2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu uyarınca kamulaştırma bedelinin tespiti ile faiz ve değerleme esaslarına ilişkin temyiz incelemesi.
Özet: Davacı idare tarafından açılan kamulaştırma bedelinin tespiti ve taşınmazın tescili davasında, Bölge Adliye Mahkemesi, ilk derece mahkemesinin kararını kaldırarak yeniden esas hakkında hüküm kurmuş; sulu tarım arazisine net gelir esasına göre değer biçilmesinin uygun olduğunu onaylamış, ancak 01.08.2023ten önce açılan davalarda kamulaştırma bedeline uygulanacak yasal faizin başlangıç ve hesaplama yöntemine ilişkin ilk derece mahkemesi uygulamasını hatalı bularak düzelttikten sonra davanın kabulüne karar vermiştir.
MAHKEMESİ: Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2024/3582 Esas, 2024/4861 KararKARAR: Yeniden esas hakkında verilen kararİLK DERECE MAHKEMESİ: Yunak Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI: 2023/541 Esas, 2024/135 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesince, İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekilince temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usûl eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Konya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 1 16... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ile kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazın gerçek değerinin tespit edilmesini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davanın kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; kamulaştırma bedeline işletilen faiz oranı ve faiz başlangıç tarihinin düzeltilmesi gerektiğini, hükme esas alınan bilirkişi raporunda münavebe ürünlerinde verim, satış fiyatı resmî veriye dayanılmaksızın belirlendiğini, münavebe ürünlerinin hatalı belirlendiğini, kıymet takdir raporunda belirlenen bedel ile bilirkişi raporunda belirlenen bedel arasında önemli bir orantısızlık olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir. C. Gerekçe ve Sonuç Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile sulu tarım arazisi olan dava konusu taşınmaza %4 kapitalizasyon faizi uygulanmak suretiyle 2942 sayılı Kanun'un kıymet takdir esaslarını düzenleyen 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca arazilerde olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelire göre değer biçilmesinin usul ve kanuna uygun olduğu, ancak 01.08.2023 tarihinden önce açılan davada kamulaştırma bedeline, 2942 sayılı Kanun'un 10 uncu maddesinin dokuzuncu fıkrası gereğince davanın açıldığı tarihten 4 ay sonrasından başlamak üzere İlk Derece Mahkemesinin ilk kararıyla hükmolunan kamulaştırma bedeli için İlk Derece Mahkemesinin ilk karar tarihine kadar ve Dairenin kaldırma kararından sonra hüküm altına alınan fark kamulaştırma bedeli için de İlk Derece Mahkemesinin ikinci karar tarihine kadar yasal faiz uygulanması gerektiğinin düşünülmemesinin hatalı olduğu gerekçesiyle davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz Sebepleri Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arazi niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun’un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (f) bendi uyarınca olduğu gibi kullanılması halinde getireceği net gelir esas alınarak değer biçilmesi yerindedir. 3.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukukî nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin aşağıdaki paragrafın kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.4. Bölge Adliye Mahkemesince İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak yeniden hüküm kurulduğu gözetilmeden ödemeye ilişkin hüküm yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi doğru görülmemiştir.Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının düzeltilerek onanması gerekir.VI. KARARAçıklanan sebeplerle;1. Davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine, 2. Bölge Adliye Mahkemesi kararının hüküm fıkrasının (04) nolu bendinin hükümden çıkartılması, yerine "Tespit edilen 779.723,91 TL kamulaştırma bedelinin tahsilde tekerrüre sebebiyet vermeyecek şekilde derhal davalıya ödenmesine, bu hususta bankaya müzekkere yazılmasına, tapu kaydındaki takyidatlar ile haciz ve ipotek şerhinin ve varsa tapu kaydındaki tüm takyidatların ve vergi borcu kesintisinin bulunması halinde ise kamulaştırma bedeline yansıtılmasının istenilmesine," ibaresi yazılması suretiyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,22.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.