Yargıtay 2. Ceza Dairesi, Bölge Adliye Mahkemesinin Ceza Muhakemesi Kanununun 280/1-e ve (f) bentlerinde sınırlı sayılan haller dışında dosya üzerinden verdiği bozma kararının hukuka aykırılığı ve adil yargılanma hakkına etkisi.
Özet: Mahkeme, Bölge Adliye Mahkemesinin, hırsızlık ve iş yeri dokunulmazlığının ihlali suçlarına ilişkin ilk derece mahkemesi hükümlerini, Ceza Muhakemesi Kanununda sınırlı olarak sayılan ve duruşma açılmadan bozmaya izin veren haller dışında, duruşma açılması gereken durumlarda dosya üzerinden hatalı bir şekilde bozma kararı vermesinin hukuka aykırı olduğunu belirtmektedir; bu durumun, ilk derece mahkemesinin bozma kararına direnme yetkisi olmaksızın yeniden hüküm kurmasını yasal dayanak olmaktan çıkardığı, Yargıtay Ceza Genel Kurulu ve Anayasa Mahkemesi kararlarınca da teyit edildiği üzere hukuka açık ve ağır bir aykırılık teşkil ederek adil yargılanma hakkını ihlal ettiği tespit edilmiştir.
2. Ceza Dairesi         2023/14521 E.  ,  2025/19493 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2022/538 E., 2022/763 K.
SUÇLAR : Hırsızlık, iş yeri dokunulmazlığının ihlâli
HÜKÜMLER : İstinaf başvurusunun esastan reddine
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Ret, onama
İlk Derece Mahkemesince kurulan hükümlere yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararların; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir oldukları, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükümleri temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291/1. maddesi gereği temyiz isteminin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi gereği temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle gereği düşünüldü;
5271 sayılı Kanun'un 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek; sanık müdafiinin temyiz isteminin; sanığın yararlanma kastı bulunmadığından eylemin kullanma hırsızlığı kapsamında değerlendirilmesi gerektiğine, somut olayda değer azlığı ve etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanma koşullarının oluştuğuna, bileşik suç hükümleri dikkate alınmadan sanık hakkında iki ayrı cezaya hükmolunmasının hukuka aykırı olduğuna ilişkin olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde bölge adliye mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre Aydın 7. Mahkemesinin, 09.04.2021 tarihli ve 2020/643 Esas, 2021/315 Karar sayılı dosyasında verilen mahkûmiyet hükümlerine yönelik sanık ve müdafiinin istinaf istemi üzerine yapılan inceleme neticesinde, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 06.06.2021 tarihli ve 2021/1068 Esas, 2021/1823 Karar sayılı kararı ile sanık hakkında hırsızlık suçu bakımından etkin pişmanlık hükümlerinin uygulanıp uygulanmayacağı değerlendirilmeden karar verilmesi ile iş yeri dokunulmazlığının ihlâli suçu bakımından suçtan zarar gören ve davaya katılma hakkı bulunan iş yeri sahibi davadan haberdar edilmeden hüküm kurulması nedenleri ile hükümlerin bozulmasına karar verildiği, ancak bozma kararında belirtilen hukuka aykırılıkların aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği, iş yeri dokunulmazlığının ihlâli suçu bakımından suçtan zarar gören iş yeri sahibinin yokluğunda yargılama yapılmasına dair bozma nedeninin de, 5271 sayılı Kanun'un 289/1-e maddesinde duruşmada hazır bulunması gereken kişilerin aynı Kanun'un 188. maddesinde belirlenmiş olması ve suçtan zarar görenin bu kişilerden biri olmaması nedeniyle bahsi geçen bent kapsamında değerlendirilemeyeceği gözetilerek; Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,
Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 Karar sayılı kararında “… bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin…” kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve 2023/33667 sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine..." hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle; İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesinin, 06.06.2021 tarihli ve 2021/1068 Esas, 2021/1823 Karar sayılı kararı ile bozma üzerine verilen Aydın 7. Asliye Ceza Mahkemesinin, 17.01.2022 tarihli ve 2021/409 Esas, 2022/34 Karar sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,
Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükümlerin bu sebepten dolayı 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği Tebliğnâme'ye aykırı olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 7. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 04.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.