Hırsızlık dosyasında bölge adliye mahkemesince duruşmasız verilen hukuka aykırı bozma kararı nedeniyle adil yargılanma hakkının ihlali.
Özet: Bölge Adliye Mahkemesinin hırsızlık suçundan verilen beraat kararını, sanığın diğer sanıklarla eylem birliği içinde suçu işlediği gerekçesiyle mahkumiyet hükmü kurulması gerektiğini belirterek, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun 280. maddesindeki sınırlı bozma halleri dışında, duruşma açmaksızın dosya üzerinden doğrudan bozma kararı vermesi ve bu bozmaya istinaden ilk derece mahkemesince yeniden hüküm tesis edilmesi, kanuni dayanağı bulunmayan bu tür bozma kararlarının hukuka açık ve ağır aykırılık oluşturması ile Anayasanın 36. maddesinde güvence altına alınan mahkemeye erişim hakkını ihlal etmesi nedeniyle hukuka aykırı bulunmuştur.
2. Ceza Dairesi         2023/15598 E.  ,  2025/19639 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi
SAYISI : 2021/2695 E., 2021/2215 K.
SUÇ : Hırsızlık
HÜKÜM : İstinaf başvurusunun esastan reddine
TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Bozma
İlk Derece Mahkemesince hırsızlık suçundan verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın; 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 286/1. maddesi uyarınca temyiz edilebilir olduğu, 260/1. maddesi gereği temyiz edenin hükmü temyize hak ve yetkisinin bulunduğu, 291/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin süresinde olduğu, 294/1. maddesi gereği temyiz dilekçesinde temyiz sebeplerine yer verildiği, 298/1. maddesi uyarınca temyiz isteminin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı yapılan ön inceleme neticesinde tespit edilmekle, gereği düşünüldü:
5271 sayılı Kanun’un 288. maddesinin ''Temyiz, ancak hükmün hukuka aykırı olması nedenine dayanır. Bir hukuk kuralının uygulanmaması veya yanlış uygulanması hukuka aykırılıktır.'' ve aynı Kanun'un 294. maddesinin ise; ''Temyiz eden, hükmün neden dolayı bozulmasını istediğini temyiz başvurusunda göstermek zorundadır. Temyiz sebebi ancak hükmün hukuki yönüne ilişkin olabilir.'' şeklinde düzenlendiği de gözetilerek; sanığın temyiz isteminin, suçu işlemediğine, bu yönde somut bir delil olmadığı halde mahkumiyet hükmü kurulduğuna ilişkin olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde bölge adliye mahkemelerinin duruşma açmaksızın hükmün bozulmasına karar verebileceği hâllerin sınırlı olarak sayıldığı, dosya içeriğine göre Edirne 6. Asliye Ceza Mahkemesinin, 19.12.2019 tarihli ve 2019/187 Esas, 2019/974 Karar sayılı dosyasında verilen mahkûmiyet hükmüne yönelik o Yer Cumhuriyet Savcısının ve katılanın istinaf istemi üzerine yapılan inceleme neticesinde, İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 29. Ceza Dairesinin, 02.03.2021 tarihli ve 2020/1395, 2021/393 Karar sayılı kararı ile “suça konu eylemin 01.03.2018 tarihinde meydana geldiği gözönüne alındığında sanığın '2018 yılı mart ayı içerisinde kartımı kaybettim' şeklindeki beyanı ile çeliştiği gibi dosya kapsamındaki suça konu olayda diğer sanıklardan ... isimli şahsın sanık ...'a ait banka kartı ile katılana ait parayı bankamatikten çektiği ve bu işlemi yaparken ...'a ait banka şifresini kullanarak söz konusu parayı çektiği diğer taraftan ...'a ait banka kartının kopyalanmadığı sanık ...'ın kartını kaybetse bile hesabına yatırılan ve hesabından çekilen paralardan günümüz bilişim teknolojisi ile haberdar olamamasının hayatın olağan akışına uymadığı ve beyanlarının suçtan kurtulmaya yönelik olduğu diğer sanıklarla birlikte eylem birliği içinde olduğu ve fiili birlikte gerçekleştirdikleri anlaşıldığından sanık ... Güldal hakkında mahkumiyet yerine beraat kararı verilmesi hukuka aykırı olduğundan" bahisle hükmün bozulmasına karar verildiği, ancak bozma kararında belirtilen hukuka aykırılığın aynı Kanun’un 280. maddesinin 1. fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sınırlı olarak sayılan bozma nedenleri arasında gösterilmediği gözetilerek Bölge Adliye Mahkemesi Ceza Dairesince davanın yeniden görülmesine karar verilmek suretiyle yapılacak duruşma sonucunda hukuka aykırılığın giderilmesi yerine, dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde bozma kararı verilmesinin ve anılan karara yönelik direnme yetkisi bulunmayan İlk Derece Mahkemesince yeniden hüküm kurulmasının yasal dayanağının bulunmadığı,
Nitekim Yargıtay Ceza Genel Kurulunun, 30.04.2025 tarihli ve 2024/6-490 Esas, 2025/197 Karar sayılı kararında “bölge adliye mahkemelerinin, kanuni dayanağı bulunmayan (5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin birinci fıkrasının (e) ve (f) bentlerinde sayılanlar hariç) bozma kararları ile iş bu bozma kararına istinaden ilk derece mahkemesince tesis edilen kararların, görevsiz mahkeme tarafından verilmiş olmaları nedeniyle hukuka açık ve ağır aykırılıkla malul olduklarından hükümsüz sayılmaları gerektiğinin...” kabul edildiği, keza Anayasa Mahkemesinin 12.06.2025 tarihli Resmî Gazete’de yayımlanan 09.01.2025 tarihli ve 2023/33667 sayılı kararı ile de “İstinaf Dairesi kanunda açıkça öngörülmüş hâller dışında bir nedenle bozma kararı vermiş, bunun sonucunda başvurucunun temyiz kanun yoluna başvurma hakkının elinden alınmasına yol açmıştır. Böylelikle istinaf kanun yolu incelemesine ilişkin kuralların İstinaf Dairesince yapılan yorumun kişilerce öngörülebilecek belirlilikte olmadığı ve kanunun lafzıyla çeliştiği görülmüştür. Diğer bir ifadeyle İstinaf Dairesinin bu kararıyla başvurucunun mahkemeye erişim hakkına kanuni dayanağı bulunmayan bir müdahalede bulunulmuştur. Açıklanan gerekçelerle İstinaf Dairesinin 5271 sayılı Kanun'da sınırlı olarak sayılı hâller dışında bir sebeple bozma kararı vermesiyle gerçekleşen müdahalenin kanuni dayanağının olmaması nedeniyle başvurucunun Anayasa’nın 36. maddesinde güvence altına alınan adil yargılanma hakkı kapsamındaki mahkemeye erişim hakkının ihlal edildiğine..." hükmedilmekle yukarıda anılan şekilde verilen bozma kararlarının “hukuka açık ve ağır aykırılıkla malûl” olduğunun teyit edildiği dikkate alınmak suretiyle; İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 29. Ceza Dairesinin, 02/03/2021 tarihli ve 2020/1395, 2021/393 Karar sayılı kararı ile bozma üzerine verilen Edirne 6. Asliye Ceza Mahkemesinin, 21.06.2021
tarihli ve 2021/169 Esas, 2021/339 Karar sayılı kararının hukukî değerden yoksun olduğu belirlenerek yapılan incelemede;
5271 sayılı Kanun'un 280. maddesinin 1. fıkrasının (g) bendi uyarınca davanın yeniden görülmesine karar verilerek, duruşma açılıp, taraflar çağrılarak delillerin değerlendirilmesi sonucunda anılan Kanun maddesinin 2. fıkrasına göre hukuka aykırılığın Bölge Adliye Mahkemesince giderilmesi sonucunda yeniden hüküm kurulması gerektiğinin gözetilmemesi,
Bozmayı gerektirmiş, sanık müdafiinin temyiz nedenleri bu itibarla yerinde görülmüş olduğundan, diğer yönleri incelenmeyen hükmün bu sebepten dolayı 5271 sayılı Kanun’un 302/2. maddesi gereği değişik gerekçeyle Tebliğnâme'ye uygun olarak BOZULMASINA, dava dosyasının, aynı Kanun’un 304/2. maddesi uyarınca İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 29. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE, 04.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.