birinci derece arkeolojik sit alanına izinsiz zeytin fidanı dikimi nedeniyle 2863 sayılı kanun ihlali mahkumiyetinin temyiz incelemesi.

Birinci derece arkeolojik sit alanına izinsiz zeytin fidanı dikimi nedeniyle 2863 sayılı Kanun ihlali mahkumiyetinin temyiz incelemesi.

Özet: Birinci derece arkeolojik sit alanına zeytin fidanları dikerek 2863 sayılı kanuna aykırılıkla suçlanan sanık, ilk derece mahkemesince sit alanını bilmediği savunması kabul edilerek beraat etmiş; ancak katılan vekilinin istinaf başvurusu üzerine bölge adliye mahkemesi, sanığın aynı parselde daha önce de kültürel miras suçlarından yargılanmış olmasını dikkate alarak bilmeme savunmasını geçerli bulmamış, sit alanına yapılan izinsiz fiziki müdahale ve verilen zararı tespit ederek ilk derece mahkemesinin beraat kararını kaldırıp sanığın mahkumiyetine hükmetmiştir.

12. Ceza Dairesi 2024/3546 E. , 2025/9223 K.

"İçtihat Metni"

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ :Ceza Dairesi

SAYISI : 2023/17 88... /249 Karar

SUÇ : 2863 sayılı Kanuna aykırılık

HÜKÜM : Mahkumiyet

TEBLİĞNAME GÖRÜŞÜ : Temyiz taleplerinin esastan reddi ile hükmün onanması

İlk Derece Mahkemesince verilen hükme yönelik istinaf incelemesi üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından verilen kararın, katılan vekili ve sanık müdafii tarafından temyizi üzerine yapılan ön inceleme neticesinde, 5271 sayılı CMK'nın 298/1. maddesindeki temyiz istemlerinin reddini gerektirir bir durumun bulunmadığı tespit edilmekle işin esasına geçildi, gereği düşünüldü:

I. HUKUKÎ SÜREÇ

İlk derece mahkemesince sanık hakkında 2863 sayılı Kanuna aykırılık suçundan 5271 sayılı CMK'nın 223/2-c bendi uyarınca beraat kararı verilmiş, katılan vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 5271 sayılı CMK'nın 280/1-g bendi uyarınca duruşmalı yapılan inceleme neticesinde aynı Kanun’un 280/2. fıkrası uyarınca İlk Derece Mahkemesi kararının kaldırılması ile sanığın 2863 sayılı Kanun'un 65/1, 5237 sayılı TCK'nın 62, 52/2-4, 51. ve 53. maddeleri uyarınca mahkumiyetine karar verilmiş, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığınca tanzim olunan temyiz isteminin esastan reddi ile hükmün onanması görüşünü içerir tebliğname ile dava dosyası Daireye tevdii edilmiştir.

II. TEMYİZ SEBEPLERİ

A.Sanık müdafinin temyiz nedenleri; verilen kararın hukuka aykırı olduğuna, araziye 2018 öncesi zeytin fidanı dikildiğine, sanığın arazinin sit alanı olduğunu bilmediğine, sanığın sit alanına zarar vermediğine, suç işleme kastı olmadığına, suçun unsurlarının oluşmadığına ve sair nedenlere ilişkindir.

B.Katılan vekilinin temyiz nedenleri; verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğuna, erteleme koşullarının oluşmadığına, ceza miktarına ve sair nedenlere ilişkindir.

III. OLAY VE OLGULAR

İlk derece mahkemesince dosyada mevcut bilgi ve belgeler, soruşturma ve kovuşturma evrelerinde alınan beyanlarla birlikte dikkate alınarak yapılan değerlendirmede, suça konu arazinin sanığa babasından miras kaldığı, sanığın söz konusu araziye 60 adet zeytin fidanı diktiği, sanığın savunmasında zeytin fidanlarını diktiğini kabul ettiği, ancak arazinin tescilli sit alanı olduğunu bilmediğini beyan ettiği, her ne kadar sanığın zeytin fidanlarını diktiği arazi İzmir I Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 08.03.2018 tarih ve 7217 sayılı kararı ile I. Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak tescillenmişse de celp edilen tapu kayıtlarında bu tescil işlemine ilişkin herhangi bir şerh düşülmediği, sanığın arkeolojik sit alanı olduğunu bilmeden zeytin fidanlarını söz konusu araziye diktiğinin değerlendirildiği, tüm bu hususlar gözönüne alındığında her ne kadar sanık hakkında “2863 Sayılı Yasaya Muhalefet” suçundan 2863 sayılı kanunun 65/1, TCK'nın 53/1 maddeleri uyarınca cezalandırılması istemiyle kamu davası açılmış ise de; yapılan yargılama ve toplanan deliller karşısında yüklenen suç açısından sanığın kast veya taksirinin bulunmaması nedeniyle CMK'nın 223/2-c. maddesi gereğince sanığın üzerine atılı suçtan beraatine dair karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi tarafından katılan vekilinin istinaf başvurusu üzerine yapılan inceleme neticesinde dosyanın incelenmesinde; İzmir I Numaralı Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun 08.03.2018 tarih ve 7217 sayılı kararı ile I. Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak tescillenmiş olan Tire İlçesi, ... Mahallesi, ... mevkiindeki ... numaralı parselde sanığın 2 metre aralıklarla yaklaşık olarak 60 civarı zeytin ağacı dikmek suretiyle arkeolojik sit alanına izinsiz fiziki müdahale de bulunduğu, Müze Müdürlüğü tarafından 05.07.2021 tarihinde düzenlenen rapor ile fiziki müdahalenin belirlendiği yine ilgili parselde yapılan keşif ve keşif neticesinde Arkeolog Bilirkişi tarafından düzenlenen raporda zemine müdahale edildiği ve I. Derece arkeolojik alana kısmen de olsa zarar verildiğinin tereddütsüz belirlendiği, her ne kadar sanık tarafından söz konusu tarlasının arkeolojik sit alınında kaldığını bilmediği yönünde savunmada bulunmuş ise de Tire Asliye Ceza Mahkemesinin 2010/4 88... /30 karar sayılı dosyası kapsamında aynı parseldeki tarlasında bulunan mozaikler nedeniyle 2863 sayılı yasa kapsamında izinsiz kazı ve sondaj yapmak ve bildirimi yapılmamış kültür varlığını satışa arzetmek eylemlerinden yargılandığı bu nedenle sanığın bilmeme yönündeki savunmasının itibar edilir nitelikte olmadığı anlaşılmış, katılan Kültür ve Turizm Bakanlığı vekilinin istinaf başvuruları üzerine, duruşma açılarak, sanık hakkında verilen beraat kararı kaldırılmak suretiyle 2863 sayılı kanunun 65/1. maddesi gereği cezalandırılmasına karar verilmiştir.

IV. GEREKÇE VE KARAR

Yargılama sürecindeki işlemlerin usûl ve Kanuna uygun olarak yapıldığı, aşamalarda ileri sürülen iddia ve savunmaların toplanan tüm delillerle birlikte gerekçeli kararda gösterilip tartışıldığı, eylemin sanık tarafından gerçekleştirildiğinin saptandığı, vicdanî kanının dosya içindeki belge ve bilgilerle uyumlu olarak kesin verilere dayandırıldığı, eyleme uyan suç vasfı ile yaptırımların doğru biçimde belirlendiği anlaşıldığından, katılan vekili ve sanık müdafii tarafından öne sürülen temyiz sebepleri ve 5271 sayılı CMK'nın 289/1. maddesi ile sınırlı olarak yapılan temyiz incelemesi sonucunda hukuka aykırılık görülmediğinden 5271 sayılı Kanun’un 302/1. maddesi gereği, Tebliğnameye uygun olarak, oy birliğiyle TEMYİZ İSTEMLERİNİN ESASTAN REDDİ İLE HÜKMÜN ONANMASINA,

Dava dosyasının, 5271 sayılı CMK'nın 304/1. maddesi uyarınca Tire 3. Asliye Ceza Mahkemesine, Yargıtay ilâmının bir örneğinin ise, İzmir Bölge Adliye Mahkemesi 6. Ceza Dairesine gönderilmek üzere Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığına TEVDİİNE,

25.12.2025 tarihinde karar verildi.