eser sözleşmesinden kaynaklanan sebepsiz zenginleşme iddiası ile proje değişikliği sonrası oluşan alacak farkının tahsili amacıyla açılan itirazın iptali davası.

Eser sözleşmesinden kaynaklanan sebepsiz zenginleşme iddiası ile proje değişikliği sonrası oluşan alacak farkının tahsili amacıyla açılan itirazın iptali davası.

Özet: Eser sözleşmesinden kaynaklanan bu itirazın iptali davasında, davacı, bir inşaat projesi için anlaşılan 150.000 TL tutarındaki malzeme bedelini çeklerle ödemesine rağmen, projenin tadil edilmesi sonucu davalının yalnızca 64.341,29 TL değerinde malzeme teslim ettiğini ve bu durumun davalıda 84.658,71 TL haksız zenginleşmeye yol açtığını ileri sürerek icra takibine yapılan itirazın iptalini talep ederken; davalı ise sözleşmenin belirli ürünleri kapsadığını, çerçeve sözleşme olmadığını, davacının siparişten vazgeçtiği ürünlerin kârlı kısmını oluşturduğunu ve davacının temerrüde düştüğünü savunarak davanın reddini istemektedir.

T.C.

İZMİR

4. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

ESAS NO : 2015/802

KARAR NO : 2019/1106

DAVA : İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan)

DAVA TARİHİ: 06/07/2015

KARAR TARİHİ: 15/10/2019

Mahkememizde görülmekte olan İtirazın İptali (Eser Sözleşmesinden Kaynaklanan) davasının yapılan açık yargılaması sonunda,

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ:

DAVA: Davacı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği dava dilekçesi ile özetle; davalı şirket ile müvekkili şirket arasında ...Proje işi inşaatında kullanılmak üzere sözleşmede yer alan emtiaya karşılık 150.000,00 TL bedelli sözleşme akdedildiğini, sözleşmenin akdedilmesine müteakip davalı şirkete sözleşmede , müvekkiline yükletilen 150.000,00 TL edime ilişkin ödeme amacıyla ... Şubesine ait 31/09/2014 , 31/10/2014, 31/11/2014 ve 31/12/2014 keşide tarihli 37.500,00 TL bedelli , keşidecisinin davacı müvekkili, lehtarının ise davalı şirket oldğu, davacı müvekkilince kaşe ve imza altına alınan dört adet çek verildiğini, çeklerin davalı tarafça tahsil edildiğini, ihale makamının sözleşme konusu... projesinde tadile gitmesi sonucu alımı kararlaştırılan ürün miktarında değişiklik olduğunu ve hususun haricen davalı şirkete bildirildiğini, projenin tadilini müteakip davalı şirket tarafından yeni projeye uygun 64.341,29 TL bedelli ... müvekkili şirket tarafından teslim edildiğini ve ve davalı şirketin fatura kestiğini, , davalı taraftan 150.000,00 TL ödemeye rağmen 34.341,29 TL ürün verilmesi neticesinde davalı şirketin sebepsiz zenginleşmesine sebep olan 84.658,71 TL talep edildiğini ancak davalıdan herhangi bir sonuç elde edemediklerini, bu nedenle icra takibi başlattıklarını, davalı tarafın itiraz ettiğini ve takibin durduğunu bu nedenlerle davalı tarafın İzmir ...İcra Müdürlüğünün ...Esas sayılı dosyasına vaki itirazlarının iptali ile takibin devamına, davalı tarafa % 20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı yükletilmesine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı şirketten tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP: Davalı taraf vekili duruşmada tekrar ettiği cevap dilekçesi ile özetle; taraflar arasındaki eser sözleşmesi genel birim fiyat esasına ve ihtiyaç miktarına göre ürün imalini ve teslimini içeren bir çerçeve sözleşme olmadığını, sözleşmede açık açık hangi ürünlerin imal edileceği ve satın alınacağı miktarı ve fiyatı ile belirlendiğini, davacının alımından vazgeçtiği ürünlerin işin hem büyük kısmını hemde müvekkili şirket açısından en karlı kısmını oluşturduğunu, ortada sebepsiz bir zenginleşme olmadığını, sözleşmenin feshedilmediğini ve halen yürürlükte olduğunu, davacı şirketin sözleşmede kararlaştırılan ürünlerin alımından haksız yere vazgeçtğinden alacaklı ve aynı zamanda karşılıklı edimleri havi sözleşme gereği borçlu temerrüdüne düştüğü gözönünde bulundurularak montaja hazır yarı mamul ve malzeme olan bulunan malların ifa anlamında belirlenen tevdi yerine teslim etmek suretiyle edimlerine yerine getirmelerinin sağlanmasına, bu şekilde tamamen haksız olan davanın reddi ile davacının kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

DELİLLER VE GEREKÇE:

İcra dosyası: Dosya arasına getirtilen İzmir ...İcra Dairesi’nin ... E. sayılı dosyasının incelenmesinden, cari hesap alacağından kaynaklanan 85.658,71 TL asıl alacak, 2.217,74 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 87.876,45 TL üzerinden icra takip işlemlerine başlandığı, davalı şirkete ödeme emrinin 22.05.2015 tarihinde tebliğ edildiği, başlatılan takibe davalı vekilinin 25.05.2015 tarihli dilekçesi ile itiraz ettiği ve takibin durduğu görülmüştür.

Sözleşme :Dosya arasında bulunan üç sayfadan ibaret ... maddelik 17/07/2017 tarihli sözleşmede İşveren firmanın ...Aş olduğu, Yüklenici firmanın...Aş olduğu, işin yapılma yerinin Akhisar olduğu, işverenin çalışmakta olduğu ... Proje işi inşaatı olduğunu, işin tanımının birim fiyat listesinde yer alan Tüm kapıların nakliye ve montaj dahil olarak alım satımı ve bunların montajlanıp çalışır vaziyette teslimine ilişkin, işin bedelinin yapılan işlerin nakliye, montaj dahil % 18 ... hariç, anahtar teslim bedeli 44.826,75 Euro+... olduğu, 1 Euro'nun 2,8767 TL olduğunu, işin süresinin sözleşme konusu malzemelerin ve işin teslim süresinin yüklenici tarafından verilecek imalat, detay çizimlerinin işveren tarafından onayından itibaren 6-8 hafta, bu süreye her türlü doğal afetler, savaş, grev, resmi tatiller, çalışmaya imkan vermeyen hava koşulları vb günlerin dahil olmadığını, montaj esnasında gerekecek ... (220 volt) ve inşai işlerin işveren tarafından karşılanacağını, üstlenilmiş olan işin ... süresi işin kesin kabul tutanağının imzalandığı tarihten itibaren ... yıl olduğunu, bu süre zarfında kötü kullanım ve doğal afetler dışında meydana gelebilecek her türlü arıza ve imalatın yüklenici firma tarafından bedelsiz olarak giderileceğini, sözleşmeden kaynaklanan uyuşmazlıkların çözümünde İzmir İcra Daireleri ve Mahkemelerinin yetkili olduğunun, imza altına aldıkları görülmüştür.

Keşif : Mahkememizce 21/11/2017 tarihinde ... adresinde keşif yapılmasına karar verildiği, keşif mahaline gidildiği, keşifte adresin davalı ... isminin yazılı olduğu ancak adreste...'ın bulunduğu ve ... beyanında; dava konusu iş yerinin ...Şti ne ait olduğunu, daha önce davalı ...Şti ile bu adresin ortak olarak kullanıldığını, ancak davalı şirketin geçen hafta işyerinden eşyalarını toplayarak ayrıldığını, nereye gittiğini bilmediğini, işyerini dava dışı ... isimli şirketlerinin kullandığını, kendisinin halen bu şirkette personel muhasebe elemanı olarak çalıştığını, davalı şirkete ait üretilmiş yada yarı mamül vaziyette hiçbir mal bulunmadığını beyan etmiş, davalının cevap dilekçesi ekindeki vekaletnamede bulunan ... adresine gidilerek ...sitesi içinde blokların harfle değil rakamla ifade edildiği, sanayi sitesi içindeki tüm blokların gezildiğini,... iş yerleri kontrol edildiğinde davalı firma dışındaki ...kişilere ait firmalar olduğunun, ,davalı firmanın vekaletnamedeki bu adrestede bulunmadığı görülmüştür.

Bilirkişi Heyeti Raporu :Mahkememizin ara kararı doğrultusunda dosya İnşaat Mühendisi ..., Mali Müşavir... ve Hukukçu öğretim Görev. Yrd. Doç. Dr. ...'a tevdi edilmiş, bilirkişilerin ortak düzenledikleri 05/03/2018 tarihli raporlarında;"21/11/2017 tarihinde davaya konu yangına dayanıklı kapılarının üretici ve montaj yapacak olan ve sözleşmede belirlenen davalı firma işyerine gidildiğini ancak bu adresteki fabrika ve imalathaneden yakın zamanda ayrıldığını, dolayısıyla iddia olunan bitmiş veya kısmen mamul profil ve malzemelerin stoklandığı, ihzar olunmuş yangına dayanıklı kapı malzemelerin bulunduğu iddia olunan adresten taşınıldığı için görülmediğini, taşındığı düşünülen şirketin diğer ... adresinin arandığını ancak bulunamadığını, tarafların dosyaya ticari defterleri sunmadığı ve yerinde incelemeye ilişkin adres bildirmediklerini, 21/11/2017 tarihinde Mahkeme heyeti ile yapılan keşif sırasında da gidilen adreste davalı taraf bulunmadığından ve sonrasında taraf vekillerinin ticari defterlerinin yerini bildirir adres veya ticari defterlerini sunmadıklarından taraf ticari defterleri üzerinde de inceleme yapılamadığını, bunun dışında bilirkişiler tevdi edilen görevin ikmali açısından da yapılan şirket araştırmasında da bilgiye rastlanılmadığını bildirmişlerdir.

Bilirkişi Raporu :Dosyanın tevdi edildiği Mali Müşavir bilirkişi ...düzenlediği 19/07/2018 tarihli raporunda; 2014-2015 yıllarına ait yevmiye defteri ve defteri kebirin ... sayılı ...’nun ... maddesi uyarınca noter açılış onaylarının yaptırıldığını, ...sayılı ... maddesi ...bendine göre delil vasfına sahip olma değerlendirmesinin takdirinin Mahkememize ait olduğunu, 2014-2015 yılı yevmiye defterlerine, defterin kullanıldığı hesap döneminin ertesi yılı Haziran ayı sonuna kadar yapılması gereken kapanış tasdikinin süresinde yaptırıldığını, Taraflar arasında 17.07.2014 tarihinde imzalanan sözleşmeye dayanan ticari bir ilişki olduğunu, 17.07.2014 tarihli sözleşme kapsamında davacıya, teslim olunan ürün bedellerinin miktarı ve değerinin raporun 3.1.4.bölümünde detayına (miktar-tutar) yer verildiği üzere toplam tutarının 64.341,29 TL olduğunu, Davalının davacıya teslim edilen ürünler karşılığında 29.12.2014 tarih ...no kdv dahil 64.341,29 TL tutarında 1 adet fatura düzenlediğini, taraflar arasındaki sözleşmede iş bedelinin kdv dahil 150.000,00 TL olduğu, davacının davalıya her biri 37.500,00 TL olmak üzere toplam 150.000,00 TL tutarında ... adet çek keşide ettiği, çeklerin davalıya verilme ve ödeme kaydının ticari defterlerde bulunduğunu, takip tarihi itibariyle davacının davalıdan fazla ödemeden dolayı (150.000,00 TL- 64.341,29 TL)= 85.658,71 TL tutarında alacaklı olduğunu, takibin asıl alacağının da bu tutar üzerinden başlatıldığını, İşlemiş faize ilişkin yapılan incelemede dosya kapsamında davalıya gönderilmiş bir ihtarname bulunmadığını bildirmiştir.

İtiraz Dilekçesi; Davalı vekilinin uyaptan gönderdiği 07/09/2018 tarihli dilekçesi ile müvekkili şirketin defterlerinin incelenmediğini, davacının sözleşmeden haksız yere dönmüş olması nedeniyle kar ve zarar mahrumiyeti gibi diğer talepleri yönünden hesaplama yapılmadığını bu nedenle rapora itiraz ettiklerini ve müvekkilinin ticari defter ve belgelerinin incelenmesini talep etmiş, uyaptan gönderdiği 17/09/2018 tarihli dilekçesi ile müvekkilinin defterlerin bulunduğu adres ve ilgilinin iletişim bilgilerini bildirdiği görülmüştür.

Bilirkişi Raporu :Mahkememizce dosya davalının ticari defter ve belgelerinin incelenmesi için Mali Müşavir ...''a tevdi edilmiş Bilirkişi ... düzenlediği 17/07/2019 tarihli raporunda; Davalı ...A.Ş. ‘ye ait incelenen 2014 ve 2015 yılları ticari defterlerinin usulüne uygun tutulduğunu, açılış ve kapanış onaylarının yasal süreleri içerisinde yaptırıldığını, defter kayıtlarının birbirini doğruladığının tespit edildiğini, neticesinde ticari defterlerin DELİL NİTELİĞİNİN BULUNDUĞUNU, Davalı şirketin 2014 yılı ticari defter kayıtlarında davacının 120.01.09 (Alıcılar) ...A.Ş. hesabında 17.04.2014 tarihli işlem kaydı ile (...) ... adet 37.500,00 = 150.000,00 TL tutarında çek bedellerinin alacağına kaydedildiğinin tespit edildiğini, 30.12.2014 tarihinde 64.341,29 TL tutarında fotokopisi dava dosyasında mevcut olan fatura bedelinin davacıya borç kaydedildiğini, neticesinde davacının 85.658,71 TL hesapta alacaklı kaldığı muavin hesabından görüldüğünü, İcra takip tarihi itibariyle ve 2015 yıl sonu itibariyle davalının muhasebe kayıtlarındaki davacı hesabının 340.01.016 ...A.Ş. Alınan Sipariş Avansları olarak 2016 yılına devrettirildiğinin tespit edildiğini, davalı şirketin mali müşaviri tarafından sunulan ... Ticari Mallar hesabında; 153.99.001 Alt hesabında ... hesabında “...Adet Depoda Bekletilen” açıklamalı 25.600,00 TL, 153.99.002 Alt hesabında ... Kapı hesabında “... Adet Depoda Bekletilen” açıklamalı 30.500,00 TL, tutarlarında ticari malların davacı ile yapılan sözleşme gereği alınarak bekletildiği incelemede tarafına beyan edildiğini, Mahkememizin itirazın iptali ile icra takibinin devamına karar vermesi durumunda, davalının icra takip tarihi 20.05.2015 itibariyle temerrüde düşürülmüş olacağı kanaatine varıldığını Ticari işlerde T.C.M.B. Tebliği gereğince %10,50 Temerrüt Faiz oranının geçerli olacağını, davacı vekilinin her ne kadar dava dilekçesinde İcra Takibinde hesaplanan 2.217,74 TL İşlemiş faiz tutarının dâhil edildiği Harca Esas Değer olarak: 87.876,45 TL olarak belirtilmiş ise de, dosyaya sunulan “Tevzi Formu (Hukuk Dava Dosyası) belgesinde ödenen dava harcının Dava Esas Değerinin 85.658,71 TL üzerinden hesaplattırıldığı göz önüne alındığında işlemiş faiz talebinin dava harcı yönünden hesaba dâhil edilip edilemeyeceği hususlarında nihai kararın takdirinin mahkememize ait olduğunu bildirmiştir.

Dava: Dava; eser sözleşmesi kapsamında verilen 4 adet çek bedelinden bir kısmının bedelsiz kalması nedeniyle iadesi için yapılan icra takibine vaki itirazın iptali davasıdır.

Dava, 1 yıllık hak düşürücü süre içerisinde açılmıştır.

Somut olayda; davacı asıl yüklenici ile davalı alt yüklenici arasında, ... inşaat projesi kapsamında yangına dayanıklı kapı, sac panel kapı ve otomatik sürme kapı imalat ve montajına ilişkin olarak 17/07/2014 tarihli eser sözleşmesinin imzalandığı, sözleşme bedelinin 150.000,00 TL olduğu, davacının sözleşmenin ... maddesi uyarınca ... adet 37.500,00 TL bedelli çekleri sözleşme bedeline mahsuben davalıya teslim ettiği, söz konusu çeklerin davalı tarafından tahsil edildiği, dava dışı iş sahibinin projede değişikliğe gitmesi nedeniyle alımı kararlaştırılan yangına dayanıklı ...ve otomatik sürme kapı miktarında azalma olduğu, davalının yapılan proje değişikliğine uygun sayıda ürettiği kapıların montajını yaparak teslim ettiği, teslimi gerçekleştirilen iş miktarına uygun olarak 64.341,29 TL bedelli faturayı düzenleyerek davacıya verdiği, davalı tarafından tahsil edilen 150.000,00 TL çek bedellerinden fatura değeri mahsup edildiğinde bedelsiz kalan 85.658,71 TL'nin davacıya iade edilmediği hususlarında taraflar arasında uyuşmazlık konusu değildir.

Davalı taraf, davacının alımından vazgeçtiği kapılar için bir kısmı yurt dışından olmak üzere yarı mamül malzeme satın aldığını, bu nedenle çok masraf yaptığını kendisinin kusuru olmaksızın davacı tarafın sözleşme kapsamındaki bir kısım kapıları almaktan vazgeçtiğini, sözleşmenin feshedilmediğini, davacı ürün alımından haksız yere vazgeçtiğinden davacının temerrüde düştüğünü, ifa yerine geçmek üzere kapı üretimi için alınan yarı mamül malzemenin tevdi mahalli belirlenerek ifa anlamında edimlerini yerine getireceklerini ve davanın davanın reddini savunmuştur. Davalı tarafından, davacının dava tarihinden önce ...'nun ... Vd maddelerindeki alacaklının temerrüdü hükümlerine göre davacıyı temerrüde düşürmediği, mahkememizce davalı savunmasının değerlendirilmesi için davalı tarafça yarı mamül ürünlerin bulunduğunu iddia ettiği adreste ve davalı şirketin dosyada mevcut vekaletnamede gösterilen adresinde yapılan keşifte, davalının bu adreslerde bulunmadığı ve davalıya ait ürünlerin de mevcut olmadığının tespit edildiği, davalı vekiline keşif günü usulüne uygun şekilde tebliğ edildiği halde keşif mahallinde hazır olmadığı görülmüştür. Dolayısıyla ispat yükü kendisinde olan davalı, sözleşeme uyarınca üretimini yaptığı ve satın aldığı yarı mamül ürünlerin elinde kaldığı savunmasını kanıtlayamamıştır.

Davalı kar kaybı ve sözleşmenin haksız feshi nedeniyle uğradığı zararının bilirkişilerce hesaplanmasını talep etmiş ise de; davalının cevap dilekçesinde takas-mahsup defini ileri sürmediği, mahkememizce sözleşmenin haksız feshedilip edilmediği, bu nedenle davalının kar kaybı ve maddi zararı oluşup oluşmadığının ve bu zararın takas mahsup edilip edilemeyeceğinin resen gözetilemeyeceğinden bilirkişi heyetinden bu yönde rapor alınmamıştır.

Gerek davacı gerekse davalıya ait ticari defterler üzerinde yapılan bilirkişi incelemesine göre taraflar arasındaki eser sözleşmesi kapsamında düzenlenen tek faturanın 64.341,29 TL bedelli fatura olduğu, bu faturanın ve davacı tarafından verilen ... adet çekin her iki tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, bizzat davalı şirket kayıtlarına göre davalının davacıya 85.658,71 TL borçlu olduğu, takip tarihinden önce davalının temerrüde düşürülmediği bu nedenle davacının işlemiş faiz isteminin yerinde olmadığı anlaşılmakla, davacının davasının kısmen kabulüne, davalının itirazının 85.658,71-TL asıl alacak için iptaline, takibin devamına ve alacak likit olup,... nın ... maddesindeki şartlar gerçekleştiğinden % 20 icra inkar tazminatınn davalıdan tahsiline karar vermek gerekmiş ve aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

H Ü K Ü M : Gerekçesi yukarıda açıklandığı üzere;

1-Davacının davasının KISMEN KABULÜNE,

Davalının, İzmir ...İcra Müdürlüğünün...Esas sayılı takip dosyasına vaki itirazının kısmen iptali ile 85.658,71-TL asıl alacağın takip tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesi için takibin devamına,

2-Hüküm altına alınan 85.658,71-TL alacak üzerinden hesaplanacak %20 oranındaki icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine,

3-Fazlaya ilişkin talebin REDDİNE,

4-Kabul edilen miktar üzerinden hesaplanmış olan 5.851,35 TL nispi harca, peşin alınan 1.462,84 TL harcın mahsubu ile bakiye 4.388,51 TL karar ve ilam harcının davalı taraftan alınarak HAZİNE’ YE GELİR KAYDINA.

5-Dava kısmen kabul edildiğinden davacı tarafın yaptığı 4,10 TL vekalet suret harcı, 195,00 TL davetiye ve posta gideri, 2.500,00 TL bilirkişi ücreti, 200,00 TL keşif araç ücreti, olmak üzere 3.285,90 TL yargılama giderinden davanın kabul oranı nazara alınarak 3.200,46 TL yargılama gideri ile davacı tarafın karşıladığı 27,70 TL başvurma harcı, 1.462,84 TL peşin harç olmak üzere toplam 4.691,00 TL’nin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine. Davacı tarafın fazladan yaptığı yargılama giderinin kendi üzerinde bırakılmasına.

6-Dava kısmen kabul edildiğinden kabul edilen miktar üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan; 9.602,70 TL vekalet ücretinin davalı taraftan alınarak davacı tarafa verilmesine.

7- Dava kısmen reddedildiğinden, reddedilen miktar üzerinden hüküm tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Kanunu ve Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre takdir ve hesaplanmış olan; 2.217,74 TL vekalet ücretinin de davacı taraftan alınarak davalı tarafa verilmesine.

8-...nun ...maddesi uyarınca davacı tarafından yatırılan gider avansının sarf edilmeyen kısmının karar kesinleştiğinde davacıya iadesine,

ilişkin, davacı vekilinin yüzüne karşı, davalı vekilinin yokluğunda gerekçeli kararın tebliğinden itibaren ... hafta içerisinde, mahkememize veya bulunduğu yerde varsa Asliye Ticaret Mahkemesi'ne, yoksa Asliye Hukuk Mahkemesine verilecek istinaf dilekçesi ile, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi nezdinde, istinaf kanun yolu açık olmak üzere verilen karar, açıkça okunup, usulen anlatıldı.

15/10/2019

Katip ...

¸e-imzalıdır

Hakim...

¸e-imzalıdır