İzmir 6. Asliye Ticaret Mahkemesinde, davacının ticari komisyon alacağı iddiasıyla başlatılan icra takibi sonrası borçlu olunmadığının tespiti ve kötü niyet tazminatı talebiyle açtığı menfi tespit davası
Özet: Bir menfi tespit davasında, davacı şirket, kendisine karşı başlatılan ve tebligat sorunları nedeniyle kesinleşen ilamsız icra takibine konu ticari komisyon alacağı borcu bulunmadığını ileri sürerek, davalı tarafın haksız ve kötü niyetli olduğunu iddia ederken; davalı şirket ise, davacı ile ABDli bir firma arasında bal ihracatı için arabuluculuk yaptığını, tüm süreci koordine ederek davacının ürün ihraç etmesini sağladığını, ilk komisyonun ödendiğini ancak kalan 12.868,26 USD tutarındaki komisyonun ödenmemesi üzerine icra takibi başlattığını ve davanın reddedilerek davacı aleyhine kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

T.C.
İZMİR
6. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ
ESAS NO : 2023/655 Esas
KARAR NO : 2025/519
DAVA : Menfi Tespit
DAVA TARİHİ: 23/08/2023
KARAR TARİHİ: 21/05/2025
Mahkememizde görülen Menfi Tespit davasının yapılan açık yargılaması sonunda,
GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:
Davacı vekili dava dilekçesiyle; davalı tarafından davacı aleyhine Manisa İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyası ile ilamsız icra takibi başlatıldığını, davacının UETS adresine gönderildiğini, davacı tarafından tebligatın fark edilmemesi nedeniyle borca itiraz edilemediğini, mevzuat gereğince tebligat okundu/tebliğ edildi sayıldığından takibin kesinleştirdiğini, davacının takip talebinde belirtilen ticari komisyon alacağı kaynaklı yabancı para (USD) borcu bulunmadığını, Manisa İcra Dairesin ... Esas sayılı dosyası hakkında, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D. İş E. - ... K. sayılı ihtiyati tedbir kararı ile "İcra ve İflas Kanununun 72/3 maddesi uyarınca icra veznesine giren paranın alacaklıya ödenmesinin durdurulmasına" karar verildiğini, İhtiyati tedbir kararı verildikten sonra davacı ... Şti. tarafındam arabuluculuk başvurusu yapıldığını, ancak tarafların anlaşamaması nedeniyle arabuluculuk sürecinin olumsuz sonuçlandığını beyan ederek, davacı ... Şti.nin davalı ... Şti.ne, Manisa İcra Dairesinin ... Esas sayılı dosyasında takip konusu alacak nedeniyle borçlu olmadığının tespitine, haksız ve kötü niyetli davalının, alacağın % 20'sinden aşağı olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekâlet ücretinin davalıya yükletilmesini talep etmiştir.
Davalı vekili cevap dilekçesiyle; davalı şirketin dünyanın farklı ülkelerinde yerleşik, farklı ürün ve hizmet talepleri olan firmaların Türkiye'den ithal edecekleri ürünlerin temini ve buna karşılık ticari komisyoncu/ tellal olarak aracılık ve iş ilişkileri kuran bir şirket olduğunu, davalı şirket ile ... isimli bir ABD firması bağlantı kurarak, ABD'deki firma için fason bal üretimi yapabilecek bir firma arayışına girdiğini ve davacı firma ile anlaştığını, buna göre davacı yanın ürettiği bal, ABD firmasının etiketleri ile basılarak üretilecek ve davalı şirketin öncülüğünde ve danışmanlığında ihraç edilip buna karşılık davalı şirkete komisyon ödeneceğini, işbu ticaret tamamen davalı şirket koordinasyonunda geliştiğini ve anlaşıldığını, tüm hazırlık ve ihracat sürecinin davalı şirket tarafından yönetildiğini, ABD şirketinin temsilcisi ..., davacı şirket ihracat müdürü ... ve davalı şirket sahibi/ müdürü ... arasındaki işbu ticarete dair tüm yazışmaların mevcut olduğunu, sözleşme uyarınca davacı tarafından davalı şirket aracılığı ile ... firmasına, özel etiket çalışması ile dört ayrı teslimat halinde toplam 244.395,11 USD tutarlı ürün ihraç edildiğini, ihracatın tüm iş bağlantıları, görüşmeleri ve istişareleri, ödeme şekilleri ve zamanları, teslim şartları, uluslararası taşıma ve nakliyata dair hususlar ve sair tüm ticari işleri davalı firma ve davacı şirketin ihracat departmanının ortak çalışması ile yapıldığını, davalı firma tarafından davacıya ürünün etiketi ve sair uygunluk belgeleri ile ilgili danışmanlık ve tasarım hizmeti dahi verildiğini, işbu teslimatların başlangıcı itibariyle davacı tarafından davalıya ilk teslimatın komisyonu olarak 4.116,00 USD karşılığı Türk Lirası 22/12/2022 tarihinde ödendiğini, diğer üç teslimatın komisyon bedeli olan 12.868,26 USD, davacı yan ile ... arasında teslimatlar tamamlanmış ve ödemeler yapılmış olmasına rağmen,davalı şirkete herhangi bir ödeme yapılmaması üzerine Manisa ... Noterliği'nin 11/04/2023 tarih ve ... yevmiye no'lu ihtarnamesi ile, 7 (yedi) işgünü içerisinde anlaşılan ve ödenmeyen 12.868,26 USD komisyon bedelini davalı şirket hesaplarına tevdii talepli ihtarname keşide edildiğini, ancak davacı tarafından herhangi bir ödeme yapılmadığından Manisa İcra Müdürlüğü ... numaralı dosyası üzerinden icra takibi yapıldığını ve usulüne uygun tebliğ edilen takibin kesinleştiğini, dosya borcu davacı tarafından ödendiğinden davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu beyan ederek, davanın reddine karar verilmesini, davacı aleyhine %20 den aşağı olmamak kaydıyla kötüniyet tazminatına hükmedilmesini, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.
Manisa İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası, İzmir ... Asliye Ticaret Mahkemesinin ... D.İş sayılı dosyası celbedilmiş, bilirkişi raporu alınmıştır.
Dava, menfi tespit istemine ilişkindir.
Davalı tarafından davacı aleyhine Manisa İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı dosyası ile 12.868,26 USD asıl alacak ve 28,38 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 12.896,64 USD üzerinden ilamsız icra takibi başlatıldığı, takip dayanağı olarak ticari komisyon alacağının gösterildiği, dava dilekçesinde taraflar arasında ticari komisyon alacağına ilişkin bir ticari ilişki bulunmadığının beyan edildiği, taşınmaz tellallığı dışında tellallık sözleşmesinin şekline ilişkin olarak yasada özel bir düzenleme bulunmadığı, önemli olanın tarafların sözleşmenin esaslı noktaları üzerinde uyuşmaları olduğu, bu konuda ispat yükünün davalıya düştüğü, mali müşavir bilirkişi tarafından tarafların ticari defter ve kayıtları üzerinde yapılan inceleme sonucu düzenlenen raporda taraflara ait incelemeye sunulan 2022-2023 yılı ticari defter ve kayıtların usulüne uygun tutulduğu, davacının ticari defter ve kayıtlarında davalı adına herhangi bir kayıt bulunmadığı, davalının ticari defter ve kayıtlarında davacı adına herhangi bir kayıt bulunmadığının tespit edildiği, ticari defter ve kayıtlara göre taraflar arasında bir ticari ilişki bulunmadığı, cevap dilekçesinde davacı tarafından 22/12/2022 tarihinde 4.116,00 USD karşılığı Türk Lirası komisyon ödendiği iddia edilmiş ise de sunulun dekontun incelenmesinde alıcı ve göndericinin taraflar olmadığı, işlem açıklamasının “...
tarafınan gönderilen” olduğu, ödemenin her iki taraf ticari defter ve kayıtlarında da yer almadığı, davacının ticari defter ve kayıtlarında dava dışı ... şirketi ile ticari ilişkisi bulunduğuna dair kayıtlar bulunmakla birlikte davalının bu ticari ilişkiye ilişkin davacı ile komisyonculuk ilişkisi kurulduğuna dair iddiasını ispatlayacak bir delil sunmadığı, davalının akdi ilişkiyi usulüne uygun delillerle kanıtlayamadığı, davalı tarafça bir kısım e-posta yazışmaları sunulmuş ise de yazışmaların davacının dava dışı şirketle yürütmekte olduğu işler bakımından davacının ödeyeceği bir komisyon ücreti karşılığında davacıya ait ürünlerin pazarlama ve satışına aracılık edeceği hususunda karşılıklı ve birbirine uygun iradelerini beyan ettiklerini ortaya koymadığı gibi tarafların tellallık sözleşmesinin esaslı noktaları üzerinde uyuştuklarının ispat ettiğinin de kabul edilemeyeceği, sunulan yazışmaların taraflar arasında tellallık sözleşmesi akdedildiğini tek başına kanıtlamaya yeterli görülemeyeceği, tarafların tellallık sözleşmelerinin esaslı noktaları üzerinde uyuşmuş olduklarının davalı yanca ispatlanamadığı kanaatine varılarak davanın reddine karar vermek gerekmiş, davalının kötüniyeti ispat edilemediğinden kötüniyet tazminatı talebinin reddi ile aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM:
1-Davanın KABULÜ ile; davacının Manisa İcra Müdürlüğü'nün ... Esas sayılı takip dosyasında 12.868,26 USD asıl alacak ve 28,38 USD işlemiş faiz olmak üzere toplam 12.896,64 USD alacağa ilişkin borçlu olmadığının TESPİTİNE,
- Kötüniyet tazminatı talebinin yasal koşulları oluşmadığından reddine,
2-Alınması gereken 24.018,22 TL nisbi ilam harcından, peşin alınan 4.306,91 TL harcın mahsubu ile bakiye 19.711,31 TL harcın davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
3-Davacı tarafından davada sarf edilen 4.576,76 TL harç, 90,50 TL posta ücreti, 50,00 TL tebligat gideri ve 5.700,00TL bilirkişi ücreti olmak üzere toplam 10.417,26 TL yargılama giderinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
4-Davacı kendisini vekil ile temsil ettirdiğinden karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'ye göre 56.257,00 TL vekalet ücretinin davalıdan alınarak davacıya verilmesine,
5-Davalı tarafça yapılan yargılama giderinin davalı üzerinde bırakılmasına,
6-Bakiye avans hakkında HMK'nın 333. maddesine göre işlem yapılmasına,
7-Zorunlu arabuluculuk kapsamında suçüstü ödeneğinden ödenen 3.120,00 TL arabuluculuk giderinin davalıdan tahsili ile Hazineye irat kaydına,
Dair, taraf vekillerinin yüzüne karşı, kararın tebliğinden itibaren 2 hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı. 21/05/2025
Katip ...
e-imzalı
Hakim ...
e-imzalı