ankara 2. asliye ticaret mahkemesinden trafik kazasında olay yerini terk eden sürücünün kusuruyla oluşan hasar nedeniyle sigorta şirketinin sigortalıya rücu talepli itirazın iptali davası gerekçeli kararı.

Ankara 2. Asliye Ticaret Mahkemesinden trafik kazasında olay yerini terk eden sürücünün kusuruyla oluşan hasar nedeniyle sigorta şirketinin sigortalıya rücu talepli itirazın iptali davası gerekçeli kararı.

Özet: Bir sigorta şirketi, zorunlu mali sorumluluk sigortası kapsamında sigortalı bulunan ve karıştığı zincirleme trafik kazasında kusurlu olan aracın sürücüsünün olay yerini haksız yere terk etmesi nedeniyle üçüncü şahıslara ödediği tazminatı, sigorta genel şartları uyarınca rücuen tahsil etmek amacıyla başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali için dava açmış; mahkeme ise sigorta şirketinin rücu koşullarının oluştuğunu, davalının sürücünün olay yerini terk etmesinin haklı bir nedene dayandığını ispatlayamadığını ve sigorta şirketinin talebinin kısmen haklı olduğunu tespit ederek davanın kısmen kabulüne karar vermiştir.

T.C. ...2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ Esas-Karar No: 2024/787 Esas - 2026/52

TÜRK MİLLETİ ADINA

YARGILAMA YETKİSİNİ KULLANAN

T.C.

ANKARA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/787 Esas

KARAR NO : 2026/52

DAVA : İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ : 23/11/2020

KARAR TARİHİ : 26/01/2026

GEREKÇELİ KARARIN

YAZILDIĞI TARİH : 07/02/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Hizmet Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; 04.01.2019 tarihinde davacı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı olan ve davalı şirkete ait olup dava dışı ...'in idaresindeki ...plakalı aracın karıştığı zincirleme trafik kazası neticesinde,... .... .... Esas sayılı dosyasına 45.029,48 TL ödeme yapıldığını, kazanın meydana gelmesinde sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk ettiğini, dava dışı sürücünün ifadesinde alkollü olduğunun ifade edildiğini, sürücünün kastı ve ağır kusuru bulunduğunu, olay yerini zorunlu haller hariç olmak üzere terk etmenin ve kaza tespit tutanağının tam olarak düzenlenmesine mani olmanın davacının ödeyeceği hasar bedelini arttırdığını, davalı sigortalıya rücu koşullarının oluştuğunu, davalı hakkında ...32. İcra Müdürlüğü'nün 2020/3002 Esas sayılı dosyası ile başlatılan takibe davalı tarafça itiraz edildiğini ve takibin durduğunu belirterek; fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla ...32. İcra Müdürlüğü'nün 2020/3002 Esas sayılı dosyasına yapılan itirazın iptaline ve % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatının tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; şirket adına kayıtlı ...plakalı araç sürücüsünün alkollü olmadığını ve alkollü olma ihtimalinin de olmadığını, sürücü ...’in şeker hastası olduğunu ve şekerinin aniden düşmesi neticesinde kapının yan cebinden su almak istediği sırada kazanın meydana geldiğini, yine araçtan çıkarken de düşerek yaralandığını, buna ... isimli şahsın da tanık olduğunu belirtilerek, açılan haksız davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

...32. İcra Müdürlüğü'nün 2020/3002 Esas sayılı takip dosyası incelendiğinde; davacı sigorta şirketi (Eski ünvan: ... Sigorta A.Ş.)tarafından, davalı ... ...A.Ş aleyhine, "ZMMS ile sigortalı 06 FM1120 plakalı aracın olay yeri terk eden firari sürücüsünün idaresinde iken, 04/01/2019 tarihinde karıştığı kaza neticesinde ...plakalı araçlara verilen zararlara ilişkin ve aynı kazada 06 NNN97 plakalı araca verilen zarar yönünden ...... Müdürlüğü'nün 2019/13210 E.sayılı dosyaya yapılan ödemelerin ZMMS Genel Şartlar B.4.Mad.uyarınca rücuen tahsili istemi" açıklamasıyla toplam 49.165,35 TL alacağın tahsili amacı ile ilamsız icra takibi başlatıldığı, davalı borçlunun yasal süre içerisinde borca ve fer'ilerine itiraz ettiği ve takibin durdurulduğu görülmüştür.

Mahkememizin 24/12/2021 tarih, 2020/590 E., 2021/879 K.sayılı kararı ile, davacı tarafından Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalanan, davalıya ait aracın, %100 kusurlu olarak çarpması neticesinde, dava dışı kişilere ait ... .... ... plakalı araçların hasarlanmasına neden olduğu, davacı tarafından hasar bedelinin karşılandığı, araç sürücüsünün olay yerini terk ettiği, bu terkin genel şartlarda belirtilen haklı sebebe dayandığının davalı sigortalı tarafından ispatlanamadığı, davacının Sigorta Genel Şartları "B4-f" maddesi gereğince yapmış olduğu ödemeyi, davalı sigortalısından talebinde haklı olduğu, davacı sigorta şirketine sigortalı araç sürücüsünün olay yerini terk ettiği hususunun sabit olduğu, davacı sigorta şirketinin ödediği gerçek zarar bedelini davalı sigortalısına rücu şartlarının oluştuğu kabul edilerek, hükme esas alınan bilirkişi kök ve ek raporu doğrultusunda davanın kısmen kabulüne karar verilmiş olup, takibe konu alacağın likit olmaması, alacağın varlığının tespitinin yargılamayı gerektirmesi gözetilerek, davacının icra inkar tazminatının isteminin reddine karar verilmiştir.

İş bu karara karşı davacı tarafça istinaf yasa yoluna başvuru yapılması neticesinde, ...BAM 26.HD'nin 2024/1083 E., 2024/1145 K. Sayılı ilamı ile;

" Davacı vekili, 04.01.2019 tarihinde davacı sigorta şirketine zorunlu mali sorumluluk sigortası ile sigortalı olup davalı şirkete ait olan ...plakalı aracın karıştığı kaza sonucunda ...ve ... plakalı araçların hasar görmesi nedeniyle tazminat ödendiğini, ayrıca 06 NNN 97 plakalı araç için ...26. İcra Müdürlüğü'nün 2019/13210 Esas sayılı dosyasında 45.029,48 TL davacı sigorta şirketi tarafından tazminat ödemesi yapıldığını, kaza tespit tutanağı uyarınca davalıya ait aracın sürücüsünün asli kusurlu olduğunu, ayrıca sürücünün olay yerini terk etmesi nedeniyle rücu koşullarının oluştuğunu, davalı hakkında ...32. İcra Müdürlüğü'nün 2020/3002 Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, davalı tarafından takibe itiraz edildiği belirtilerek itirazın iptaline ve icra inkar tazminatına karar verilmesini istemiş, mahkemece davalıya ait araç sürücüsünün olay yerini terk ettiği ve rücu koşulu oluştuğu gerekçesiyle 10.11.2021 tarihli bilirkişi raporundaki tespit ve hesaplamalar esas alınarak davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, hükme karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Dosya içeriğinden 04.01.2019 tarihinde kaza tespit tutanağına göre ...plakalı araç sürücüsünün trafik ışıklarında duraklayan .... .... .... plakalı araca çarptığı, kazanın meydana gelmesinde ...plakalı araç sürücüsünün 2918 sayılı Kanun'un 52/1.b kuralını ihlal ettiği, diğer sürücülerin kural ihlali bulunmadığının, ayrıca tutanakta 06 FM araç sürücüsünün tespit edilemediğinin belirtildiği, ...32. İcra Müdürlüğü'nün 2020/3002 Esas sayılı dosyasında davacı sigorta şirketi tarafından davalı şirket aleyhine 3.060,00 TL, 43.730,16 TL ve 1.299,32 TL asıl alacaklar, 306,34 TL, 754,79 TL ve 14,74 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 49.165,35 TL alacak için takip başlatıldığı, davalının itirazı üzerine takibin durmasına karar verildiği, itirazın iptali talebiyle dava açıldığı anlaşılmıştır. Mahkemece hükme esas alınan 10.11.2021 tarihli bilirkişi raporunda kazada hasar gören 06 NNN 97, ...ve ... plakalı araçlar için yapılan ödemeler belirtildikten sonra araçlar için gerçek hasar bedeli 34.373,44 TL, işlemiş faiz 846,82 TL olmak üzere toplam alacağın 35.220,26 TL olarak hesaplandığı, davacı sigorta şirketi tarafından yargılama giderleri de eklenerek takip yapıldığının belirtildiği anlaşılmıştır.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 95. maddesinde, sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran hallerin zarar görene karşı ileri sürülemeyeceği, ödemede bulunan sigortacının, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigorta ettirene başvurabileceği öngörülmüş olduğundan, sigorta sözleşmesinin tarafı (akidi) olan sigorta ettiren davalı, sigorta poliçesinin ve sigorta genel şartlarının kendisine yüklediği sorumlulukları yerine getirmekle yükümlüdür.

Sigorta sözleşmesine dayalı rücu davalarında, tarafların yükümlülüklerinin belirlenmesinde, taraflar arasındaki ilişkinin sözleşme ilişkisi olması nedeniyle, poliçe ve poliçenin tanzim tarihinde yürürlükte bulunan sigorta genel şartları nazara alınır.

Dava konusu kaza 04.01.2019 tarihinde meydana gelmiş, davacı sigorta şirketi tarafından zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesi 14.10.2018-2019 tarihler arasında geçerli olmak üzere düzenlenmiştir.

Poliçe tanzim tarihinde geçerli olan Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarından sigortanın, sigortalıya rücu hakkı "B.4. Zarar Görenlerin Haklarının Saklı Tutulması ve Sigortanın Sigortalıya Rücu Hakkı" başlıklı maddesinde düzenlenmiş, ilgili maddede; "Sigorta sözleşmesinden veya sigorta sözleşmesine ilişkin kanun hükümlerinden doğan ve tazminat yükümlülüğünün kaldırılması veya miktarının azaltılması sonucunu doğuran haller zarar görene karşı ileri sürülemez.

Ödemede bulunan sigortacı, sigorta sözleşmesine ve bu sözleşmeye ilişkin kanun hükümlerine göre, tazminatın kaldırılmasını veya azaltılmasını sağlayabileceği oranda sigortalıya rücu edebilir.

Sigortalıya başlıca şu nedenlerle rücu edilir:

a)Tazminatı gerektiren olay, sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kasti bir hareketi veya ağır kusuru sonucunda meydana gelmiş ise,

b)Tazminatı gerektiren olay, aracın ilgili mevzuat hükümlerine göre gereken ehliyetnameye sahip olmayan veya geçerliliğini yitirmiş sürücü sertifikasına sahip ya da ehliyetine geçici/sürekli el konulmuş kimseler tarafından sevk edilmesi veya trafik kurallarının ihlali sonucunda meydana gelmiş ise,

c)Aracın, uyuşturucu madde veya ilgili mevzuatta belirlenen seviyenin üzerinde alkollü içki almış kişilerce veya aynı mevzuatta alkollü içki alamayacağı belirtilen kişilerce alkollü içki alınmak suretiyle kullanılması sırasında meydana gelen zararlar,

ç)Tazminatı gerektiren olay, yolcu taşımaya ruhsatlı olmayan araçlarda yolcu taşınması veya yetkili makamlarca tespit edilmiş olan istiap haddinden fazla yolcu veya yük taşınması veya patlayıcı, parlayıcı ve tehlikeli maddeleri taşıma ruhsatı bulunmayan araçlarda, bu maddelerin parlama, tutuşma ve infilakı yüzünden meydana gelmiş ise,

d)Sigortalının rizikonun gerçekleşmesi halinde bu genel şartların B.1. maddesinde belirtilen yükümlülükleri yerine getirmemesinden dolayı zarar ve ziyan miktarında bir artış olursa,

e)Tazminatı gerektiren olayın aracın çalınması veya gasp edilmesi sonucunda olması halinde, çalınma veya gasp edilme olayında sigortalının kendisinin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin kusurlu olduğu tespit edilirse,

f)Bedeni hasara neden olan trafik kazalarında sigortalının veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin, tedavi veya yardım amaçlı sağlık kuruluşuna gitme, can güvenliği nedeniyle uzaklaşma gibi zorunlu haller hariç olmak üzere, olay yerini terk etmesi veya kaza tutanağı, alkol raporu vb. kazanın oluş koşullarına ilişkin gereken belgelerin düzenlenmesi yükümlülüğüne aykırı davranması halinde,

Sigortacı rücu sebeplerine dayanarak tazminat sürecini geciktiremez ve bu sebeplere dayalı bilgi ve belgeyi hak sahibinden talep edemez." denilerek, sigortacının sigortalıya rücu edebileceği durumlar belirlenmiştir. İlgili maddede sayılan rücu sebepleri birbirinden bağımsız sebepler olup, rücu sebeplerinden birinin bulunması halinde sigorta şirketi yapılan hasar ödemesinin rücuen tazminini sigortalısından talep edebilir.

Somut olayda mahkemece hükme esas alınan 10.11.2021 tarihli bilirkişi raporunda yapılan hesaplamada yalnız araç hasar bedellerinin tespit edildiği, davacı sigorta şirketinin sigortalıdan rücu kapsamında gerçek zarar ile birlikte gerçek zarara isabet eden faiz ve feri'ler nedeniyle ... .... ... ... ... ... ... plakalı araçların gerçek zararlarının belirlenmesi ve 06 NNN97 plakalı araç yönünden zarar görenlere ödenen faiz ve diğer fer'iler ödeme ile asıl alacağa dönüşeceğinden faiz ve fer'iler ödenmiş ise gerçek zarara isabet eden faiz ve fer'ilerini ayrı ayrı gösteren gerekçeli, denetime ve hüküm vermeye elverişli ek rapor alınarak varılacak sonuç çerçevesinde karar verilmesi gerekirken anılan hususun göz ardı edilmiş olması doğru görülmemiştir." şeklinde açıklanarak, Mahkememiz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

...BAM 26. H.D.'nin 2024/1083 esas, 2024/1145 karar sayılı ilamı doğrultusunda, ...... Müdürlüğü'nün 2019/13210 E.sayılı takip dosyası incelendiğinde; Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 2019/28947 E.sayılı dosyası kapsamında, 04/01/2019 tarihli trafik kazası neticesinde, başvurucu ... .... ... plakalı aracın hasar aldığı ve davalı şirkete sigortalı ...plakalı aracın %100 oranında kusurlu olduğu belirtilerek, hasar bedeli ve ekspertiz ücretinin tahsilinin talep edildiği, Sigorta Tahkim Komisyonu'nun 25/09/2019 tarihli kararı ile, talebin kabulüne karar verildiği, itiraz üzerine İtiraz Hakem Heyeti'nin 04/12/2019 tarihli kararı ile itirazın kesin olarak reddine karar verildiği, başvurucunun iş bu ilama dayalı alacağın tahsili amacı ile ...... Müdürlüğü'nün 2019/13210 E.sayılı dosyası üzerinden takip başlattığı, davacı sigorta şirketinin iş bu takip dosyasına toplam 45.029,48 TL ödeme yaptığı görülmüştür.

Akabinde, dosyanın daha önce rapor alınan bilirkişi İbrahim Ütebey ile re'sen seçilen muhasebeci bilirkişiden oluşan heyete tevdi ile, ...BAM 26. H.D.'nin 2024/1083 esas, 2024/1145 karar sayılı ilamında belirtilen hususlarda (faiz ve feriler yönünden) rapor düzenlenmesi istenilmiş olup, 07/07/2025 tarihli bilirkişi heyet raporunda özetle; ...BAM 26. H.D.'nin 2024/1083 Esas, 2024/1145 Karar sayılı ilamında belirtilen hususlar ve ödemeyle ilgili dosya içeriğinde mevcut olan belgeler dikkate alınarak yapılan hesaplamada; dosya muhtevasına göre ... .... .... plakalı araç için davacı sigorta şirketi tarafından herhangi bir ödemenin ve icra takibinin yapılmadığı, ...plakalı araç hasar gideri olarak davacı sigorta şirket tarafından hak sahibi 3. kişiye 22.01.2019 tarihinde 3.060,00-TL ödeme yapıldığı, ... .... ... plakalı araçta meydana gelen hasar tutarı ve icra takibinde feriler ile birlikte 24.12.2019 tarihinde 43.730,16-TL, 17.01.2020 tarihinde 1.299,32-TL toplamı 45.029,78-TL ödeme yapıldığı, üçüncü kişilere yapılan ödemelerin ferileri ile birlikte takip tarihi itibariyle asıl alacağa dönüştüğü dikkate alınarak, davacının toplam asıl alacağı 48.089,48-TL'ye işleyecek faiz tutarının 1.560,03 TL olmak üzere toplam 49.649,51 TL olarak hesaplandığının bildirildiği görülmüştür.

Hükme esas alınan bilirkişi heyet raporu ve toplanan deliller ışığında, sigortalı aracın sürücüsünün olay yerini terk ettiği, bu terkin genel şartlarda belirtilen haklı sebebe dayandığının davalı sigortalı tarafından ispatlanamadığı, davacının Sigorta Genel Şartları "B4-f" maddesi gereğince yapmış olduğu ödemeyi, davalı sigortalısından talebinde haklı olduğu,davacının rücuen talep edebileceği alacak tutarın asıl ve fer'ileriyle birlikte 49.649,51 TL olduğu ve iş bu davanın konusu olan ...32.İcra Müdürlüğü'nün 2020/3002 E.sayılı takip dosyasına konu alacak tutarını aştığı dikkate alınarak, davacının talebi ile bağlı kalınarak, itirazın iptali isteminin kabulü ile; ...32. İcra Müdürlüğü'nün 2020/3002 Esas sayılı (Yeni Esas: ...1. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2023/103439 Esas) takibe vaki itirazın iptaline, takibin devamına karar verilmiştir. Ancak; alacağın tespitinin yargılamayı gerektirdiği ve likit olmadığı dikkate alınarak, davacının koşulları oluşmayan icra inkar tazminatı isteminin reddine karar verilmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kuruluştur.

HÜKÜM:

1-Davacının itirazın iptali isteminin kabulü ile; ...32. İcra Müdürlüğü'nün 2020/3002 Esas sayılı (Yeni Esas: ...1. Genel İcra Müdürlüğü'nün 2023/103439 Esas) takibe vaki itirazın iptaline, takibin devamına,

2-Davacının icra inkar tazminatı isteminin reddine,

3-Alınması gerekli 3.358,49 TL harçtan peşin alınan 593,80 TL harcın mahsubu ile bakiye 2.764,69 TL harcın davalıdan alınarak hazineye irat kaydına,

4-Davacı tarafından yatırılan 593,80 TL peşin harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

5-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirmiş bulunduğundan AAÜT uyarınca belirlenen 45.000.00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı tarafından yapılan 11.362,20 TL ( ilk yargılama gideri, bilirkişi ücreti, başvurma harcı, vekalet harcı, posta gideri olmak üzere) yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Davacı tarafından yatırılan ve kullanılmayan gider avansının karar kesinleştiğinde iadesine,

8-6325 Sayılı Kanunun 18/4-14 maddesi gereğince Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacak olan 1.320,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,

Dair,davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı tarafın yokluğunda, kararın tebliği tarihinden itibaren 2 hafta içinde ...Bölge Adliye Mahkemesine istinaf yasa yolu açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup usulen anlatıldı. 26/01/2026

YARGILAMA GİDERİ DÖKÜMÜ:

Bilirkişi Ücreti : 9.750.00 TL

Posta Masrafı : 1.550.00 TL

Başvurma Harcı : 54,40 TL

Vekalet Harcı : 7,80 TL