2942 sayılı Kanun uyarınca kamulaştırma bedelinin tespiti davasında, bölge adliye mahkemesince yüzölçüm hatası giderilerek yeniden belirlenen bedele ilişkin temyiz incelemesi.
Özet: Bir kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında, ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne ilişkin kararı sonrası yapılan istinaf incelemesinde bölge adliye mahkemesi ilk hükmü kaldırarak dosyayı yeniden yargılama için iade etmiştir. Yeniden yargılama sonrası ilk derece mahkemesinin tekrar davanın kabulüne karar vermesi üzerine davacı idarece yapılan ikinci istinaf başvurusunda, bölge adliye mahkemesi önceki kararı kaldırarak, kamulaştırma bedelini tapu kayıtlarındaki hisselere ve belirlenen metrekare birim fiyatına göre düzeltip daha düşük bir tutar belirleyerek esas hakkında yeni bir hüküm kurmuştur. Davacı idarenin bu kararı temyiz etmesi üzerine, Yüksek Mahkeme ön incelemesinde arsa niteliğindeki taşınmazlara emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinde hukuka aykırılık görülmediğini belirtmiştir.
5. Hukuk Dairesi         2025/1857 E.  ,  2025/13262 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 39. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2024/1173 Esas, 2024/1924 Karar
KARAR: Yeniden esas hakkında verilen karar
İLK DERECE MAHKEMESİ: Gaziosmanpaşa 3. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI: 2022/617 Esas, 2024/278 Karar
Taraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince başvurunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yeniden yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.
Kararın davacı idare vekilince istinaf edilmesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesince davacı idare vekilinin başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; İstanbul ili, ..., ... 978 (yeni 2 13... ) ve 1014 (yeni 2 12... ) parsel sayılı taşınmazların kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazların davacı idare adına tescilini talep etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava konusu taşınmazların gerçek değerinin tespit edilmesini talep etmiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
A. İstinaf Yoluna Başvuranlar
İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.
B. İstinaf Sebepleri
Davacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; tespit edilen kamulaştırma bedelinin yüksek olduğunu, hükme esas alınan bilirkişi raporunda alınan emsallerin uygun olmadığını, kıymet takdir raporunda belirlenen bedelden daha yüksek bedel belirlendiğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması istemi ile istinaf yoluna başvurmuştur.
C. Gerekçe ve Sonuç
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile arsa niteliğinde bulunan taşınmazlara emsal karşılaştırması yapılarak değer biçilmesinin 2942 sayılı Kanun'un değerlendirmeye ilişkin hükümlerine aykırılık teşkil etmediği, dava konusu taşınmazların konum ve niteliklerine göre dava tarihi itibarıyla belirlenen bedelin uygun olduğu, ancak yenilemeden sonra eski 9 78... ada 46 parselin 2.213,90 m² olarak tapuya kaydedildiği, bu taşınmazda davalı adına kayıtlı 1/4 hisseye 553,48 m² düştüğü, eski 10 14... ada 27 parselin ise tapuda 4713,07 m² olarak kayıtlı olup anılan taşınmazda davalı adına kayıtlı 1/4 hisseye 1178,27 m² denk geldiği, her iki taşınmazda davacının hissesine düşen alanın toplam miktarının ise 1731,75 m² yi bulduğu, hükme esas alınan raporda metrekare bedel 250,00 TL olarak belirlendiğine göre toplam kamulaştırma bedelinin 432.937,50 TL olarak tespiti gerektiği hâlde, kamulaştırma bedelinin yazılı şekilde fazla belirlenmesinin uygun olmadığı ve eksik harcın derhal alınması gerekirken karar kesinleştiğinde tahsiline hükmedilmesinin doğru olmadığı gerekçesiyle istinaf başvurusunun kısmen kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
V. TEMYİZ
A. Temyiz Yoluna Başvuranlar
Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.
B. Temyiz Sebepleri
Davacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.
C. Gerekçe
1. Değerlendirme
1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesi ile 369 uncu maddesinin birinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
2. Arsa niteliğindeki dava konusu taşınmaza 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak zemine değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmemiştir.
3. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VI. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı idare vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddiyle usul ve kanuna uygun Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun’un 370 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca ONANMASINA,
Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının Hazineye irat kaydedilmesine,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
22.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.