5. Hukuk Dairesinin 2942 sayılı Kamulaştırma Kanununa dayalı taşınmazın kamulaştırma bedeli tespiti ve tescili davasında zemin, yapı değerlemesi, faiz ve kalan kısımda değer azalışı iddialarının temyiz incelemesi.
Özet: Kamulaştırma bedelinin tespiti ve tescili davasında, ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiş, davacı idarenin istinafı üzerine bölge adliye mahkemesince ilk karar kaldırılarak düzeltilerek yeniden davanın kabulüne hükmedilmiştir; zira Bölge Adliye Mahkemesi, taşınmazın zemin bedelini kamulaştırma gününden önceki emsal satış değeri üzerinden, yapı değerini ise Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 2023/II dönem birim maliyetleri ve yıpranma oranları dikkate alarak belirlemiş, faizin dava açılış tarihinden dört ay sonrası itibarıyla uygulanmasına karar vermiştir ve davacı idarenin temyiz başvurusu üzerine Yargıtay, arsa niteliğindeki taşınmazın zeminine emsal kıyaslaması yapılarak değer biçilmesinde ve yapının sınıfının (3/b) olarak kabul edilmesinde bir isabetsizlik görmemiştir.
MAHKEMESİ: Konya Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi
SAYISI: 2024/5918 Esas, 2025/11 KararKARAR: Düzeltilerek yeniden esas hakkında verilen kararİLK DERECE MAHKEMESİ: Konya 8. Asliye Hukuk MahkemesiSAYISI: 2024/442 Esas, 2024/493 KararTaraflar arasındaki 4650 sayılı Kanun'la değişik 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu'nun (2942 sayılı Kanun) 10 uncu maddesine dayanan kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescili davasında yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.Kararın taraf vekillerince istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacı idare vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine, davalılar vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesinin kaldırma kararı üzerine yargılama yapan İlk Derece Mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Kararın davacı idare vekili tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilerek davanın kabulüne karar verilmiştir. Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı idare vekili tarafından temyiz edilmekle; süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:I. DAVA Davacı idare vekili dava dilekçesinde özetle; Konya ili, ... ilçesi, ... Mahallesi 265 53... parsel sayılı taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespiti ve kamulaştırılan taşınmazın davacı idare adına tescilini talep etmiştir.II. CEVAPDavalı vekili cevap dilekçesinde özetle; gerçek değerin tespitini talep etmiştir.III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARIİlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne karar verilmiştir.IV. İSTİNAFA. İstinaf Yoluna Başvuranlarİlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.B. İstinaf SebepleriDavacı idare vekili istinaf dilekçesinde özetle; bedele 4 ay sonrasından başlamak üzere yasal faize hükmedilmesi gerektiğini, 20 23... . dönem yapı yaklaşık birim fiyatlarının uygulanması gerektiğini, yapı sınıfının hatalı belirlendiğini, mükerrer faize hükmedildiğini, emsal taşınmazın doğru seçilmediğini ileri sürerek İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılmasını talep etmiştir.C. Gerekçe ve SonuçBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile taşınmazın kamulaştırma zemin bedelinin 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrası uyarınca kamulaştırma gününden önceki özel amacı olmayan emsalin (... ilçesi, ... Mahallesi 210 77... parsel) satış değeri esas alınarak tespit edilmesinde; taşınmaz üzerinde bulunan yapıların sınıfları belinlendikten sonra Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığının 2023/II dönem Yapı Yaklaşık Birim Maliyetleri tebliğine göre yıpranma oranları da düşülerek değerlerinin tespitinde bir isabetsizlik görülmediği belirtilerek; davanın açıldığı tarihten 4 ay sonrasından başlamak üzere karar tarihine kadar yasal faiz uygulanması gerektiğinden istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararı kaldırılarak düzeltilerek yeniden esas hakkında karar verilerek davanın kabulüne karar verilmiştir. V. TEMYİZA. Temyiz Yoluna BaşvuranlarBölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı idare vekili temyiz isteminde bulunmuştur.B. Temyiz SebepleriDavacı idare vekili temyiz dilekçesinde özetle; taşınmazın kamulaştırmadan arta kalan bölümündeki değer azalışı verilmişse de bu kısımda değer artışı olmaması gerektiği hususunu ilave etmek suretiyle istinaf dilekçesinde ileri sürdüğü sebepleri tekrar ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.C. Gerekçe1. Uyuşmazlık ve Hukuki NitelendirmeUyuşmazlık, dava konusu taşınmazın kamulaştırma bedelinin tespitine ilişkindir.2. Değerlendirme1. Bölge adliye mahkemelerinin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Hukuk Muhakameleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 371 inci maddesinde yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.2. Arsa niteliğindeki taşınmazın zeminine 2942 sayılı Kanun'un 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (g) bendi uyarınca emsalin üstün ve eksik yönleri belirlenip kıyaslaması yapılarak dava tarihine göre değer biçilmesinde bir isabetsizlik görülmediği gibi, taşınmaz üzerinde bulunan yapının sınıfının özelliklerine göre (3/B) olarak kabulü yerindedir. 3. Taşınmazın kamulaştırmadan arta kalan kısmına yönelik olarak değer azalışı bedeli hesaplanması, değer artışı bedelinin dikkate alınmaması hususları kamu düzeni gereğince resen gözetilecek hususlardan olmayıp, davalı idare vekilinin istinaf dilekçesinde, bu hususlara ilişkin olarak istinaf başvurusu bulunmadığından, Bölge Adliye Mahkemesince 6100 sayılı Kanun'un 355 inci maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak inceleme yapıldığından ve istinaf sebebi olarak ileri sürülmeyen bir konunun temyiz yolunda ileri sürülmesi hâlinde incelenmesi mümkün olmadığından, davacı idare vekilinin bu yöndeki temyiz sebebi ile ilgili olarak değerlendirme yapılmamıştır. 4. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davacı idare vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.5. Dava konusu taşınmaz üzerinde bulunan yapılara, değerlendirme tarihi olan dava tarihi esas alınarak, 20 23... . dönem yapı yaklaşık birim fiyatları uygulanarak değer biçilmesi gerekirken yazılı şekilde 2. dönem yapı yaklaşık birim fiyatları uygulanarak fazla değer biçilmiş olması bozmayı gerektirmiştir. VI. KARARAçıklanan sebeplerle;1. Davacı idare vekilinin diğer temyiz itirazlarının reddine,2. Davacı idare vekilinin temyiz itirazlarının kısmen kabulü ile temyiz olunan, Bölge Adliye Mahkemesi kararının 6100 sayılı Kanun'un 371 inci maddesi uyarınca BOZULMASINA,Davacı idareden peşin alınan temyiz harcının istenildiğinde iadesine,Dosyanın 6100 sayılı Kanun'un 373 üncü maddesinin ikinci fıkrası uyarınca Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,21.10.2025 tarihinde oy birliğiyle karar verildi.