sigorta şirketinin, operatör hatası sonucu hasarlanan ekskavatör bedelini ödeyerek halefiyet prensibiyle davalılardan talep ettiği itirazın iptali davası.

Sigorta şirketinin, operatör hatası sonucu hasarlanan ekskavatör bedelini ödeyerek halefiyet prensibiyle davalılardan talep ettiği itirazın iptali davası.

Özet: Bir sigorta şirketi, kiralanan bir ekskavatörün operatör hatası nedeniyle hasarlanması üzerine sigortalısına ödediği tazminatı rücuen tahsil etmek amacıyla, kiracı şirket ve makine operatörüne karşı başlattığı icra takibine yapılan itirazın iptali ve takibin devamını talep etmiş; davalılar ise hasarın kendi kusurlarından kaynaklanmadığını, ekskavatörün amacı doğrultusunda kullanıldığını, bilirkişi raporunun yetersiz olduğunu ve sigorta şirketinin teminat kapsamındaki bir riski ödemekten kaçındığını ileri sürmüştür.

TÜRK MİLLETİ ADINA

T.C.

BURSA

2. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

GEREKÇELİ KARAR

ESAS NO : 2024/

KARAR NO : 2026/

HAKİM :

KATİP :

DAVACI :

VEKİLLERİ : Av.

Av.

DAVALILAR:1-

VEKİLİ : Av.

DAVA : İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle)

DAVA TARİHİ : 29/12/2022

KARAR TARİHİ : 15/01/2026

KARAR YAZIM TARİHİ : 19/01/2026

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Haksız Eylemden Kaynaklanan Zarar Nedeniyle) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA:

Davacı vekili dava dilekçesi ile; ... seri numaralı ekskavatörün müvekkili şirket nezdinde dava dışı ... Mermer Madencilik ve Yapı Sanayi Ticaret Ltd. Şti. adına, ... Uzun Süreli Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalı olduğunu, söz konusu ekskavatörün davalı ... Madencilik ve Mermer Sanayi Ticaret A.Ş.'ye kiralandığını ve davalı şirket çalışanı ...'ın kullanımı esnasında kullanıcı hatasıyla nedeniyle hasara uğradığını, ekskavatörün arızalanması üzerine, arıza esnasında kullanımı gerçekleştiren operatör davalı ... ve şantiyedeki yetkililerce tutanak düzenlendiğini, tutanağın "...04.12.2021 ... günü saat 11:00 civarlarında çalışmakta olduğum , 2015 modem ... seri numaralı ... ... iş makinesinin yürüyüş aksamından ses gelmiştir..." şeklinde düzenlendiğini, arıza üzerine ekspertiz raporu düzenlenmiş olup raporda, "...çalışma esnasında zorlama sonucu yürüyüş cer grubu dişli sisteminde kırılma meydana geldiği...operatör kullanımda zorlanma sonucu ... dişlilerinde kırılmaya neden olduğu..." tespit edildiğini, arıza esnasında makineyi kullanmakta olan operatörün ikrarı ve ekspertiz raporuyla sabit olduğu üzere makinenin arızalanması nedeniyle davalı ... %100 kusurlu olduğunu ve makinenin operatör hatası nedeniyle hasara uğradığını, tüm bu hususlar doğrultusunda söz konusu arızaların, operatörün zorlaması sebebiyle ve kullanım hatasıyla meydana geldiğinin açık olduğunu, müvekkili şirket nezdinde ... Uzun Süreli Sigorta poliçesi kapsamında sigortalı olan ... için 14.02.2022 tarihinde, 9.145,85 USD tutarında hasar tazminatı ödendiğini, müvekkili şirket tarafından ... Uzun Süreli Sigorta poliçesi kapsamında yapılmış olan bu ödeme ile müvekkili şirketin, T.T.K’nın 1472. maddesinde yer alan halefiyet hükmü uyarınca, sigortalısının haklarına halef olduğunu, adı geçen halefiyet hükmü uyarınca; müvekkili sigorta şirketinin hukuken sigortalısının yerine geçtiğini ve sigortalısının sahip olduğu tüm hak ve yetkilere sahip olduğunu, müvekkili şirket tarafından ödenen tazminatın rücuen tahsili amacıyla ... 12. İcra Müdürlüğü 2022/... E. sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını ve fakat borçluların itirazı üzerine takibin durduğunu beyanla, ... 12. İcra Müdürlüğü 2022/... E. sayılı icra dosyasına davalılar tarafından yapılmış haksız ve hukuka aykırı borca itirazın iptali ile takibin devamına, borçlular aleyhine %20'den az olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalı taraflar üzerine yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP:

Davalı vekili cevap dilekçesi ile; ... marka, ... tescil plaka nolu ... iş makinesi ... Madencilik ve Mermer San. Tic. A.Ş. 'nin ... İli, ... İlçesinde bulunan mermer ocağında çalıştığını, müvekkili şirketin yasa gereği sorumluluğunun kusur sorumluluğunda olduğunu,hasarın oluşmasında müvekkillerinin herhangi bir kusurunun olmadığını, ... makinesinin kazma ve yükleme işi yapmak için tasarlandığını, müvekkili şirketin makineyi amacı dışında kullanmadığını, iş makinesinin yapması gereken işi yaptığı esnada hasar meydana geldiğini, makine operatörü müvekkili ...'ın yazılı beyanında makine ile çalışırken ses geldiğini, şefine haber verdiğini birlikte baktıktan sonra servise bilgi verdiklerini beyan ettiğini,söz konusu makinenın periyodik bakımlarının zamanında yapıldığını, hasarla ilgili olarak düzenlenmiş olan"Dosya no: ... makina kırılması hasar ekspertiz raporu" kabul etmediklerini, raporda hasar nedeni olarak sadece "zorlama sonucu yürüyüş grubu cer dişlilerinde kırılmaya neden olduğu " denildğini, bu kanaate hangi kanıtlara dayanılarak varıldığının açıklanmadığını, herhangi bir gerekçe ileri sürülmediğini,dosyada yapılacak bilirkişi incelemesi ile iş makinesinde oluşan hasarda müvekkillerinin herhangi bir kusurları olmadığının ortaya çıkacağını, her makinede kullanma sonucu hasar meydana geldiğini, bunun için herhangi birinin kusurlu olmasına gerek olmadığını, davacı şirketin teminat altına aldığı risk gerçekleşince zarara katlanmamak için müvekkillerine işbu davayı açtığını, hasarın oluşmasında müvekkilinin herhangi bir kusurunun olmadığını, kusur ile ilgili iddiaları kabul anlamına gelmemek kaydı ile davacı sigorta şirketinin iş makinesini sigorta ederek makine kırılmasını teminat altına aldığını, dava konusu iş makinesi ... Uzun Süreli Sigorta Poliçesi ile sigortalandığını, poliçenin ana gayesinin ... makinesinde meydana gelecek kırılmanın hasarın teminat altına alınması olduğunu, söz konusu poliçenin Özel Şartlar bölümünde " İşbu poliçe ile verilen teminatlar, makine kırılması, yangın sigortası sözleşmesinin bir parçası olan genel şartları ve poliçe üzerinde belirtilen klozlar/özel şartlar/notlar çerçevesinde verilmiş olup, poliçe üzerinde belirtilen risklerin dışındaki sebeplerden dolayı oluşabilecek hasarlar teminat dışıdır." davacı şirketin imzalamış olduğu poliçe ile makine kırılmasını teminat altına aldığını, üslenmiş olduğu bir sorumluluk için müvekkillerine rücu etmesinin yasal olmadığını, makina kırılması, sigorta kapsamı içinde olduğunu, davacı şirketin bu riskleri prim karşılığında güvence altına aldığını, dava konusu poliçenin primlerinin ödendiğini, makinede meydana gelen kırılma poliçe kapsamı içinde olup davacı sigorta şirketi tarafından güvence altına alındığını, davacı şirketin güvence altına aldığı riskin gerçekleşmiş olması nedeniyle müvekkillerine rücu etmesinin sigorta amacı ile bağdaşmadığını beyanla, davanın reddine, takibinde haksız ve kötü niyetli olan alacaklı hakkında takip konusu alacağın %20'sinden az olmamak üzere kötü niyet tazminatına, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerine bırakılmasına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

KANITLAR:

Hasar dosyası, poliçe, icra dosyası, servis kayıtları, fatura, bilirkişi raporu, vs.

KANITLARIN DEĞERLENDİRMESİ VE HUKUKİ NİTELENDİRME :

Davacı vekili tarafından davalı aleyhine alacağın tahsili talebi ile ... 12. İcra Müdürlüğünün 2022/... Esas sayılı dosyasında, 9.279,71-USD toplam alacak talebi ile ilamsız icra takibi başlatılmış, davalı borçlunun itirazı üzerin takip durmuştur. Takibe itirazın iptali ile devamını sağlamak amacıyla eldeki dava açılmıştır. Dava, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunun 67. Maddesine göre açılan itirazın iptali istemine ilişkindir.Mahkemece tanık dinlenilmesine karar verilmiştir. Tanık "Ben davalı ...'ı iş arkadaşım olması nedeniyle tanırım. Bende aynı iş yerinde aynı makineyi kullanırım. ...'ın kullanımı esnasında herhangi bir zorlama olmamıştır. Paletli ekskavatörlerde bu arızanın önceden operatör tarafından bilinmesi ve buna ilişkin önlem alınması mümkün değildir. Davalının kullandığı esnada makinede arıza geldiğinde bende oradaydım. ... tecrübeli birisidir. Arızaya sebebiyet vermediğini düşünüyorum. Benim bilgim ve görgüm bunlardan ibarettir. Tanıklık ücreti talebim yoktur dedi."Tanık "Ben iş yerinden askerlik sebebiyle ayrıldıktan sonra ...'ın işe başladığını duydum. Bu sebeple ...'ın iş makinesini zorlayıp zorlamadığını bilmiyorum. Davalı şirket iş makinesinin bakımlarını hiç bir zaman aksatmamıştır. Benim çalıştığım dönem de mevzu bahis makine ara ara arızalanırdı. Arızalanan araç paletli Sumitomo marka sarı renkli ekskavatördü. Benim bilgim ve görgüm bunlardan ibarettir. Tanıklık ücreti talebim yoktur dedi."

Tanık "Ben davalı ...'ı iş arkadaşım olması nedeniyle tanırım. Bende aynı iş yerinde aynı makineyi kullanırım. ...'ın kullanımı esnasında herhangi bir zorlama olmamıştır. Paletli ekskavatörlerde bu arızanın önceden operatör tarafından bilinmesi ve buna ilişkin önlem alınması mümkün değildir. Davalının kullandığı esnada makinede arıza geldiğinde bende oradaydım. ... tecrübeli birisidir. Arızaya sebebiyet vermediğini düşünüyorum. Benim bilgim ve görgüm bunlardan ibarettir. Tanıklık ücreti talebim yoktur dedi." şeklinde beyanda bulunmuşlardır. Mahkememizce makinanın bulunduğu mahal mahkemesine talimat yazılma ya da dosya üzerinden bir sigortacı bir makine mühendisi bilirkişiye dosyanın tevdi edilerek taraf iddia ve savunmaları çerçevesinde davacının davalılardan zarar talebinin yerine olup olmadığı ve miktarı hususunda rapor hazırlanmasının istemesine karar verilmiştir. Alınan 24/04/2025 tarihli bilirkişi raporunda; söz konusu ... ağır iş makinesi sınıfında olup 48 tonluk makine sınıfında yer aldığını, alelade bir operatörün söz konusu makineyi kullanamayacağı gibi mermer ocaklarında çalışan operatörler çalıştıkları ortam düşünüldüğünde kalifiyeli olmayan bir personelin o ortamda çalışamayacağının unutulmaması gerektiğini, operatörlerin söz konusu hasar alan parçalara kötü niyetli olarak dıştan müdahale etmesinin haricinde söz konusu hatanın operatörle direk illiyet bağı kurulması mantıksız olup hiçbir yetkili usta ve mühendisin kule dönüş sistemindeki arızayla operatörü bağdaştıramayacağını, aracın fotoğraflarında yer alan ekipmanların fatura üzerinde yer alan kalemlerle birebir uyumlu olduğu ve yetkili firma tarafından istenen 19.480,23-Euro+KDV fiyatın gerçeği yansıttı ve makul olduğu kanaatine varıldığı bildirilmiştir. Dosyanın önceki bilirkişiler dışında 1 makine mühendisi (ağır iş makineleri konusunda uzman) ve 1 sigorta hukuku tevdi ile taraf iddia ve savunmaları çerçevesinde hasarın kullanıcı hatasından kaynaklanıp kaynaklanmadığı, davacının davalılardan zarar talebinin yerine olup olmadığı, ve miktarı hususunda rapor hazırlanmasa karar verilmiştir. Alınan 15/09/2025 tarihli bilirkişi raporunda; aracın fotoğraflarında yer alan ekipmanların fatura üzerinde yer alan kalemlerle birebir uyumlu oluğu ve yetkili firma tarafından istenen 21.850,02 USD +KDV fiyatın gerçeği yansıttı ve makul olduğu, meydana gelen arıza maliyetin %40 olan 8.740,00 USD dan opereatör ... ve işveren ... Madencilik ve Mermer Sanayi Ticaret Anonim Şirketinin birlikte ve ayrı ayrı sorumlu olduğu, meydana gelen arıza maliyetinin %60 olan 13.110,02 USD dan Dava dışı ... Sigorta Anonim Şirketi Sigortalısı ... ... Kiralama A.Ş sorumluğunda olduğu, davacı ile dava dışı sigortalı ... ... Kiralama A.Ş. Arasında düzenlenen ... nolu 15.01.2021-18.01.2024 vadeli sigorta ettiren ... Mermer Mad.ve Yapı San.Tic.Ltd.Şti. Olan ... Uzun Süreli Sigorta Poliçesi düzenlendiği ve de düzenlenen poliçenin hasar tarihi olan 04.12.2021 tarihini kapsadığının tespitine, dosyaya ibraz edilen poliçe kapsamında muafiyet, eksik sigorta uygulaması kapsamında davacının ödemesi gereken miktarın 9.144,87 USD olacağının tespitine, heyetlerince belirlenen kusur oranı kapsamında davacının talep edebileceği meblağın 3.657,95 USD olcağının belirlendiği bildirilmiştir. Davacı sigorta şirketinin sigortalısı dava dışı ... ... Kiralama A.Ş adına kayıtlı olup, yine dava dışı ... Mermer Madencilik ve Yapı Sanayi Ticaret Ltd. Şti. tarafından ... kiralama sözleşmesi ile elde bulundurulup, davalı şirkete kiralanan dava konusu ekskavatörün, davalı elinde iken arıza sonucu oluşan hasarla sonuçlanan olayda, davalı şirket ve şirket çalışanı operatör davalı ...'ın kusurlu olduğu, davacı sigorta şirketinin rücuan takipte talep ettiği tazminat miktarının, dava dışı malikin gerçek zararı kadar olduğu, alınan birbiri ile uyumlu bilirkişi raporları ve tüm dosya kapsamından anlaşılmakla, davanın kabulüne dair aşağıdaki gibi karar vermek gerekmiştir.Alacağın varlığı ve miktarı yargılama ile belirlendiğinden, dolayısıyla likit alacak söz konusu olmadığından, icra inkar tazminatı talebinin reddi gerekmiştir.

H Ü K Ü M : Yukarıda açıklanan nedenlere,

1-Davanın KABULÜ ile; davalıların ... 12. İcra Müdürlüğü'nün 2022/... Esas sayılı takip dosyasına yaptığı itirazın iptaline, takip tarihinden itibaren işletilecek 3095 sayılı yasanın 4-a maddesi gereğince devlet bankalarının USD cinsinden açılmış 1 yıl vadeli mevduat hesabına ödediği en yüksek faiz oranı ile birlikte devamına,

2-İcra inkar tazminatı talebinin reddine,

3-Harçlar yasası gereği alınması gereken 11.872,89-TL harçtan peşin alınan 2.155,27-TL harcın mahsubu ile bakiye 9.717,62-TL harcın davalıdan tahsiline,

4-7155 sayılı Kanunun 23. Maddesi ile 6325 sayılı Kanunun 18/A-12-13 maddeleri uyarınca 3.200,00-TL arabuluculuk ücretinin davalıdan alınarak hazineye ödenmesine,

5-Davacı tarafından yapılan aşağıda dökümü yazılı 16.254,00-TL yargılama gideri ile peşin alınan 2.155,27-TL harcın davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

6-Davacı yararına ölçümlenen 45.000,00-TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

7-Karar kesinleştiğinde taraflarca yatıralan avansın kullanılmayan kısmının HMK 333.md.uyarınca yatıranlarına iadesine,

Dair, davacı ve davalılar vekilinin yüzüne karşı, gerekçeli kararın tebliğinden itibaren HMKnın 341. Ve 345. Maddeleri gereğince 2 haftalık yasal süre içinde ... Bölge Adliye Mahkemesine ... açık olmak üzere verilen karar açıkça okunup, usulen anlatıldı. 15/01/2026

Katip

¸e-imzalıdır

Hakim

¸e-imzalıdır