olunan 55.000,00 TL ücretinin davalı - karşı davacı ----- alınarak davacı - karşı davalı ------- verilmesine,
4-Kullanılmayan ve artan gider avansının karar kesinleştiğinde ve talep halinde taraflara iadesine,
Dair davacı- karşı davalı vekili ile davalı - karşı davacı vekilinin yüzlerine karşı gerekçeli kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde istinaf yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı.15/01/2026