kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedeli tahsili davasında mirasçı tespiti, emsal değerleme, harç muafiyeti ve terkin kapsamının temyiz incelemesi.

Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedeli tahsili davasında mirasçı tespiti, emsal değerleme, harç muafiyeti ve terkin kapsamının temyiz incelemesi.

Özet: Kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili davasında, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne dair kararının istinaf incelemesi ve yeniden yargılama süreçlerinden geçmesinin ardından, Bölge Adliye Mahkemesinin düzelterek esastan kabul ettiği kararına karşı, davalı idare, davacının hissesinin yalnızca yol olarak terkini yerine taşınmazın tamamının terkinine karar verilmesinin hukuka aykırı olduğu iddiasıyla temyiz kanun yoluna başvurmuştur.

5. Hukuk Dairesi 2025/1859 E. , 2025/13271 K.

"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2024/1537 Esas, 2024/2074 Karar

KARAR: Esastan ret/ Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen karar

İLK DERECE MAHKEMESİ: İstanbul 18. Asliye Hukuk Mahkemesi

SAYISI: 2022/257 Esas, 2024/33 Karar

Taraflar arasındaki kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin tahsili istemine ilişkin davada yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davalı ... ve ... Büşükşehir Belediye Başkanlığı vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; dava konusu İstanbul ili, ..., ... Mahallesi 10 46... parsel sayılı taşınmaza davalı idareler tarafından el atıldığını belirterek kamulaştırmasız el atılan taşınmaz bedelinin davalı idareden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve ... Büşükşehir Belediye Başkanlığı vekilleri istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

1. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; davanın husumetten reddine karar verilmesi gerektiğini, dava konusu taşınmazın değerinin yüksek belirlendiğini, müvekkil idare harçtan muaf olduğu halde aleyhine harca hükmedildiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

2. Davalı ... vekili istinaf dilekçesinde özetle; Mahkeme kararına esas alınan 29.09.2016 tarihli bilirkişi raporu ekindeki krokide koordinatların bulunmadığını, bu nedenle tapuda terkin işleminin yapılamadığını, ... Caddesi 11.07.2010 tarihli protokol uyarınca ... Genel Müdürlüğünün sorumluluğuna girdiğini, husumetin ... Genel Müdürlüğüne yöneltilmesi gerektiğini, ayrıca davacının tapu maliki ... ...’nin mirasçısı olduğuna dair herhangi bir belgenin dosyada bulunmadığını, belirlenen bedelin yüksek olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dosyaya sunulan veraset ilamı incelendiğinde murisin 04.11.1902 doğumlu ... kızı ...olduğu, veraset ilamı dava dosyasında "gömme izin kağıdı" başlıklı belgede adının "Konstantine kızı ... inde ... " şeklinde yazıldığı, böylece veraset ilâmında adı geçen muris ... De ... ile tapu kaydında "... inde ..." olarak adı yazılı malikin aynı kişiler olduğu, farklılığın yazım hatasından kaynaklandığının anlaşıldığı, ... Mühendisi bilirkişiden koordinatlı rapor alındığı, arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, dava konusu taşınmazın konum ve niteliğine göre belirlenen bedelin adil ve hakkaniyete uygun olduğu kabul edildiğinden davalı ... vekilinin ve ... vekilinin esasa ilişkin istinaf nedenleri yerinde görülmediği, ancak davalı ... harçtan muaf olduğu hâlde, aleyhine harca hükmedilmesi doğru görülmediğinden İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek Bölge Adliye Mahkemesi kararında davacının hissesinin yol olarak terkinine karar verilmesi gerekirken taşınmazın tamamının terkinine karar verilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Arsa niteliğindeki taşınmaza emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde ve tespit edilen bedelin davacı tarafa ödenmesine karar verilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen diğer nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

Davalı ... vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,

Davalı ... Başkanlığından aşağıda yazılı kalan harcın alınarak Hazineye irat kaydedilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,

22.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.