Kamu ihale sözleşmesinden kaynaklanan engelli personel teşvik kesintisi alacak davasında, yüksek mahkeme bozmasına uyularak davanın reddine dair kararın temyizen incelenmesi.
Özet: Bir kamu ihale sözleşmesi kapsamında engelli personel çalıştırma nedeniyle hak edilen teşviklerin haksız yere hakedişlerinden kesildiğini iddia eden davacı yüklenicinin açtığı alacak davasında, Yargıtay, taraflar arasındaki sözleşmenin ilgili maddesindeki, engelli işçi çalıştırma prim tutarının yüklenicinin hakedişinden kesileceğine dair açık hükmü, idareye fazla ödeme yapılmasını engelleme amacı doğrultusunda geçerli bularak, Bölge Adliye Mahkemesi’nin davanın reddi yönündeki kararını hukuka uygun bulmuş ve davacının temyiz itirazlarını reddetmiştir.
6. Hukuk Dairesi         2025/1410 E.  ,  2025/3723 K.
"İçtihat Metni"

MAHKEMESİ: Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi

SAYISI: 2025/321 E., 2025/382 K.
İLK DERECE MAHKEMESİ: Elazığ 2. Asliye Hukuk Mahkemesi
SAYISI: 2018/508 E., 2020/74 K.
Bölge Adliye Mahkemesince bozmaya uyularak verilen karar; davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:
I. DAVA
Davacı vekili, davalı ile "Hastane Temizlik ve Destek Hizmeti Alımı”na ilişkin ihale sözleşmesi imzalandığını, işin ifası sırasında davalı idarenin sözleşme şartlarına aykırı olarak 16.04.2014 tarihli Kamu İhale Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ hükümlerini gerekçe göstererek müvekkili şirketin 4857 sayılı İş Kanunu'nun 30 uncu maddesine uygun olarak engelli personel çalıştırma nedeniyle yararlandığı teşvikleri kesmeye başladığını, yapılan kesintinin haksız olduğunu beyan ederek, toplam 173.724,80 TL'nin kesinti tarihlerinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.
II. CEVAP
Davalı vekili, idari şartnamenin 46. maddesinin 3. fıkrası ve sözleşme taslağı ile ihale sonrası kurum ile yüklenici firmanın imzaladığı sözleşmenin 14. maddesinin 3. fıkrası gereğince davacının talebinin haksız olduğunu, tarafların bu hususu bilerek sözleşmeyi imzaladığını, yapılan kesintilerin tamamen sözleşme ve şartname doğrultusunda yapılmış olduğunu savunarak davanın reddini istemiştir.
III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI
İlk Derece Mahkemesinin 02.07.2020 tarihli kararı ile davalı tarafından usulüne uygun şekilde ihtirazi kayıtla hakedişler imzalanmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.
IV. İSTİNAF
İlk Derece Mahkemesinin 02.07.2020 tarihli kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine Bölge Adliye Mahkemesinin 06.10.2022 tarihli kararı ile davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile kararın kaldırılmasına; yüklenici şirketin hakediş raporlarına ihtirazi kayıt ileri sürmeksizin hakedişleri kabul etmesinin, söz konusu uygulamaya itiraz etme hakkını ortadan kaldırmayacağı gerekçesiyle yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.
V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ
Bölge Adliye Mahkemesinin 06.10.2022 tarihli kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairece, taraflarca imzalanan sözleşmenin 14/3 maddesinde; "25.12.2013 tarih, 28862 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan, Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ'in 3. maddesi gereği; istekliler tekliflerini hazırlarken 4857 sayılı İş Kanunu'nun ilgili maddelerine düzenlenen sorumluluk çerçevesinde engelli işçi çalıştıracaklarını beyan etseler dahi, tekliflerin eşit koşullarda değerlendirilmesini sağlamak amacıyla tekliflerin değerlendirilmesinde bu durum dikkate alınmayacak, bütün istekliler tekliflerini olağan işçilik bedelleri üzerinden vereceklerdir. Ancak işin yürütümü sırasında engelli işçi çalıştırması durumunda, yükleniciye fazla ödeme yapılmasını engellemek amacıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar gereğince, engelli işçi çalıştırma nedeniyle Hazine tarafından karşılanan prim tutarı, İdare yüklenicinin hakedişinden kesilecektir"ibaresinin yer aldığı, bu madde gereğince davacı yüklenicinin engelli işçilere yönelik sigorta prim farkını talep edemeyeceği gözetilerek davanın reddine karar verilmesi gerekirken, davanın kabulüne karar verilmesi doğru olmadığı gerekçesiyle bozulmasına karar verilmiştir.
Bölge Adliye Mahkemesinin ilam başlığında belirtilen kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.
VI. TEMYİZ
A. Temyiz Sebepleri
Davacı vekili temyiz dilekçesinde:
Kendilerince talep edilenin fiyat farkı değil, teşvik primi olduğunu, davalının bunu elinde tutma hakkının bulunmadığını beyan etmektedir.
B. Değerlendirme ve Gerekçe
Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, ticari hizmet sözleşmesinden kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.
Temyiz olunan nihai kararların bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 371. maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.
Temyizen incelenen Bölge Adliye Mahkemesi kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.
VII. KARAR
Açıklanan sebeplerle;
Davacı vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,
Alınması gereken temyiz harcı peşin alındığından yeniden harç alınmasına yer olmadığına,
Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,
05.11.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.