Radyasyon maruziyeti sonucu el dokularının erimesiyle artan maluliyet ve gelişen durum kapsamında maddi manevi tazminat talebinin değerlendirilmesi.
Özet: Davacı, 2000 yılında davalı şirketin ihmaliyle maruz kaldığı yüksek radyasyon sonucu ellerinde oluşan ve sürekli ameliyat gerektiren hasarın devam etmesiyle maluliyet oranının arttığını ileri sürerek maddi ve manevi tazminat talep etmiş; ilk derece ve istinaf mahkemeleri, daha önce %83 olarak belirlenen maluliyet oranında bir artışın ispatlanamadığı gerekçesiyle davayı reddetmişse de, davacı, son rapor tarihinde yaşı gibi faktörlerin dikkate alınmadığını ve ellerindeki erimenin sürdüğünü belirterek kararı temyiz etmiştir; Yüksek Mahkeme, bedensel yaralanmalarda zararın kapsamının doğru tespiti için geçici ve sürekli iş göremezlik oranlarının yetkili sağlık kuruluşlarınca, kaza tarihindeki mevzuata uygun şekilde ve özellikle "gelişen durum" veya "artan maluliyet" olup olmadığının yeni bir raporla belirlenerek yeniden değerlendirilmesi gerektiğini vurgulamıştır.
MAHKEMESİ: Sakarya Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2024/1696 E., 2025/854 K.İLK DERECE MAHKEMESİ: Gebze 4. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI: 2015/263 E., 2023/374 K. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hakimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü. I. DAVADavacı vekili dava dilekçesinde; davacının babasına ait ...İnşaat Taahhüt Sanayi ve ... Limited Şirketi'nde çalışmaktayken Senitel 5285 seri numaralı projektör kaynak makinesi tutucusunda bulunan arıza nedeniyle muhafaza altına alınarak kutusuna konulan makine için 04.03.2000 tarihinde davalı şirkete müracaat edildiğini, şirket yetkilisinin makinenin tamiri için gerekli bir takım işlemleri hiç bir önlem almadan davacıya çıplak elle yaptırmasından dolayı davacının ellerindeki dokuların yüksek derece radyasyona maruz kaldığını ve bir süre sonra ellerinin erimeye başladığını, bu olay nedeniyle davalı şirket aleyhine açtıkları davalarda tazminata hükmedildiğini, ancak davacının el dokularının erimeye devam ettiğini ve sürekli olarak ameliyat olmak zorunda kaldığını, ruhsal dengesinin bozulduğunu ileri sürerek, manevi ve tedavi masrafları ve maluliyet oranındaki artış maddi tazminatın davalıdan tahsilini talep etmiştir. II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde; davanın reddini istemiştir. III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacı tarafından Şişli 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/492 E. sayılı dosyasında açılan davada alınan maluliyet raporu doğrultusunda davacının maluliyetinin %31 olduğu kabul edilerek bu dosyada tazminata hükmedildiği, daha sonra Gebze 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/360 E. sayılı dosyasında açılan davada alınan maluliyet raporu doğrultusunda ise maluliyet oranının %83 olduğu kabul edilerek tazminata hükmedildiği, eldeki dosyada Adli Tıp Kurumu'ndan alınan 24.08.2022 tarihli ve 15.05.2023 tarihli raporlarda davacının maluliyetinin %83 olduğu yönünde görüş bildirildiği, davacının artan maluliyeti için eldeki davayı açtığı, ancak tespit edilen maluliyet oranında bir değişiklik olmadığı davacının maluliyetinin arttığı iddiasını ispatlayamadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir. IV. İSTİNAF İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir. V. TEMYİZ A. Temyiz Sebepleri Davacı vekili temyiz dilekçesinde; Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşleri Yönetmeliği'nin 22/8. maddesi uyarınca Adli Tıp Kurumu tarafından maluliyet oranı hesaplanırken davacının rapor tarihindeki yaşının dikkate alınması gerektiğini, son rapor tarihi olan 24.08.2022 tarihi itibarıyla 46 yaşında olan davacının yaşına göre E cetvelinde meslekte kazanma gücünü kaybetme oranının %87 olacağını, düzenlenen raporda davacının son rapor tarihindeki yaşının dikkate alınmadığını, yüksek dozda sanayi tipi radyasyona maruz kalan davacının ellerindeki erimenin ve tedavisinin halen devam ettiğini, bu hususun doktor raporlarıyla tespit edildiğini, eksik inceleme sonucu hatalı karar verildiğini beyan etmektedir. B. Değerlendirme ve Gerekçe1.Uyuşmazlık, eser sözleşmesine dayalı maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. 1.1. Bedensel yaralanmalar sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından geçici iş göremezlik süresi ile sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi zorunludur. Söz konusu belirlemenin, bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılması gerekir.1.2. Davacıya belirlenen iş göremezlik oranı üzerinden tazminat ödemesi yapan davalının hukuki durumunun, kaza tarihinde yürürlükte olan yönetmelik hükümleri uyarınca alınacak yeni bir raporda, artan maluliyet ile gelişen durum olup olmadığı sorunu çözüldükten sonra değerlendirilmesi gerekir. Gelişen durumun varlığı hâlinde gelişen durum yönünden yeniden dava açılabilmesi mümkündür.1.3. Gelişen durum; olay sonucu meydana geldiği hâlde, başlangıçta bilinen yaralanmalar dışında, sonradan ortaya çıkan veya gelişen, olaya bağlı vücut bütünlüğünü bozan sonuçlar olarak tanımlanabilir.Bedensel yaralanma nedeniyle ortaya çıkan zarar, kendi özel yapısı içerisinde, sonradan değişme eğilimi gösteriyor, zararı doğuran eylem veya işlemin doğurduğu sonuçlarda (zararın nitelik veya kapsamında) bir değişiklik ortaya çıkıyor ise artık “gelişen durum” ve dolayısıyla gelişen bu durumun zararın nitelik ve kapsamı üzerinde ortaya çıkardığı değişiklikler söz konusu olmaktadır. Böyle hâllerde zararın kapsamını belirleyecek husus, gelişmekte olan bu durumdur ve bu gelişme sona ermedikçe zarar henüz tamamen gerçekleşmiş sayılamaz. Gelişen durumun söz konusu olup olmadığı her olaya özgü olarak dosyaya sunulan delillere göre belirlenir. 2.1.Somut olayda davacının maruz kaldığı radyasyonun halen davacının vücudunda etkisini gösterip göstermediği, radyosyana bağlı zararın devam edip etmeyeceği, yani gelişen bir durumun bulunup bulunmadığı, radyosyanun etkisi sonlanmış ise hangi tarihte sona erdiği kesin olarak belirlenmelidir. Çünkü tedavinin ne zaman sona erdiği ve sürekli iş göremezlik oranının hangi tarihte kesin olarak belirlenebilir hâle geldiği, gerçek zararın tespiti açısından önemlidir.2.2. Mahkemece hükme esas alınan Adli Tıp Kurumu 3. ... Dairesi tarafından 24.08.20 22... .05.2023 tarihinde düzenlenen raporlar incelendiğinde, davacının 2008 yılından önceki tedavi evrakları ile davacının maruz kaldığı yaralanmaya ilişkin düzenlenen sağlık kurulu raporları incelenmeden, 2008 sonrası sağlık kurulu raporları incelenerek ve davacının muayenesi yapılarak düzenlenen raporda davacının yaralanması nedeniyle zaman içinde gelişen bir durum olup olmadığı değerlendirilmeden olayın meydan geldiği tarihte yürürlükte bulunan 85/9529 Karar sayılı Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemleri Tüzüğü'nün 5. maddesinin 10. fıkrasındaki ''Meslekte kazanma gücünün azalma oranının hesabında, sigortalının sürekli iş göremezlik halinin raporla tesbit edildiği tarihdeki yaşı esas alınır.'' hükmü uyarınca sürekli iş göremezlik halinin olaydan 4 ay sonra geçekleştiği kabul edilerek olay tarihindeki yaşı (24) dikkate alınarak maluliyetinin oranının belirlendiği görülmüştür. Oysaki Adli Tıp Kurumu'nun aynı ... Dairesi tarafından 06.01.2003 tarihinde düzenlenen raporda olayın olduğu 21.03.2000 tarihinden sonraki sağlık raporları ve tedavi evrakları incelenerek ve davacı 06.12.2002 tarihinde muayene edilerek aynı Tüzüğün 5. maddesinin 12. fıkrasındaki ''Ancak sigortalının sağlık durumunda sürekli iş göremezlik yönünden bir değişiklik olmuş ise, bu değişikliğin raporla saptandığı tarihteki yaşı esas alınır.'' hükmü uyarınca halihazırdaki yaşını (27) esas alarak maluliyet oranını %31 olarak belirlediği ve radyasyon yanığının ne şekilde iyileşeceği, ellerindeki lokal bulgulara ilerideki sistematik arızalarının ne şekilde eşlik edeceği tıbben tahmil edilemeyeceğinden durumunda değişiklik olduğunda şahsın tekrar muayene edilmek ve değerlendirilmek üzere tıbbi belgeleriyle kuruma gönderilmesi yönünde görüş bildirildiği anlaşılmıştır. 2003 yılından düzenlenen rapordaki bulgular ile 2023 yılında düzenlenen rapordaki bulgular incelendiğinde davacının radyasyona bağlı yarlanmasında değişikliğin olduğu da anlaşıldığına göre eldeki davada düzenlenen Adli Tıp Raporu olaydan sonra düzenlenen 06.01.2003 tarihli raporla çelişkili olduğundan maluliyet oranının tespiti açısından hükme esas alınmaz. 2.3. Bu durumda mahkemece; dava konusu olayın meydan geldiği tarihten en son rapor tarihine kadar davacının olayla ilgili tüm tedavi evrakı ile sağlık kurulu raporları dosyada toplanarak (2008 yılına ilişkin tedavi evrakı ile sağlık kurulu raporları davacıya tazminat ödemesi yapılan Şişli 4. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2008/492 E. ve Gebze 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2009/360 E. sayılı dosyalarında bulunduğundan bu dosyalarlardaki tüm evrak ve sağlık kurulu raporları ile eldeki davaya dayanak 2008 yılından sonraki davacının dava konusu olayla ilgili tedavisine ilişkin tedavi evrakı davacıdan temin edilerek ya da davcıya sorularak ilgili yerlerden dosyaya getirtilerek) tüm tedavi evrakı ve sağlık raporları karşılaştırılmak suretiyle maluliyet oranının belirlenmesine etki eden fiziksel ve fonksiyonel arazlarda zaman içinde gelişim olup olmadığı özellikle davacının maruz kaldığı radyasyonun halen davacının vücudunda etkisinin devam edip etmediği, uzuv kaybının devam edip etmeyeceği, radyasyonun etkisinin azaldığı ve maluliyete etki edecek gelişen bir durumun kalmadığının tespiti halinde ise gelişen durumun ne zaman son bulduğunu belirleyen yeni bir sağlık kurulu raporu alınmalıdır. Söz konusu rapor, oluşturulacak farklı bir uzman doktor heyetince, kaza tarihinde yürürlükte bulunan ve yukarıda açıklanan 85/9529 Karar sayılı Sosyal Sigortalar Sağlık İşlemleri Tüzüğü hükümlerine göre bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak ve bizzat muayene edilerek düzenlenmelidir. 3. Açıklanan nedenlerle; davacıdaki yaralanmanın gelişen durum olup olmadığı ve davaya konu kaza nedeniyle davacının en son %83 olarak kabul edilen maluliyet oranında bir artış bulunup bulunmadığı hususlarında gerekçeli, denetime elverişli ve kaza ile illiyet bağının kurulduğu yeni bir rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma sonucu yazılı şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirir. VI.KARAR Açıklanan sebeplerle; 1. Temyiz olunan, İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,2. İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde ilgiliye iadesine,Dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine, bozma kararının bir örneğinin kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,06.11.2013 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.